Triton X-100

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Triton X-100
n = 9–10
n = 9–10
Ogólne informacje
Inne wzory C14H21(OC2H4)nOH; n = 9–10
Masa molowa n = 9: 602,80 g/mol
n = 10: 646,85 g/mol
Wygląd bezbarwna lub lekko żółtawa, lepka, przezroczysta ciecz
Identyfikacja
Numer CAS 9002-93-1
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Triton X-100 – niejonowy surfaktant, eter polimeru glikolu polietylenowego (PEG) i p-tert-oktylofenolu. Grupa polioksyetylenowa jest domeną hydrofilową, a grupą hydrofobową (lipofilową) jest węglowodorowy podstawnik wraz z pierścieniem fenolowym - grupa 4-(1,1,3,3-tetrametylobutylo)-fenylowa[3]. Należy on do rodziny detergentów typu Triton X.

Triton X-100 to zarejestrowana nazwa handlowa firmy Union Carbide zakupiona od Rohm & Haas Co.

Jest bezbarwnym lub lekko żółtawym, przezroczystym płynem, w temperaturze pokojowej dość lepkim, nieco gęstszym od wody i doskonale w niej rozpuszczalnym.

Jako doskonały, obojętny chemicznie detergent, Triton X-100 znajduje zastosowanie w biologii molekularnej i biochemii. Używa się go do lizy błon komórkowych oraz do izolacji białek błonowych z zachowaniem ich stanu natywnego[4]. Triton X-100 znajduje też zastosowanie w procesie odwrotnym do izolacji białek błonowych – rekonstytucji[5]. Jako względnie tani detergent o dobrych właściwościach jest używany wszędzie tam, gdzie wymagana jest obecność detergentu – na przykład w buforach odmywających podczas procedury western blot.

Stosowany także jako łagodny środek czyszczący.

Produkty handlowe o zbliżonej strukturze oferowane przez inne firmy to Nonidet P-40 (już nie produkowany, n=9) lub Igepal CA-630. Igepal jest mniej hydrofilowy niż Triton X-100 i w większości zastosowań nie może być swobodnie stosowany jako zamiennik[3].

Pod nazwą Octoxynol-9[6] Triton X-100 stosowany był jako środek plemnikobójczy w postaci dodatków do żeli, pianek itp., a także jako dodatek do środków kosmetycznych (w roli detergentu). W 2002 roku wycofany z rynku amerykańskiego, po tym jak producenci nie zdołali zastosować się do nowych procedur testowych zalecanych przez FDA[7], jakkolwiek sam środek jest bezpieczny[6] i w dalszym ciągu jest używany poza USA[8].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Triton X-100 (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski. [dostęp 2015-08-12].
  2. Triton X-100 (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2015-08-12].
  3. 3,0 3,1 Triton X-100. Product Information. Sigma-Aldrich, 1999. [dostęp 2015-08-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2007)].
  4. Helenius A., Simons K. Solubilization of membranes by detergents. „Biochim Biophys Acta”. 1. 415, s. 29-79, 1975. DOI: 10.1016/0304-4157(75)90016-7. PMID: 1091302. 
  5. Lévy D., Bluzat A., Seigneuret M., Rigaud JL. A systematic study of liposome and proteoliposome reconstitution involving Bio-Bead-mediated Triton X-100 removal. „Biochim Biophys Acta”. 2. 1025, s. 179–190, 1990. DOI: 10.1016/0005-2736(90)90096-7. PMID: 2364077. 
  6. 6,0 6,1 Johnson W. Final report on the safety assessment of octoxynol-1, octoxynol-3, octoxynol-5, octoxynol-6, octoxynol-7, octoxynol-8, octoxynol-9, octoxynol-10, octoxynol-11, octoxynol-12, octoxynol-13, octoxynol-16, octoxynol-20, octoxynol-25, octoxynol-30, octoxynol-33, octoxynol-40, octoxynol-70, octoxynol-9 carboxylic acid, octoxynol-20 carboxylic acid, potassium octoxynol-12 phosphate, sodium octoxynol-2 ethane sulfonate, sodium octoxynol-2 sulfate, sodium octoxynol-6 sulfate, and sodium octoxynol-9 sulfate. „Int J Toxicol”. Suppl 1. 23, s. 59–111, 2004. DOI: 10.1080/10915810490274306. PMID: 15162838. 
  7. Status of Certain Additional Over-the-Counter Drug Category II and III Active Ingredients (ang.). W: Federal Register [on-line]. Food and Drug Administration, May 9, 2002. [dostęp 2006-08-18].
  8. Komisja Wspólnot Europejskich: 2006/257/WE: Decyzja Komisji z dnia 9 lutego 2006 r. zmieniająca decyzję 96/335/WE ustanawiającą wykaz i powszechne nazewnictwo składników stosowanych w produktach kosmetycznych. W: Dziennik Urzędowy L 097 , 05/04/2006 P. 0001 - 0528 [on-line]. 2006-02-09. [dostęp 2006-11-18].