To jest dobry artykuł

Tryb łączący w języku francuskim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Tryb łączący w języku francuskim – jeden z trybów w języku francuskim. Istnieją cztery formy trybu łączącego, z czego dwie, wyrażające czynności przeszłe, równoległą i uprzednią, wyłącznie w starannym języku literackim. Występuje głównie w zdaniach podrzędnie złożonych na pozycji zdania podrzędnego. Tryb łączący pojawia się głównie, gdy mowa o wydarzeniach nierzeczywistych: życzeniach, wątpliwościach, rozkazach, w zdaniach celowych i niektórych relacjach czasowych. Obecnie istnieje tendencja do unikania stosowania trybu łączącego w języku potocznym.

Tryb łączący (le subjonctif) w języku francuskim służy do wyrażania interpretacji faktów przez mówiącego. Występuje wyłącznie w zdaniu złożonym w pozycji zdania podrzędnego[1].

Tworzenie trybu łączącego[edytuj | edytuj kod]

Tryb łączący występuje w następujących formach: dwa czasy proste – czas teraźniejszy i przeszły – oraz dwa czasy złożone – czas przeszły i czas zaprzeszły. Obecnie używa się tylko formy czasu teraźniejszego i przeszłego złożonego. Pozostałe dwie formy należą wyłącznie do języka literackiego[1].

Czas teraźniejszy trybu łączącego[edytuj | edytuj kod]

Aby utworzyć subjonctif w czasie teraźniejszym, do tematu 3. os. liczby mnogiej po odcięciu końcówki -ent należy dodać następujące końcówki:

Singulier Pluriel
-e -ions
-es -iez
-e -ent
parler finir mettre
Singulier Pluriel Singulier Pluriel Singulier Pluriel
que je parle que nous parlions que je finisse que nous finissions que je mette que nous mettions
que tu parles que vous parliez que tu finisses que vous finissiez que tu mettes que vous mettiez
qu'il/elle parle qu'ils/elles parlent qu'il/elle finisse qu'ils/elles finissent qu'il/elle mette qu'ils/elles mettent

Niektóre czasowniki nieregularne (trzeciej grupy koniugacyjnej) tworzą subjonctif z dwóch rdzeni: 1. i 3. osoby liczby mnogiej. Rdzeń z pierwszej osoby l. mn. występuje również 2. os. liczby mnogiej, a pozostałe bazują na rdzeniu 3. osoby liczby mnogiej[2]. Przykładowo czasownik prendre ma następujące dwa rdzenie do tworzenia subjonctif: prenn- i pren-:

prendre
Singulier Pluriel
que je prenne que nous prenions
que tu prennes que vous preniez
qu’il/elle prenne qu’ils/elles prennent

Czasowniki kończące się na –ier mogą przyjmować dwa „i”, a w kończących się na –yer „y” jest zachowane w 1. i 2. os. l. mn. Poza tym w trybie łączącym wszystkie czasowniki w 3 os. l. poj. oprócz être i avoir mają końcówkę „e”[3]:

congédier nettoyer
Singulier Pluriel Singulier Pluriel
que je congédie que nous congédiions que je nettoie que nous nettoyions
que tu congédies que vous congédiiez que tu nettoies que vous nettoyiez
qu'il/elle congédie qu'ils/elles congédient qu'il/elle nettoie qu'ils/elles nettoient

Inne czasowniki tworzące subjonctif nieregularnie[4]:

  • faire: que je fasse
  • savoir: que je sache
  • pouvoir: que je puisse
  • aller: que j’aille (ale: que nous aillions)
  • vouloir: que je veuille (ale: que nous vouilons)
  • valoir: que je vaille (ale: que nous valions)
  • falloir: qu’il faille

Tryb łączący czasowników posiłkowych[edytuj | edytuj kod]

être[5]
Singulier Pluriel
que je sois que nous soyons
que tu soies que vous soyez
qu'il/elle soit qu'ils/elles soient
avoir[6]
Singulier Pluriel
que je aie que nous ayons
que tu aies que vous ayez
qu'il/elle ait qu'ils/elles aient

Czas przeszły trybu łączącego[edytuj | edytuj kod]

Do budowy czasu przeszłego trybu łączącego (le subjonctif passé) służy czasownik être lub avoir w trybie łączącym i imiesłów bierny czasu przeszłego[7]:

  • travailler → que j’aie travaillé, que nous ayons travaillé
  • sortir → que je sois sorti, que nous soyons sortis

C'est dommage que tu ne sois venu.Szkoda, że nie przyszedłeś. Je suis désolé que tu aies perdu tes clés.Przykro mi, że zgubiłeś swoje klucze. Elle se réjouit que son ami lui ait écrit.Ona cieszy się, że przyjaciel jej napisał.

Czas l’imparfait tworzy się od formy passe simple trybu oznajmującego i końcówek: -sse -sses, -t, -ssions, -ssiez, -ssent. W trzeciej osobie liczby pojedynczej czasownik otrzymuje akcent cirkumfleksowy: que je parlassequ’il parlât. Forma ta występuje wyłącznie w starannym języku literackim[7]. Zamiast niego stosuje się tryb łączny w czasie teraźniejszym[8]: Il était nécessaire qu'il comprît.Il était nécessaire qu'il comprenne.

Czas zaprzeszły plus-que-parfait trybu łączącego tworzy się przy pomocy form l’imparfait czasowników être lub avoir oraz imiesłowu biernego czasu przeszłego czasownika. Form tych używa się wyłącznie w starannym języku literackim[9].

  • faire → que j’eusse fait, que nous eussions fait
  • venir → que je fusse venu, que nous fussions venus

Zamiast niego stosuje się powszechnie tryb łączny w czasie przeszłym[8]: Il a regretté que vous fussiez allés si tôt.Il a regretté que vous soyez allés si tôt.

Użycie trybu łączącego[edytuj | edytuj kod]

Tryb łączący występuje z czasownikami wyrażającymi wolę, życzenie, wątpliwość, zakaz, rozkaz, obawę: vouloir, souhaiter, désirer, ordonner, exiger, demander, aimer mieux, se réjouir, s’étonner, craindre, douter, avoir besoin oraz takich zwrotach jak: il faut, il vaut mieux, il convient, il est utile, il est naturel, il est juste, il est possible, c’est dommage[10]: Il faut, que chacun fasse bien son travailTrzeba, by każdy dobrze wykonywał swą pracę, Il est possible, qu’elle vienne chez nous demainMożliwe, że ona jutro do nas przyjdzie. Nous sommes très heureux qu’il ait réussiJesteśmy niezmiernie szczęśliwi, że mu się udało. Je doute qu'elle achète cette voiture.Wątpię, czy ona kupi ten samochód.

Form trybu łączącego używa się w języku potocznym, aczkolwiek jest on unikany i – jeśli tylko możliwe – używa się prostszych form. Subjonctif użyty w miejscu, gdzie nie jest konieczny, uważany będzie za sztuczny i pretensjonalny. Zdanie Je regrette que je ne connaisse pas leur adresse odbierane jest jako sztuczne, gdyż istnieje prostsza konstrukcja bezokolicznikowa: Je regrette de ne pas connaître leur adresse. Natomiast jeśli w obu zdaniach podmioty są różne, subjonctif będzie naturalny[11]: Je regrette qu’il ne soit pas venuŻałuję, że nie przyszedł.

Tryb łączny po où que, qui que, quoi que, quel que wyraża wiele możliwości[12]: Où que tu ailles, je le saurai.Dokądkolwiek pójdziesz, będę o tym wiedział. Quoi que tu fasses, je te soutiendrai.Cokolwiek zrobisz, będę cię wspierać.

Poza tym trybu łączącego używa się m.in.:

  • w konstrukcji soit que... soit que.. lub que.. que podających kilka możliwych przyczyn[13]: Elle n’est pas venue, soit qu’elle ait oublié, soit qu’elle ait été retenue.Nie przyszła, czy to zapomniała, czy to została powstrzymana.
  • w konstrukcjach ce n’est pas que/non que...[13]: Je change de bagnole. Non qu’elle soit vielle, mais elle consomme trop. Zmieniam brykę. Nie żeby była stara, ale za dużo pali.
  • w konstrukcjach pas si... que ukazujących konsekwencję[14]: Cet artiste n’est pas si célèbre que tout le monde le reconnaisse. Ten artysta nie jest tak znany, żeby wszyscy go rozpoznawali.
  • po konstrukcji c’est que[15]: L’idée, c’est que tu travailles à la maison. Jest pomysł, abyś pracował w domu.

Poza tym tryb łączący występuje w wyrażeniach ze stopniem najwyższym przymiotnika w zdaniu podrzędnym[16]: C'est la plus belle fille que je connaisse.To najpiękniejsza dziewczyna, jaką znam.

Użycie trybu łączącego po spójnikach[edytuj | edytuj kod]

Trybu łączącego używa się po spójnikach oznaczających[17]:

  • cel: afin que, pour que, pourvu que: La circulation est interdite dans la Vieille Ville pourvu que les gens puissent se promener tranquillementRuch kołowy na Starym Mieście jest zakazany, aby ludzie mogli się poruszać swobodnie.
  • przyzwolenie: bien que, quoique: Bien qu’il pleuve, nous allons nous promenerMimo że pada, pójdziemy się przejść
  • przypuszczenie lub warunek: à condition que, à supposer que: Je viendrai à condition que le train n'ait pas de retardPrzyjdę pod warunkiem że pociąg nie będzie miał spóźnienia.
  • czas: avant que, jusqu’à ce que
  • życzenie: pourvu que: Pourvu qu’il ne lui arrive aucun malheur!Oby nie zdarzyło mu się nic nieszczęśliwego!
  • przyczynę: de crainte, que, de peur que: Elle ne voyage pas de peur qu’elle soit perdueOna nie podróżuje z obawy o to, że się zgubi.
  • po sans que wyrażającym konsekwencję, warunek, ustępstwo[18]: Je ne peux rien faire sans qu’elle me critique. Nic nie mogę zrobić, żeby mnie nie skrytykowała. (cokolwiek bym nie zrobił) Je ne le ferai pas sans que tu sois d’accord. Nie zrobię tego, jeśli się nie zgadzasz. Il a tout compris sans que je le lui dise. Wszystko zrozumiał, choć mu tego nie powiedziałem.
  • przy wyrażaniu konsekwencji wystarczających, niewystarczających lub nadmiernych ilości lub jakości z użyciem pour que[18]: Cet enfant n’est pas suffisamment grand pour qu’on puisse le laisser seul à la maison. To dziecko nie jest wystarczająco duże, żeby można je było zostawić same w domu. (jeśli jednak podmiot jest taki sam, można uniknąć subjonctif: Cet enfant est trop petit pour rester seul à la maison.). Il y a trop de vent pour qu’on prenne le vélo. Jest za duży wiatr, żeby jechać rowerem.

Użycie alternatywne trybu łączącego[edytuj | edytuj kod]

Po czasownikach croire, penser, sembler, supposer[11] w zdaniach twierdzących występuje tryb oznajmujący, w zdaniach pytających i przeczących tryb łączący: Je crois qu’il vientCrois-tu qu’il vienne? podobnie jest w zwrotach être persuadé, être certain que

Przy zwrotach de manière que, de façon que stosuje się tryb oznajmujący, jeśli zwroty te wyrażają konsekwencję[11]: Elle me fait la piqûre de manière que je ne sens pas la douleur Ona robi mi zastrzyk w taki sposób, że nie odczuwam bólu. Natomiast jeśli zdanie wyraża cel, używa się trybu łączącego: Elle me fait la piqûre de manière que je ne sente pas la douleur Ona robi mi zastrzyk tak, żebym nie odczuwał bólu".

Po wyrażeniach: il est (très, assez) probable, il est vraisemblable występuje tryb oznajmujący, natomiast jeśli prawdopodobieństwo jest małe lub znikome, pojawia się tryb łączący[19]: Il est assez probable, qu’il sait celaJest prawdopodobne, że on to wie ale: Il est peu probable, qu’il sache celaJest mało prawdopodobne, że on to wie. Il est impossible qu’elle soit réélue.Nie możliwe jest, aby została wybrana ponownie.

Użycie trybu łączącego bez zdania nadrzędnego[edytuj | edytuj kod]

Tryb łączący użyty w trzeciej osobie liczby pojedynczej lub mnogiej ma wartość trybu rozkazującego dla tych osób[9]: Muriel a mal à la tête. Qu’elle prenne de l’aspirine!Muriel boli głowa. Niech weźmie aspirynę!

Zdania w trybie rozkazującym o konstrukcji que + subjontif mogą mieć taką samą formę jak wykrzyknienia o konstrukcji que + indicatif, jeśli czasownik brzmi tak samo w obu trybach – wtedy interpretacja zależy od kontekstu i intonacji[14]: Qu’elle chante bien ! (indicatif) → Jak ona dobrze śpiewa! Qu’elle chante bien ! (subjonctif) → Niech dobrze śpiewa!

Subjonctif możne zastąpić czasownik w trybie rozkazującym w mowie zależnej[14]: Tais-toi ! La mère a demandé à son fils qu’il se taise / de se taire.Ucisz się! Matka poprosiła swojego syna, by się uciszył.

Tryb łączący spotyka się także w różnych wyrażeniach, niekoniecznie poprzedzonych spójnikiem que[9]: Vive la République!Niech żyje Republika! , Sauve qui peutRatuj się, kto może, Que le meilleur gagneNiech wygra lepszy, Soit!Niech się spełni! (toast)

Soit[edytuj | edytuj kod]

Soit jest formą subjonctif czasownika être. Słowa tego używa się m. in. w matematyce[20]: Soit un triangle quelconque...Dany jest dowolny trójkąt.... Soit może oznaczać „to jest”[21]: Elle possède 10 ares de terrain, soit 1000 m2. → Ona posiada 10 arów ziemi, to jest 1000 m2.

Konstruckja soit... soit wprowadza alternatywę[22]: On se verra soit chez moi, soit chez toi.Zobaczymy się albo u mnie, albo u ciebie.

Inne wyrażenia z soit[23]:

  • Quel riche qu’il soit.Choćby był nie wiem jak bogaty.
  • quel qu’il soit → jakikolwiek
  • qui que ce soit → ktokolwiek bądź
  • quoi que ce soit → cokolwiek bądź
  • soit l’un ou soit l’autre → albo jedno albo drugie
  • quoi qu’il en soit → w każdym razie[12]

Użycie czasów w trybie łączącym[edytuj | edytuj kod]

W języku potocznym, zarówno mówionym jak i pisanym, w przeciwieństwie do trybu oznajmującego, w trybie łączącym nie stosuje się uzgadniania czasów. Tryb subjonctif może odnosić się zarówno do teraźniejszości, jak i do przeszłości[24]: Elle veut, que je vienne demainOna chce, bym przyszedł jutro. Elle voulait, que je vienne le lendemainOna chciała, bym przyszedł następnego dnia.

Jeśli akcja zdania podrzędnego dzieje się po lub w momencie akcji zdania głównego, to używa się trybu łączącego w czasie teraźniejszym[25]:

  • Je suis heureux (dziś) qu'elle se marie. (dziś) → Jestem szczęśliwy, że wychodzi za mąż.
  • Je suis heureux (dziś) qu'elle se marie. (jutro) → Jestem szczęśliwy, że wyjdzie za mąż.
  • J'étais heureux (wczoraj) qu'elle se marie. (wczoraj lub dziś) → Byłem szczęśliwy, że wychodzi za mąż.
  • Je serai heureux (jutro) qu'elle se marie. (jutro lub pojutrze) → Będę szczęśliwy, że wyjdzie za mąż.

Jeśli akcja zdania podrzędnego dzieje się przed akcją zdania głównego, to używa się trybu łączącego w czasie przeszłym[25].

  • Je suis heureux (dziś) qu'elle se soit marié. (wczoraj) → Jestem szczęśliwy, że wyszła za mąż.
  • J'étais heureux (wczoraj) qu'elle se soit marié. (przedwczoraj) → Byłem szczęśliwy, że wyszła za mąż.
  • Je serai heureux (jutro) qu'elle se soit marié. (dziś) → Będę szczęśliwy, że wyszła za mąż.

Tryb łączący w czasie przeszłym wyraża przeszłość w stosunku do obecnej chwili, niezależnie od czasu w zdaniu głównym[25]: Je n'ai pas rencontré dans le train (wczoraj) une seule personne qui m'ait parlé franchement. (wczoraj) → Nie spotkałem nikogo w pociągu, kto mówiłby do mnie szczerze. (równoczesność akcji, ale przeszłość w stosunku do chwili obecnej) Bien qu'elle ait été malade (w ubiegłym tygodniu), elle a continué à travailler dur. (w ubiegłym tygodniu) → Mimo, że była chora, dalej ciężko pracowała.

Subjonctif passé może również wyrażać wydarzenie, które ma być zakończone w przyszłości przed upływem określonego czasu. Czasownik w zdaniu głównym może być w czasie teraźniejszym, przeszłym, przyszłym lub w trybie przypuszczającym[26]: Il faut que j'aie quitté l'hôtel avant 10 heures.Muszę opuścić hotel przed 10.

Porównanie trybu łączącego z trybem oznajmującym[edytuj | edytuj kod]

Tryb oznajmujący (indicatif) Tryb łączący (subjonctif)
indicatif – niezależność od uczuć podmiotu; subjonctif – zależność od uczuć podmiotu[27] Je sens / constate qu’il fait chaud.Odczuwam / Stwierdzam, że jest ciepło.
Je pense / suppose qu’il va pleuvoir.Myślę / Przypuszczam, że będzie padać.
Je décide / juge / J’estime qu’il doit partir.Decyduję / Sądzę / Uważam, że musi wyjechać.
Je suis sûr que ce tableau est un van Gogh.Jestem pewny, że ten obraz to van Gogh.
Je voudrais / souhaite / désire qu’il fasse beau.Chciałbym / Życzę sobie / Pragnę, żeby była ładna pogoda.
Je redoute / J’ai peur qu’il [ne] pleuve.Obawiam się / Boję się, że będzie padać.
J’exige / ordonne qu’il parte.Wymagam / Nakazuję, by wyjechał.
Je doute que ce tableau soit un van Gogh.Wątpię, że ten obraz to van Gogh.
czasowniki zwykle używane w trybie oznajmującym, jeśli wprowadzają jakieś zwątpienie osłabiające twierdzenie, może zostać użyty tryb łączący[15] Je pense qu’il a raison.Myślę, że ma rację.
Est-ce que vous pensez qu’il a raison ?Myśli pan, że ma rację?
Je ne pense pas qu’il ait raison.Myślę, że nie ma racji.
Pensez-vous qu’il ait raison ?Myśli pan, że ma rację? (pytanie z inwersją, bez przeczenia w pytaniu, brak czasu przyszłego)
przymiotniki nadające charakter subiektywny lub moralny; przymiotniki oceniające i czasowniki związane z odczuciami[15] Je trouve qu’elle est intelligente.Uważam, że jest inteligentna.
Je juge qu’elle a du charisme.Sądzę, że ma charyzmę.
J’estime qu’il est ambitieux.Uważam, że jest ambitny.
Je trouve absurde qu’elle soit femme de ménage.Uważam to za absurdalne, że jest sprzątaczką.
Je juge bon qu’elle soit directrice.Sądzę, że to dobrze, że jest dyrektorką.
J’estime normal qu’il ait du succès.Uważam, iż to normalne, że odnosi sukcesy.
Il est normal / étonnant qu'il soit fatigué.To normalne / zaskakujące, że jest zmęczony.
Ça m’agace / me déprime qu’il quitte Paris.Drażni mnie / przygnębia mnie, że on opuszcza Paryż.
przypuszczenie wprowadzające hipotezę[15] On suppose qu’il est capable.Przypuszcza się, że jest zdolny. Supposons qu’il soit capable...Przypuśćmy, że jest zdolny... (tryb rozkazujący wprowadzający hipotezę)
À supposer qu’il pleuve, que ferons-nous ?Zakładając, że będzie padać, co zrobimy?
podkreślenie zdania podrzędnego[15] Je suis certaine qu’elle est coupable.Jestem pewna, że ona jest winna. Qu’elle soit coupable, j’en suis certaine.Tego, że ona jest winna, jestem pewna.
po formach przysłówkowych na początku zdania występuje tryb oznajmujący[28] Peut-être qu’elle viendra.Być może przyjdzie. (nie: peut-être il va venir)
Malheureusement qu’il est là.Niestety on jest tutaj.
Il se peut qu’il vienne.Być może przyjdzie.
Je suis heureux qu’il soit là.Jestem szczęśliwy, że jest tutaj.
gdy w zdanie względne wyraża rzeczywiste fakty, używa się trybu oznajmującego; gdy wyraża tylko możliwości, życzenia, używany jest tryb łączący[29] Je cherche quelqu’un qui peut m’aider.Szukam [tego] kogoś, kto może mi pomóc. (mam kogoś konkretnego na myśli)
J’ai visité un appartement qui a 2 chambres et une place de parking.Odwiedziłem mieszkanie, które ma 2 pokoje i miejsce parkingowe.
Je cherche quelqu’un qui puisse m’aider.Szukam kogoś [kogokolwiek], kto mógłby mi pomóc. (możliwy też tryb przypuszczający: pourrait)
Je cherche une maison qui ait 2 chambres et une place de parking.Szukam mieszkania, które miałoby 2 pokoje i miejsce parkingowe.
Connais-tu des femmes qui fassent du ski ?Znasz [jakieś] kobiety, które jeżdżą na nartach?
Y a-t-il quelqu’un qui puisse donner la solution ?Jest ktoś, kto może podać rozwiązanie?
przy wyrażaniu rzadkości, unikalności używa się trybu łączącego, choć czasem tryb oznajmujący jest możliwy[29] Personne ne sait nager comme toi.Nikt nie umie pływać jak ty.
Rien n’est meilleur qu’une tasse de café le matin.Nie ma nic lepszego niż filiżanka kawy o poranku.
Nous ne connaissons personne qui sache nager aussi bien que toi.Nie znamy nikogo, kto umiałby pływać tak dobrze jak ty.
Il n’y a rien qui soit meilleur qu’une tasse de café le matin.Nie ma nic, co mogłoby być lepsze niż filiżanka kawy o poranku.
Il fait froid ! C’est le moins qu’on puisse dire : Je gèle.Jest zimno ! To najdelikatniejsze, co można powiedzieć – zamarzam.
wyrażanie wyjątkowości przez wyrazy le seul, l’unique, le premier (jako odpowiednik najwyższego stopnia przymiotnika)[29] Seule Cécile connaît la vérité.Jedynie Cécile zna prawdę. C’est la seule qui connaisse la vérité.Jest jedyną, która zna prawdę.
Je connaît cette histoire par coeur. C’est d’ailleurs l’unique histoire que je connaisse.Znam tę historię na pamięć. To zresztą jedyna historia, którą znam.
tryb łączący używany jest, jeśli akcja w zdaniu głównym toczy się przed tą w zdaniu podrzędnym i wykazuje zależność czasową[30] J’ai mangé après que le train est parti.Zjadłem po tym, jak pociąg odjechał.
Dès que j’ai franchi le seuil de la maison, je me suis endormi.Jak tylko przekroczyłem próg domu, zasnąłem.
Aussi longtemps que je vivrai, je ne te le pardonnerai pas.Dopóki będę żył, nie wybaczę ci tego.
Je mangerai un sandwich en attendant que le train parte.Zjem kanapkę, czekając aż pociąg odjedzie.
Je restarai sur le quai jusqu’à ce que le train parte.Zostanę na peronie aż pociąg odjedzie.
Attends-moi, le temps que je mette une culotte.Poczekaj na mnie aż włożę majtki.
czasowniki admettre i comprendre w trybie oznajmującym wyrażają stwierdzenie, sugerują, że uważa się to za prawdę, podczas gdy w trybie łącznym wyrażają akceptację, sugerują, że uważa się to za możliwość[31] J’admets que j’ai eu tort.Przyznaję, że się myliłem.
Je comprends qu’il y a un malentendu.Rozumiem, że jest nieporozumienie.
Je comprends qu'elle ne viendra pas.Rozumiem, że nie przyjdzie. (wniosek z tego, co mówisz)
J’admets qu’il soit mécontent.Przyznaję, że może być niezadowolony.
Je comprends que tu sois inquiet.Rozumiem, że możesz być zaniepokojony.
Je comprends qu’elle ne vienne pas.Rozumiem, że nie przyjdzie. (rozumiem, dlaczego nie chce przyjść)
czasowniki dire, écrire, téléphoner, expliquer w trybie oznajmującym oznaczają deklarację, a w łączącym – polecenie[31] Dites à Aurélie que je l’attends.Powiedz Aurélie, że czekam na nią. Dites-lui qu’il attende.Powiedz mu, żeby czekał.
czasowniki attendre i s’attendre à[31] On attend le beau temps pour partir.Czekamy na dobrą pogodę, żeby wyjechać. J’attends que Claudine revienne de voyage.Czekam aż Claudine wróci z podróży.
Je m’attends à ce qu’elle soit bronzée.Spodziewam się, że jest opalona.
czasowniki tworzące typowo konstrukcje z à ce que łączą się z subjonctif, np. consentir à ce que, s’engager à ce que, s’habituer à ce que, renoncer à ce que, résigner à ce que, tenir à ce que, veiller à ce que; możliwy indicatif, gdy mowa o faktach[32] Il tient beaucoup à ce que ses parents lui ont offert.Jest bardzo przywiązany do tego, co podarowali mu jego rodzice. Il tient à ce que ses parents lui fassent des cadeaux.Zależy mu, by jego rodzice robili mu prezenty.
il me semble + indicatif; il semble + subjonctif[31] Il me semble qu’il a des frissons.Wydaje mi się, że ma dreszcze. Il semble qu’il ait des frissons.Zdaje się, że ma dreszcze.
se douter + indicatif; douter + subjoctif[31] Je me doute qu’il est modeste.Myślę, że jest skromny. Je doute qu’il soit modeste.Wątpię, żeby był skromny.
le fait est que + indicatif – stwierdzenie czegoś rzeczywistego; le fait que + subjonctif – zwrócenie uwagi na coś rzeczywistego[29] Le fait est qu’on est en juin.Faktem jest, że mamy czerwiec. Le fait qu’on soit en juin rend encore plus étrange le fait qu’il fasse si froid.Fakt, że mamy czerwiec sprawia, że jest to jeszcze bardziej dziwne, że jest tak zimno.
czasownik se plaindre w zależności od tego, czy mowa o rzeczywistości czy o subiektywnej ocenie łączy się z indicatif lub subjonctif[33] Le malade se plaint que sa tête lui fait mal.Chory skarży się, że boli go głowa. Le malade se plaint que le docteur ne l'ait pas bien soigné.Chory skarży się, że doktor go dobrze nie wyleczył.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Ludomir Przestaszewski: Gramatyka języka francuskiego. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2001. ISBN 83-214-1239-4.
  • Krystyna Stawińska: Repetytorium z gramatyki języka francuskiego. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1996. ISBN 83-214-1204-1.
  • Maia Gregoire: Grammaire Progressive du Français. Paryż: CLE International, 1995. ISBN 978-2-09-038115-3.
  • Y Delatour: Nouvelle Grammaire du Français. Paryż: Hachette, 1991. ISBN 2-01-155271-0.
  • Josette Rey-Debove: Dictionaire du Français. Paryż: Le Robert et CLE International, 1999. ISBN 978-2-09-033999-4.
  • Michèle Grandmangin-Vainseine: Précis de Grammaire. CLE International, 2009. ISBN 978-2-09-035255-9.
  • Maïa Grégoire, Alina Kostucki: Grammaire Progressive du Français. Niveau perfectionnement. CLE International, 2012. ISBN 978-209-035359-4.
  • Y Delatour, D Jennepin, M Léon-Dufour, B Teyssier: Nouvelle Grammaire du Français. Paryż: Hachette, 2004. ISBN 2-01-155271-0.