Uchatek grzywiasty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Uchatek grzywiasty
Eumetopias jubatus[1]
(Schreber, 1776)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

drapieżne

Podrząd

psokształtne

Parvordo

płetwonogie

Rodzina

uchatkowate

Rodzaj

uchatek

Gatunek

uchatek grzywiasty

Synonimy
Podgatunki
  • E. j. jubatus (Schreber, 1776)
  • E. j. monteriensis (J.E. Gray, 1859)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[8]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Uchatek grzywiasty[9], uchatka grzywiasta[10], lew morski Stellera (Eumetopias jubatus) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny uchatkowatych (Otariidae).

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1776 roku niemiecki przyrodnik Johann Christian Daniel von Schreber nadając mu nazwę Phoca jubata[2]. Holotyp pochodził z Wysp Komandorskich i Wyspy Beringa w północnej części Oceanu Spokojnego[11]. Podgatunek monteriensis po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1859 roku angielski zoolog John Edward Gray nadając mu nazwę Arctocephalus monteriensis[6]. Okaz typowy pochodził z Monterey, w Kalifornii, w Stanach Zjednoczonych[12]. Jedyny żyjący współcześnie przedstawiciel rodzaju uchatek[9] (Eumetopias)[11][13][14].

Podgatunki E. jubatus są rozdzielone geograficznie na szerokości 144°W w południowo-środkowej Alasce[14]. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają dwa podgatunki[14].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Eumetopias: gr. ευ eu „dobry, ładny”; μετωπιας metōpias „mieć wysokie czoło, z krzaczastymi brwiami”, od μετωπιον metōpion „czoło, brew”, od μετα meta „między”; ωψ ōps, ωπος ōpos „oko”[15].
  • jubatus: łac. iubatus „grzywiasty, czubaty”, od iuba „grzywa, czub”[16].
  • monteriensis: Monterey, Kalifornia, Stany Zjednoczone[6].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Uchatek grzywiasty występuje w w zależności od podgatunku[14][9]:

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość całkowita ciała samic 250 cm, samców 330 cm; masa ciała samic 273 kg, samców 1000 kg (wyjątkowo 1120 kg). Noworodki osiągają długość 100 cm i ciężar 18–22 kg[13]. Beżowoszara sierść. Samce na szyi i karku posiadają nieco dłuższe włosy tworzące grzywę. Wzór zębowy: I C PM = 34[13].

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Dojrzałość płciowa 4-5 lat, ciąża trwa 11-12 miesięcy, po których przychodzi na świat 1 młode.

Status zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii NT (ang. near threatened „bliski zagrożenia”)[8] (podgatunek jubatus – EN (ang. endangered „zagrożony”)[17]; podgatunek monteriensis – LC (ang. least concern „najmniejszej troski”)[18]).

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Nie Phoca Leonina Linnaeus, 1758.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Eumetopias jubatus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b J.Ch.D. von Schreber: Die Säugthiere in Abbildungen nach der Natur, mit Beschreibungen. Erlangen: Expedition des Schreber’schen säugthier- und des Esper’schen Schmetterlingswerkes, s. ryc. lxxxiii.b, [https://www.biodiversitylibrary.org/page/42529039 300]. (niem.).
  3. P. Boddaert: Elenchus animalium, volumen I: sistens quadrupedia huc usque nota, eorumque varietates: ad ductum naturae, quantum fieri potuit disposita. Roterodami: Apud C.R. Hake, 1784, s. 172. (łac.).
  4. P.S. Pallas: Zoographia Rosso-Asiatica: sistens omnium animalium in extenso Imperio Rossico, et adjacentibus maribus observatorum recensionem, domicilia, mores et descriptiones, anatomen atque icones plurimorum. T. 1. Petropoli: Ex Officina caes. Academiae Scientiarum, 1811, s. 104. (łac.).
  5. R.-P. Lesson: Phoque. Phoca. Mam. W: J. Bory de Saint-Vincent: Dictionnaire classique d’histoire naturelle. T. 13. Paris: Rey et Gravier, Libraries-Editeurs, Auai des Augustins, n° 55; Baudouin Frèrer, Libraries-Editeurs, Imprimeurs de la société D'Histoire Naturelle, Rue de Vaugirard, n° 36, 1828, s. 420. (fr.).
  6. a b c J.E. Gray. On the Sea-Lions, or Lobos marinos of the Spaniards, on the Coast of California. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 27, s. 358, 1859. (ang.). 
  7. T.S. Gill. Prodrome of a Monograph of the Pinnipedes. „Communications of the Essex Institute”. 5, s. 13, 1866–1867. (ang.). 
  8. a b T. Gelatt & K. Sweeney, Eumetopias jubatus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2022-1 [dostęp 2022-08-12] (ang.).
  9. a b c Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 153. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  10. K. Kowalski (red.), A. Krzanowski, H. Kubiak, B. Rzebik-Kowalska & L. Sych: Ssaki. Wyd. IV. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1991, s. 386, seria: Mały słownik zoologiczny. ISBN 83-214-0637-8.
  11. a b D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Eumetopias jubatus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2022-08-12].
  12. T.R. Loughlin, M.A. Perez & R.L. Merrick. Eumetopias jubatus. „Mammalian Species”. 283, s. 1, 1987. DOI: 10.2307/3503908. (ang.). 
  13. a b c M. Webber: Family Otariidae (EaredSeals). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 4: Sea Mammals. Barcelona: LynxEdicions, 2014, s. 99–100. ISBN 978-84-96553-93-4. (ang.).
  14. a b c d C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: IllustratedChecklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: LynxEdicions, 2020, s. 440. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  15. T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 276, 1904. (ang.). 
  16. jubatus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-08-12] (ang.).
  17. T. Gelatt & K. Sweeney, Eumetopias jubatus ssp. jubatus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2022-1 [dostęp 2022-08-12] (ang.).
  18. T. Gelatt & K. Sweeney, Eumetopias jubatus ssp. monteriensis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2022-1 [dostęp 2022-08-12] (ang.).