Noworodek
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Newborn_baby-1_hour_after.jpg/250px-Newborn_baby-1_hour_after.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/30/Newborn_baby_girl%2C_Moscow%2C_Russia.jpg/250px-Newborn_baby_girl%2C_Moscow%2C_Russia.jpg)
Noworodek – dziecko od urodzenia do ukończenia 4 tygodni (28 dni)[1].
Okres noworodkowy jest czasem, w którym następuje pełne przystosowanie dziecka do zmienionych warunków po urodzeniu. U noworodków donoszonych okres ten wynosi 28 dni, u wcześniaków może ulec wydłużeniu[1]. Nauka, która zajmuje się tym okresem to neonatologia.
Definicje
[edytuj | edytuj kod]- Podział ze względu na wiek ciążowy w chwili porodu.
- Wcześniak – poród dokonany przed skończeniem 37 tygodnia ciąży (<35 tygodni od zapłodnienia drogą natury – nie dotyczy procedury in vitro)
- Noworodek donoszony – tradycyjnie przyjmowano kryterium wieku ciążowego 38–42 tygodnie. Termin ten nie jest obecnie jednoznacznie zdefiniowany. Skończenie 37 tygodnia ciąży kończy rozpoznanie „porodu przedwczesnego”, co nie oznacza automatycznie „ciąży donoszonej”.
- Noworodek przenoszony – tradycyjnie przyjmowano kryterium skończonego 42 tygodnia ciąży (powyżej 40 tygodni od zapłodnienia drogą natury). Obecnie, ze względów bezpieczeństwa, zaleca się podejmowanie działania w 41 tygodniu ciąży, co nie oznacza automatycznie „ciąży przenoszonej”
- Podział ze względu na masę ciała przy urodzeniu
- Noworodek hipertroficzny – masa ciała powyżej 90 centyla dla wieku ciążowego (ang. large for gestational age, LGA).
- Noworodek eutroficzny – masa ciała pomiędzy 10 a 90 centylem dla wieku ciążowego (ang. apropriate for gestational age, AGA).
- Noworodek hipotroficzny – masa ciała poniżej 10 centyla dla wieku ciążowego (ang. small for gestational age, SGA).
- Mała urodzeniowa masa ciała (LBW – ang. Low Birth Weight) – masa ciała poniżej 2500g
- Bardzo niska urodzeniowa masa ciała (VLBW – ang. Very Low Birth Weight) – masa ciała poniżej 1500 g
- Ekstremalnie niska urodzeniowa masa ciała (ELBW – ang. Extremely Low Birth Weight) – masa ciała poniżej 1000 g
Śmiertelność noworodków
[edytuj | edytuj kod]- Zobacz też:
Dziecko martwo urodzone to noworodek bez objawów życia urodzony po upływie 22 tygodnia ciąży.
Wskaźnik śmiertelności okołoporodowej zawiera wszystkie dzieci martwo urodzone i zmarłe w ciągu pierwszych 7 dni życia i jest wyrażany na 1000 urodzeń (żywych i martwych). Wskaźnik śmiertelności okołoporodowej w Polsce w roku 1999 wynosił 10,8; w roku 2008 wynosił 7,6[2][3].
Wskaźnik śmiertelności noworodkowej to liczba noworodków zmarłych w czasie pierwszych 4 tygodni życia na 1000 żywych urodzeń.
Inne informacje
[edytuj | edytuj kod]Noworodek śpi około 21 godzin na dobę (występują jednak duże odchylenia osobnicze), budząc się tylko w porach karmienia. Wyodrębnienie tego okresu z niemowlęctwa jest konieczne ze względu na trwający w tym czasie okres adaptacji młodego organizmu do życia w nowym środowisku. Nauką zajmującą się problemami zdrowotnymi tego okresu jest neonatologia. Noworodek jest bezsilny i bezbronny wobec otoczenia. Po ok. 2 tygodniach życia rozpoznaje głosy bliskich. Zachodzi przełom hormonalny, zmiana obrazu krwi, przepuszczalność błony jelitowej. Dziecko jest podatne na infekcje, ma podwyższoną ciepłotę ciała. Ma wrodzone odruchy chwytne i ssania. Okres ten kończy się wraz ze stabilizacją układów oddychania, krążenia, wydalania i gdy następuje wyrównanie urodzeniowej masy ciała, później odpada pępowina, występuje obfita podściółka tłuszczowa.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b Krystyna Kubicka, Wanda Kawalec: Pediatria. Warszawa: PZWL, 2010, s. 9999. ISBN 978-83-200-4169-9.
- ↑ Michał Troszyński: Umieralność okołoporodowa płodów i noworodków w latach 1999–2008 w Polsce. [w:] Umieralność okołoporodowa płodów i noworodków w latach 1999–2008 w Polsce [on-line]. Medycyna Wieku Rozwojowego, 2010. s. 129–137. [dostęp 2012-04-07]. (pol.).
- ↑ GUS: Wskaźnik śmiertelności okołoporodowej w Polsce. [w:] Wskaźnik śmiertelności okołoporodowej w Polsce [on-line]. GUS, 2010-01-28. s. 10. [dostęp 2012-04-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-24)]. (pol.).
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Brain Development: Conception to Age 3 > Neurons and synapses form the wiring of the brain (Source: Corel, JL. The postnatal development of the human cerebral cortex, Harvard University Press 1975). [w:] Brain development [on-line]. April 30, 2012. [dostęp 2016-06-06].