Ulica Marcina Kasprzaka w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Flag of Warsaw.svg Warszawa
ulica Marcina
Kasprzaka
Czyste, Odolany
Długość: 2,3 km
Ulica Marcina Kasprzaka
Ulica Marcina Kasprzaka
Przebieg
Ikona ulica z lewej.svg 2370 m ul. Wolska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1830 m ul. J. Ordona
Ikona ulica z lewej.svg 1640 m ul. Grabowska
Ikona ulica rondo.svg światła 1450 m al. Prymasa Tysiąclecia
Ikona wiad kolejowy.svg 1400 m stacja kolejowa Warszawa Kasprzaka
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 1300 m ul. J. Bema
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 750 m ul. Płocka, ul. S. Krzyżanowskiego
Ikona ulica z prawej.svg 680 m ul. Brylowska
Ikona ulica z lewej.svg światła 590 m ul. Skierniewicka
Ikona ulica z lewej.svg 490 m ul. Rogalińska
Ikona ulica z prawej.svg 440 m ul. E. Zegadłowicza
Ikona ulica z lewej.svg 300 m ul. Giełdowa
Ikona ulica z prawej.svg 120 m ul. J. Korczaka
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 0 m ul. Karolkowa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
ulica Kasprzaka
ulica Kasprzaka
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
ulica Kasprzaka
ulica Kasprzaka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Kasprzaka
ulica Kasprzaka
Ziemia 52°13′41,2″N 20°57′33,5″E/52,228111 20,959306

Ulica Marcina Kasprzaka – jedna z ulic warszawskiej Woli. Ulica Kasprzaka ma długość ok. 2,3 km i na całej długości jest fragmentem drogi wojewódzkiej 719.

Ulica Marcina Kasprzaka rozpoczyna swój bieg na skrzyżowaniu z ulicą Karolkową jako zachodnie przedłużenie ul. Prostej. Biegnie na zachód krzyżując się od południa z ulicami Janusza Korczaka i Emila Zegadłowicza, by dalej od północy napotkać ulicę Skierniewicką, od południa Brylowską oraz z jednej strony Płocką, a z drugiej Seweryna Krzyżanowskiego. Następnie przecina ją ul. gen. Józefa Bema i dalej nad Kasprzaka znajduje się wiadukt kolejowy linii 20. Tuż za wiaduktem kolejowym ulica tworzy rondo Tybetu z aleją Prymasa Tysiąclecia (główny ciąg drogowy al. Prymasa Tysiąclecia poprowadzony jest bezkolizyjnie wiaduktem nad ul. Kasprzaka). Następnie krzyżuje się od północy z ul. Grabowską, później z obu stron z ul. Juliusza Ordona i wpada w ciąg ulicy Wolskiej.

Historia[edytuj]

Za poprzedniczkę ulicy Marcina Kasprzaka uznaje się ulicę Dworską, powstałą w 1920 r. mniej więcej między ulicą Karolkową a gen. Józefa Bema w dzisiejszym ciągu Kasprzaka. W latach 30. XX wieku, odcinkiem ulicy kursowały tramwaje, położone tory były drogą dla tramwajów z pobliskiej zajezdni "Wola".

W 1950 r. ulica zmieniła nazwę na Marcina Kasprzaka - w ten sposób postanowiono uhonorować znanego działacza polskiego ruchu rewolucyjnego. Nazwę patrona ulicy, również otrzymały Zakłady Radiowe w Warszawie. W 1954 r. na Kasprzaka wjechał tramwaj linii 11, niedługo potem dojeżdżały tu wagony linii 5 bis, pętla dla tych dwóch połączeń znajdowała się na skrzyżowaniu Kasprzaka/Skierniewicka. Autobus dotarł na Kasprzaka dopiero 13 stycznia 1964 r. była to linia 163, łącząca Górce ze Śródmieściem. W 1963 r. otwarto nową trasę tramwajową w ciągu ulic: Prosta (od obecnego ronda Daszyńskiego) - Kasprzaka - aleja Prymasa Tysiąclecia (wówczas: Nowo-Bema, później al. Rewolucji Październikowej) wraz z tymczasowym krańcem u zbiegu al. Prymasa Tysiąclecia z Kasprzaka. Jednocześnie z otwarciem nowej trasy odcięto niewielki fragment trasy wzdłuż ulicy Skierniewickiej na południe od Kasprzaka. Oficjalnie przebicie 4-kilometrowej ulicy miało miejsce 4 grudnia 1964 roku i połączyła ona Wolę ze Śródmieściem.

W 1968 r. na pasie zieleni między jezdniami ulicy ustawiono rzeźby powstałe na I Biennale Rzeźby w Metalu[1]. Ideą biennale było zbliżenie środowisk artystycznych i robotniczych. Materiał i zaplecze techniczne artystom zapewniły wolskie zakłady przemysłowe, a powstałe w ten sposób rzeźby wystawiono na widok publiczny. Jednym z miejsc ekspozycji była ulica Kasprzaka, gdzie powstała trzykilometrowa Ekspozycja Dużych Rzeźb, tzw. Galeria samochodowa. W miarę upływu czasu rzeźby niszczały i były usuwane ze względu na przebudowę infrastruktury. Część z nich trafiła na równoległą ulicę Górczewską. Rzeźby na ulicy Kasprzaka poddano renowacji w 2009. Są to: Melodia, Baza, Żagle, Totem, Awangarda, Stalowa etiuda, Kompozycja, Biennal i Drogowskazy. Podlegają Zarządowi Oczyszczania Miasta jako część Publicznej Kolekcji m. st. Warszawy[2]. W związku z planowaną budową linii tramwajowej na całej długości ulicy, rzeźby mają zostać przeniesione na pobliski skwer płk. Zdzisława Kuźmirskiego-Pacaka, gdzie wcześniej przeniesiono już osiem prac[3].

W 1990 odcinek trasy tramwajowej między Skierniewicką a al. Prymasa Tysiąclecia został całkowicie zlikwidowany, do dzisiaj jednak nie rozebrano torowiska i części sieci trakcyjnej, która obecnie niszczeje i przywraca nadzieje, na szybką reaktywację pojazdów szynowych. W 2015 roku Tramwaje Warszawskie wystąpiły o decyzję środowiskową niezbędną dla odbudowy trasy i połączenia jej z ulicą Wolską - przy czym konkretny przebieg na odcinku zachodnim podlega wariantowaniu[4]. Na początku lat 90. XX wieku zakłady radiowe zostały zlikwidowane; obecnie przebudowane budynki ZRK pełnią funkcje biurowe i są siedzibą kilku banków. W budynku biurowym dawnych Zakładów Radiowych Kasprzaka, na rogu ze Skierniewicką, ma swoją siedzibę Teatr na Woli.

Patron ulicy[edytuj]

 Osobny artykuł: Marcin Kasprzak.

Marcin Kasprzak urodził się w 1860 roku, był działaczem ruchu robotniczego, współtwórcą Polskiej Partii Socjalno-Rewolucyjnej Proletariat, organizatorem pierwszej manifestacji 1-majowej na ziemiach polskich w 1890 roku. Kasprzak był wielokrotnie więziony przez władze carskie i pruskie. W 1904 roku zabił z rewolweru 4 żandarmów, którzy odkryli prowadzoną przez niego tajną drukarnię. Został powieszony na stokach Cytadeli Warszawskiej 8 września 1905 roku.

Obiekty[edytuj]

Biennal – rzeźba Macieja Szańkowskiego znajdująca się na pasie zieleni między jezdniami ul. Kasprzaka

Przypisy

  1. Paweł Giergoń: Warszawa. I Biennale Rzeźby w Metalu. sztuka.net, 2006. [dostęp 21 października 2014].
  2. Wola>Rzeźby metalowe>Awangarda (pol.). Fundacja Bęc Zmiana. [dostęp 2013-01-22].
  3. Martyna Śmigiel. Rzeźby do przeprowadzki. „Gazeta Stołeczna”, s. 4, 25 lipca 2016. 
  4. (osa): Tramwaje na dwóch poziomach. blox.pl. [dostęp 2014-05-16].
  5. a b Szpital Wolski oraz Instytut Matki i Dziecka są przypisane do ul. Kasprzaka, ale leżą ok. 200 m na południe od ulicy. Oddzielają je od ul. Kasprzaka budynki mieszkalne oraz Zespół Szkół nr 36. Północną granicą terenu Szpitala i Instytutu jest ul. Szarych Szeregów.