Ulica Marcina Kasprzaka w Warszawie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Flag of Warsaw.svg Warszawa
ulica Marcina
Kasprzaka
Czyste, Odolany
Długość: 2,3 km
Ulica Marcina Kasprzaka
Ulica Marcina Kasprzaka
Przebieg
Ikona ulica z lewej.svg 2370 m ul. Wolska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1830 m ul. J. Ordona
Ikona ulica z lewej.svg 1640 m ul. Grabowska
Ikona ulica rondo.svg światła 1450 m al. Prymasa Tysiąclecia
Ikona wiad kolejowy.svg 1400 m stacja kolejowa Warszawa Kasprzaka
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 1300 m ul. J. Bema
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 750 m ul. Płocka, ul. S. Krzyżanowskiego
Ikona ulica z prawej.svg 680 m ul. Brylowska
Ikona ulica z lewej.svg światła 590 m ul. Skierniewicka
Ikona ulica z lewej.svg 490 m ul. Rogalińska
Ikona ulica z prawej.svg 440 m ul. E. Zegadłowicza
Ikona ulica z lewej.svg 300 m ul. Giełdowa
Ikona ulica z prawej.svg 120 m ul. J. Korczaka
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 0 m ul. Karolkowa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
ulica Kasprzaka
ulica Kasprzaka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Kasprzaka
ulica Kasprzaka
Ziemia 52°13′41,2″N 20°57′33,5″E/52,228111 20,959306

Ulica Marcina Kasprzaka – jedna z ulic warszawskiej Woli. Ulica Kasprzaka ma długość ok. 2,3 km i na całej długości jest fragmentem drogi wojewódzkiej 719.

Ulica Marcina Kasprzaka rozpoczyna swój bieg na skrzyżowaniu z ulicą Karolkową jako zachodnie przedłużenie ul. Prostej. Biegnie na zachód krzyżując się od południa z ulicami Janusza Korczaka i Emila Zegadłowicza, by dalej od północy napotkać ulicę Skierniewicką, od południa Brylowską oraz z jednej strony Płocką, a z drugiej Seweryna Krzyżanowskiego. Następnie przecina ją ul. gen. Józefa Bema i dalej nad Kasprzaka znajduje się wiadukt kolejowy linii 20. Tuż za wiaduktem kolejowym ulica tworzy rondo Tybetu z aleją Prymasa Tysiąclecia (główny ciąg drogowy al. Prymasa Tysiąclecia poprowadzony jest bezkolizyjnie wiaduktem nad ul. Kasprzaka). Następnie krzyżuje się od północy z ul. Grabowską, później z obu stron z ul. Juliusza Ordona i wpada w ciąg ulicy Wolskiej.

Historia[edytuj]

Za poprzedniczkę ulicy Marcina Kasprzaka uznaje się ulicę Dworską, powstałą w 1920 r. mniej więcej między ulicą Karolkową a gen. Józefa Bema w dzisiejszym ciągu Kasprzaka. W latach 30. XX wieku, odcinkiem ulicy kursowały tramwaje, położone tory były drogą dla tramwajów z pobliskiej zajezdni "Wola".

W 1950 r. ulica zmieniła nazwę na Marcina Kasprzaka - w ten sposób postanowiono uhonorować znanego działacza polskiego ruchu rewolucyjnego. Nazwę patrona ulicy, również otrzymały Zakłady Radiowe w Warszawie. W 1954 r. na Kasprzaka wjechał tramwaj linii 11, niedługo potem dojeżdżały tu wagony linii 5 bis, pętla dla tych dwóch połączeń znajdowała się na skrzyżowaniu Kasprzaka/Skierniewicka. Autobus dotarł na Kasprzaka dopiero 13 stycznia 1964 r. była to linia 163, łącząca Górce ze Śródmieściem. W 1963 r. otwarto nową trasę tramwajową w ciągu ulic: Prosta (od obecnego ronda Daszyńskiego) - Kasprzaka - aleja Prymasa Tysiąclecia (wówczas: Nowo-Bema, później al. Rewolucji Październikowej) wraz z tymczasowym krańcem u zbiegu al. Prymasa Tysiąclecia z Kasprzaka. Jednocześnie z otwarciem nowej trasy odcięto niewielki fragment trasy wzdłuż ulicy Skierniewickiej na południe od Kasprzaka. Oficjalnie przebicie 4-kilometrowej ulicy miało miejsce 4 grudnia 1964 roku i połączyła ona Wolę ze Śródmieściem.

W 1968 r. na pasie zieleni między jezdniami ulicy ustawiono rzeźby powstałe na I Biennale Rzeźby w Metalu[1]. Ideą biennale było zbliżenie środowisk artystycznych i robotniczych. Materiał i zaplecze techniczne artystom zapewniły wolskie zakłady przemysłowe, a powstałe w ten sposób rzeźby wystawiono na widok publiczny. Jednym z miejsc ekspozycji była ulica Kasprzaka, gdzie powstała trzykilometrowa Ekspozycja Dużych Rzeźb, tzw. Galeria samochodowa. W miarę upływu czasu rzeźby niszczały i były usuwane ze względu na przebudowę infrastruktury. Część z nich trafiła na równoległą ulicę Górczewską. Rzeźby na ulicy Kasprzaka poddano renowacji w 2009 r. Są to: Melodia, Baza, Żagle, Totem, Awangarda, Stalowa etiuda, Kompozycja, Biennal i Drogowskazy. Podlegają Zarządowi Oczyszczania Miasta jako część Publicznej Kolekcji m. st. Warszawy[2].

W 1990 r. odcinek trasy tramwajowej między Skierniewicką a al. Prymasa Tysiąclecia został całkowicie zlikwidowany, do dzisiaj jednak nie rozebrano torowiska i części sieci trakcyjnej, która obecnie niszczeje i przywraca nadzieje, na szybką reaktywację pojazdów szynowych. W 2015 roku Tramwaje Warszawskie wystąpiły o decyzję środowiskową niezbędną dla odbudowy trasy i połączenia jej z ulicą Wolską - przy czym konkretny przebieg na odcinku zachodnim podlega wariantowaniu[3]. Na początku lat 90. XX wieku zakłady radiowe zostały zlikwidowane; obecnie przebudowane budynki ZRK pełnią funkcje biurowe i są siedzibą kilku banków. W budynku biurowym dawnych Zakładów Radiowych Kasprzaka, na rogu ze Skierniewicką, ma swoją siedzibę Teatr na Woli.

Patron ulicy[edytuj]

 Osobny artykuł: Marcin Kasprzak.

Marcin Kasprzak urodził się w 1860 roku, był działaczem ruchu robotniczego, współtwórcą Polskiej Partii Socjalno-Rewolucyjnej Proletariat, organizatorem pierwszej manifestacji 1-majowej na ziemiach polskich w 1890 roku. Kasprzak był wielokrotnie więziony przez władze carskie i pruskie. W 1904 roku zabił z rewolweru 4 żandarmów, którzy odkryli prowadzoną przez niego tajną drukarnię. Został powieszony na stokach Cytadeli Warszawskiej 8 września 1905 roku.

Obiekty[edytuj]

Biennal – rzeźba Macieja Szańkowskiego znajdująca się na pasie zieleni między jezdniami ul. Kasprzaka

Komunikacja[edytuj]

Ulicą Kasprzaka kursują linie autobusowe i tramwajowe, dzięki czemu mieszkańcy ulicy mają dogodne połączenia niemal z każdą częścią stolicy:

  • autobusy: 105, 125, 154, 159, 178, 184, 501, 506, 507 oraz N45 i N95.

Przypisy

  1. Paweł Giergoń: Warszawa. I Biennale Rzeźby w Metalu. sztuka.net, 2006. [dostęp 21 października 2014].
  2. Wola>Rzeźby metalowe>Awangarda (pol.). Fundacja Bęc Zmiana. [dostęp 2013-01-22].
  3. (osa): Tramwaje na dwóch poziomach. blox.pl. [dostęp 2014-05-16].
  4. a b Szpital Wolski oraz Instytut Matki i Dziecka są przypisane do ul. Kasprzaka, ale leżą ok. 200 m na południe od ulicy. Oddzielają je od ul. Kasprzaka budynki mieszkalne oraz Zespół Szkół nr 36. Północną granicą terenu Szpitala i Instytutu jest ul. Szarych Szeregów.