Vaxxed

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Vaxxed
Vaxxed: From Cover-Up to Catastrophe
Rok produkcji 2016
Data premiery 2016–04–01
Kraj produkcji Stany Zjednoczone
Język angielski
Czas trwania 91 minut
Reżyseria Andrew Wakefield
Scenariusz Andrew Wakefield
Del Bigtree
Produkcja Del Bigtree
Dystrybucja Cinema Libre Studio

Vaxxed: From Cover-Up to Catastropheamerykański pseudonaukowy film dokumentalny z 2016 roku o rzekomej próbie tuszowania faktów przez amerykańskie Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) dotyczących powiązania pomiędzy szczepionką MMR (przeciw odrze, śwince i różyczce), a autyzmem[1][2][3]. Według czasopisma Variety „film ma na celu zbadać twierdzenia pracownika naukowego amerykańskich Centrów Kontroli i Prewencji Chorób, jakoby CDC niszczyły dane potrzebne do ważnej pracy badającej związek między autyzmem, a szczepionką MMR[4][4]”. Krytycy twierdzą, że film jest propagandą ruchu antyszczepionkowców[5][6][7][8].

Reżyserem filmu jest Andrew Wakefield, który w Wielkiej Brytanii ma zakaz wykonywania zawodu lekarza w związku z nieetycznymi działaniami i sfałszowaniem badań nad zależnością między szczepionkami i autyzmem[1][2][9][10]. Film miał mieć swoją premierę na Festiwalu Filmowych Tribeca w 2016 roku, ale premiera została przez festiwal odwołana[11].

Tło wydarzeń[edytuj | edytuj kod]

W 1998 Wakefield opublikował pracę w czasopiśmie naukowym The Lancet sugerującą, że szczepionki powodują autyzm. W 2010 praca została wycofana przez czasopismo, a brytyjska licencja lekarska Wakefielda cofnięta z powodu „uchybień etycznych i nieujawnieniem finansowych konfliktów interesów”, oraz za tworzenie fałszywych dowodów wiążących szczepionkę MMR z autyzmem[2][12]. Późniejsza znaczna ilość różnych badań zaprzecza jakiemukolwiek związkowi między szczepionką a autyzmem[13][14][15]. Wakefield został liderem ruchu antyszczepionkowego, powstałego między innymi dzięki swojej zdyskredytowanej pracy naukowej[16].

Del Bigtree, producent filmu Vaxxed, był wcześniej producentem amerykańskiego talk-show The Doctors[17]. Brytyjskie czasopismo naukowe British Medical Journal po przyjrzeniu się programowi wydało ostrzeżenie, że „widzowie programu powinni pozostać sceptyczni co do podanych rekomendacji … jako że nie zawierają one szczegółów i mniej niż połowa z nich oparta jest na wiarygodnych, lub częściowo wiarygodnych, podstawach naukowych”[18].

Film został wyprodukowany przez Autism Media Channel[4], którego Wakefield jest dyrektorem[19].

Narracja[edytuj | edytuj kod]

Informacje organizacji CDC o szczepionce MMR z 2012 roku – kwestionowane w filmie.

Magazyn Variety opisuje, że film „ma na celu zbadanie oskarżeń naukowca z organizacji Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC), że CDC rzekomo zmanipulowała i zniszczyła dane dotyczące ważnego badania o autyzmie i szczepionce MMR”[4] Film opisuje narrację tzw. „informatora z CDC”, która oparta jest na pracy prof. Briana Hookera, aktywisty antyszczepionkowego[17], opisującej twierdzenia podane przez Williama Thompsona, pracownika CDC, jakoby organizacja ta nie wspomniała w raportach o odkrytej korelacji pomiędzy szczepieniami a autyzmem u afroamerykańskich chłopców. (Korelacje te są podważane przez badaczy jako nieprawdopodobne z punktu widzenia biologii i prawdopodobnie fałszywe[20]). Film zawiera fragmenty rozmów telefonicznych pomiędzy Hookerem a Thompsonem, nagranych bez wiedzy Thompsona[17][21]. Praca Hookera z 2014 roku, dotycząca tego tematu, została wycofana ze względu na „poważne obawy o wiarygodność wniosków”[22][23] a w 2015 roku CDC potwierdziła, że wszystkie tego rodzaju korelacje przestały istnieć po podjęciu dogłębniejszej analizy dzieci z badania[24].

Owe nagrania rozmów, często poskładane z różnych fragmentów[24], nieautoryzowane, są według magazynu Houston Press „sednem całego filmu”[25]. Odnośnie do narracji „informatora z CDC” dr Philip LaRussa, profesor medycyny pediatrycznej w Columbia University Medical Center, napisał: „[Filmowcy] uważają, że … CDC ukrywa [informacje podane przez informatora] i że nikt nie badał tej sprawy, co nie jest prawdą”[26]. Thompson nie pojawia się w filmie i nie widział go przed premierą[16]. W 2014 roku Thomson wydał oświadczenie opisane w czasopiśmie The New York Times w sprawie kontrowersji związanej z filmem: „mimo że kwestionował prezentacje niektórych danych w badaniu z 2004 roku, nigdy nie zalecałby ludziom wstrzymywanie się od szczepień”[16][27].

Premiera i dystrybucja[edytuj | edytuj kod]

Film miał mieć swoją premierę na festiwalu filmowym Tribeca w 2016 roku, ale było powszechnie krytykowane, zwłaszcza za umożliwienie Wakefieldowi szerzenia swoich zdyskredytowanych teorii[28][29][30][31]. Aktor Robert De Niro, współfundator festiwalu, początkowo bronił decyzji o wyświetleniu filmu, pisząc na Facebooku że film jest dla niego „bardzo osobisty”, gdyż sam ma dziecko z autyzmem[32] i twierdząc, że film umożliwiłby dialog dotyczący kontrowersji[32]. Ale krótko przed festiwalem De Niro ogłosił, że film nie będzie pokazany, podając że konsultacje z reprezentantami festiwalu i naukowcami przekonały go, wyświetlenie filmu nie przyczyni się pozytywnie do dyskusji w tym temacie[11][33].

Po usunięciu filmu z festiwalu Tribeca, dystrybucją zajęła się firma Cinema Libre[4]. Film miał swoją premierę w Angelika Film Center w Nowym Jorku 1 kwietnia 2016 roku[34] dla niewielkiej widowni[35].

W reakcji na decyzję firmy Cinema Libre o dystrybucji filmu, Todd Drezner, ojciec dziecka ze spektrum autystycznym i autor filmu o neuro-różnorodności dystrybuowanego przez Cinema Libre, napisał do nich otwarty list krytykujący film Vaxxed i decyzję o dystrybucji pisząc: "Wypuszczając Vaxxed Cinema Libre aktywnie krzywdzi tysiące autystycznych dzieci. Podczas gdy powinniśmy dyskutować o sposobach najlepszego wsparcia dla ludzi z autyzmem i pomóc im w pełnym przeżywaniu życia, wy zamiast tego każecie nam podążać za zdyskredytowanym naukowcem i nieuczciwym filmowcem w kierunku dawno obalonych teorii spiskowych. Jestem głęboko rozczarowany"[36][37].

Film miał także prywatny pokaz w Cannes w 2017 w trakcie trwającego Festiwalu Filmowego w Cannes[38] i w tym czasie Cinema Libre ogłosiła, że film zarobił 1,2 miliona USD i podpisali umowy o dystrybucji we Włoszech, w Niemczech, Polsce i Chinach[39].

Odbiór[edytuj | edytuj kod]

Na stronie z recenzjami filmowymi Rotten Tomatoes film ma ocenę 33% na podstawie 12 recenzji i średnią ocenę 4.1/10[40].

"W swoim filmowym debiucie, Wakefield ukazuje siebie jako ofiarę masowego spisku mającego na celu ukrycie prawdy... Co doprowadziło Wakefielda od bycia szanowanym badaczem do zwolennika teorii spiskowych?"'

Penny Lane, amerykańska reżyserka filmów dokumentalnych, napisała:

Problemy wokół prawdy i etyki w filmie dokumentalnym mogą stać się drażliwe. Ale tutaj to jest proste. Ten film to nie bezstronne zagłębienie się w fałsz pt. „szczepionki powodują autyzm”; ten film jest reżyserowany przez osobę, która ten fałsz utworzyła[42].

Na Medical Daily, stronie zajmującej się nauką i zdrowiem, w recenzji filmu możemy przeczytać:

[Film Vaxxed] nie ma na celu przekonanie widzów dowodami. Zamiast tego Wakefield, Hooker i producent Del Bigtree serwują widzom argumenty emocjonalne, statystykę bez kontekstu... i mętne teorie spiskowe, gdy Bigtree twierdzi, że „cała telewizja” jest w posiadaniu przemysłu farmaceutycznego.

Ed Cara, Medical Daily[24].,

Na niezależnej stronie z informacjami o filmach Indiewire można przeczytać:

Dydaktyczna narracja Wakefielda opiera się na tonie losowych faktoidów, podanych bez kontekstu. Na końcu filmu podana jest informacja, że „co każde siedem minut diagnozuje się kolejne autystyczne dziecko w Stanach Zjednoczonych” – to rodzaj niepewnych danych, jakie w dziwacznym Wszechświecie Wakefielda uznawane są za twarde dowody.

Eric Kohn, Indiewire[5].,

Magazyn Variety w swojej recenzji filmu opisuje go jako „zręcznie wyprodukowaną, ale wątpliwą naukowo papkę swobodnej paranoi” i przestrzega przed

wciskaniem teorii spikowej Big Pharma... [która] zbyt często przypomina jednostronną paranoiczną agitację, którą polityczni aktywiści konstruują by uświęcić popleczników i zaatakować niewiernych. [Film Vaxxed] powinno się traktować z wielką rezerwą.

Joe Leydon, krytyk filmowy w Variety[43].,

Mick LaSalle z czasopisma San Francisco Chronicle w swojej recenzji napisał, że był „wzruszony materiałem i osobistymi opowieściami dzieci i ich rodziców”[44]. Napisał też:

Olbrzymia większość ludzi, którzy obejrzą ten film, nie mam wystarczającej wiedzy naukowej by ocenić jego wiarygodność. Ale można powiedzieć, że film nie jest jednoznacznie anty-szczepionkowy. Punkt widzenia w filmie jest bardziej zróżnicowany. Film sprzeciwia się szczepieniom zieci poniżej lat 2, a w szczególności szczepionce MMR—czyli właściwie 3 szczepionkom w jednej … Oczywiście możliwe jest, że u dzieci i tak rozwinąłby się autyzm i że jedno wydarzenie nie ma wpływu na drugie. Ale występujący w filmie rodzice są przekonani, że tak nie jest[45].

Philip LaRussa, pediatra, napisał, że „film Wakefielda udaje, jakby jego badania nie zostały uznane za fałszywe”:

[Wakefield] nie wspomina faktu, że stracił licencję w Wielkiej Brytanii, nie wspomina że [11] współautorów wycofało nazwiska z badania. Nie wspomina faktu, że byłą seria artykułów dochodzeniowych Briana Deera [dziennikarza Sunday Times]. Nic z tego nie było w filmie.

Artykuł: Vaxxed: an expert view on controversial film about vaccines and autism, The Guardian[26].,

Strona Houston Press opisuje film jako „tragiczne oszustwo”[25] i zauważa:

Fragmenty Hookera, Wakefielda i Bigtree są pomieszane z zeznaniami rodziców opisujących swoje doświadczenia z pojawieniem się autyzmu u dzieci, co tylko uwidacznia kolejny podstępny aspekt oszustwa Wakefielda. Wywiady są bolesne. Mało co jest większą tragedią niż oglądanie przez rodziców, jak przyszłość dziecka raptownie się kurczy. Ale zupełnie inną tragedią jest podawanie zdesperowanym matkom i ojcom tej brzytwy, której mają się chwycić.

Pete Vonder Haar, Houston Press[25].,

Profesor David Gorski nazywa aferę z „informatorem CDC” „centralną teorią spiskową ruchu antyszczepionkowego” i pyta:

… Jak do licha ten film dokumentalny pełen antyszczepionkowych kłastwa … dostał się do Tribeca?

David H. Gorski, onkolog – Los Angeles Times[12].,

Czasopismo The Age krytykuje film Wakefielda i pisze:

Nie jest przesadą powiedzenie, że tytuł filmu może również opisywać krętactwa samego Wakefielda w latach 90. – zatajenie [ang. cover-up] może odnosić się do tajnych kontraktów z prawnikami, którzy zapłacili mu by mieć materiał przeciwko szczepionce MMR, a katastrofa [ang. catastrophe] to oczywiście światowy spadek szczepień... Mocno ironiczne jest pokazywanie przez Wakefielda finansowych interesów przemysłu farmaceutycznego, czy oskarżanie CDC o manipulacje danymi kiedy weźmie się pod uwagę jego własne finansowe korzyści związane z badaniem w Lancet w 1998 i jego rolą w, jak to zostało nazwane, najbardziej rażącym oszustwem w historii medycyny.

Sarah Gill, The Age, Melbourne Australia[9].,

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Belluck, Pam, Ryzik, Melena: Robert De Niro Defends Screening of Anti-Vaccine Film at Tribeca Festival (ang.). 25 marca, 2016. [dostęp 25 marca, 2016].
  2. a b c Robert De Niro Defends Screening of Anti-Vaccine Film at Tribeca Festival (ang.). 25 marca, 2016. [dostęp 25 marca, 2016].
  3. June, Laura: Why Is an Anti-Vaccine Documentary by a Proven Quack Being Taken Seriously? (ang.). 22 marca, 2016. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-02-13)].
  4. a b c d e Dave McNary: Controversial Anti-Vaccination Documentary Gets Release From Cinema Libre (EXCLUSIVE) (ang.). 29 marca, 2016. [dostęp 4 kwietnia, 2016].
  5. a b Eric Kohn: 'Vaxxed: From Cover-Up to Catastrophe' is Designed to Trick You (Review) (ang.). 1 kwietnia, 2016. [dostęp 3 kwietnia, 2016].
  6. Senneset, Ingeborg: Robert De Niro har gjort seg til vaksinemotstandernes nyttige idiot (norw.). 28 marca, 2016.
  7. Senapathy, Kavin: No Andrew Wakefield, You're Not Being Censored And You Don't Deserve Due Process (ang.). 28 marca, 2016.
  8. Gorski, David (Orac): Mystery solved: It was Robert De Niro who got Andrew Wakefield’s antivaccine propaganda film selected for screening at the Tribeca Film Festival (ang.). 25 marca, 2016.
  9. a b Gill, Sarah: Anti-immunisation movie Vaxxed is a platform for its maker, not its message (ang.). 27 kwietnia, 2016.
  10. .: The Lancet's Vaccine Retraction (ang.). 3 lutego, 2010.
  11. a b Christopher Rosen: Tribeca Film Festival: Vaxxed pulled from schedule (ang.). 26 marca, 2016.
  12. a b Michael Hiltzik: Column: How Robert De Niro's Tribeca Film Festival sold out to anti-vaccine crackpots (UPDATED) (ang.). 25 marca, 2016.
  13. Vaccines for measles, mumps and rubella in children. „Cochrane Database Syst Rev”. 2, s. CD004407, February 2012. DOI: 1002/14651858. CD004407. pub3 10. 1002/14651858. CD004407. pub3. PMID: 22336803 (ang.). 
  14. Vaccines are not associated with autism: an evidence-based meta-analysis of case-control and cohort studies. „Vaccine”. 32 (29), s. 3623 – 9, June 2014. DOI: 1016/j. vaccine. 2014. 04. 085 10. 1016/j. vaccine. 2014. 04. 085. PMID: 24814559 (ang.). 
  15. Safety of vaccines used for routine immunization of U.S. children: a systematic review. „Pediatrics”. 134 (2), s. 325 – 37, August 2014. DOI: 1542/peds. 2014-1079 10. 1542/peds. 2014-1079. PMID: 25086160 (ang.). 
  16. a b c Ryzik, Melena: Pulled From Festival, Anti-Vaccination Film Will Run in Theater (ang.). 30 marca, 2016.
  17. a b c Scheck, Frank: 'Vaxxed: From Cover-Up to Catastrophe': Film Review (ang.). 1 kwietnia, 2016. [dostęp 3 kwietnia, 2016].
  18. C. Koronyk. Televised medical talk shows-what they recommend and the evidence to support their recommendations: a prospective observational study. „The British Medical Journal”, 17 grudnia, 2014. DOI: 1136/bmj. g7346 10. 1136/bmj. g7346 (ang.). [dostęp 3 marca, 2016]. 
  19. Hannaford, Alex: Andrew Wakefield: autism inc (ang.). 2 kwietnia, 2013.
  20. Bad Medicine – Claim: Data suppressed by the CDC proved that the MMR vaccine produces a 340% increased risk of autism in African-American boys. FALSE (ang.). 26 sierpnia, 2014.
  21. Robins, Rebecca: We watched the movie ‘Vaxxed’ so you don’t have to (ang.). 1 kwietnia, 2016.
  22. Journal takes down autism-vaccine paper pending investigation (ang.). 27 sierpnia, 2014.
  23. Park, Alice: Journal Retracts Paper that Questioned CDC Autism Study (ang.). 29 sierpnia, 2014.
  24. a b c Cara, Ed: Controversial Documentary 'Vaxxed' Premiered In NYC This Weekend; We Decided To See It (ang.). 4 kwietnia, 2016.
  25. a b c Vonder Haar, Pete: Anti-Vaccination Doc Vaxxed, Booted From Tribeca, Is a Tragic Fraud (ang.). 7 kwietnia, 2016.
  26. a b Glenza, Jessica: Vaxxed: an expert view on controversial film about vaccines and autism (ang.). 2 kwietnia, 2016.
  27. Thompson, William W.: Press Release, Statement of William W. Thompson, PhD, Regarding the 2004 Article Examining the Possibility of a Relationship Between MMR Vaccine and Autism (ang.). 27 sierpnia, 2014. [zarchiwizowane z tego adresu (28 sierpnia, 2014)].
  28. Potenza Alessandra: The Tribeca Film Festival is screening an anti-vaccine documentary (ang.). 25 marca, 2016.
  29. Annie Merlan: Robert De Niro Defends Anti-Vax Film Screening at Tribeca; Says It Will Allow for 'Conversation' (ang.). 25 marca, 2016.
  30. Haelle T: Robert DeNiro Just Broke My Heart (ang.). 25 marca, 2016.
  31. Penny Lane: An Open Letter to the Tribeca Film Festival about Vaxxed (ang.). 24 marca, 2016.
  32. a b Why Robert De Niro Promoted – then Pulled – Anti-Vaccine Documentary (ang.). 29 marca, 2016.
  33. Moody, Nekesa Mumbi: De Niro's Tribeca festival pulls anti-vaccination film (ang.). 27 marca, 2016. [dostęp 27 marca, 2016].
  34. Lipkin, W. Ian: Anti-Vaccination Lunacy Won’t Stop (ang.). 3 kwietnia, 2016.
  35. Controversial Vaxxed film premieres in New York despite scientists' outcry (ang.). 3 kwietnia, 2016.
  36. Drezner, Todd: Todd Drezner's Open Letter to Cinema Libre Studio Regarding "Vaxxed" (ang.). 30 marca, 2016.
  37. Ryzik, Melena: Anti-Vaccine Film, Pulled From Tribeca Film Festival, Draws Crowd at Showing (ang.). 1 kwietnia, 2016.
  38. Anti-vaccine film Vaxxed will be given Cannes screening (ang.). 23 maja, 2017.
  39. Controversial Anti-Vaccine Doc 'Vaxxed' Gets Secret Cannes Screening (ang.). 21 maja 2017.
  40. Vaxxed: From Cover-Up to Catastrophe (ang.). Rotten Tomatoes.
  41. Offit, Paul: Anti-Vaccine Doc 'Vaxxed': A Doctor's Film Review (ang.). 11 kwietnia, 2016.
  42. Grinberg, Emanuella: Robert De Niro pulls anti-vaccine film from Tribeca after controversy (ang.). 27 marca, 2016.
  43. Leydon, Joe: Film Review: 'Vaxxed: From Cover-Up to Catastrophe' (ang.). 3 kwietnia, 2016.
  44. 7 things about vaccines and autism that the movie ‘Vaxxed’ won’t tell you (ang.). 25 maja, 2016.
  45. LaSalle, Mick: ‘Vaxxed’: Vaccination critics take their case to film (ang.). 28 kwietnia, 2016.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]