Władysław Zambrzycki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Władysław Zambrzycki (ur. 14 listopada 1891 w Radomiu, zm. 28 kwietnia 1962 w Warszawie) – polski pisarz i dziennikarz.

Studiował w Belgii, co znalazło odbicie w powieściach Mgła nad Skaldą i Kaskada Franchimont. W Warszawie pracował jako dziennikarz, w okresie międzywojennym był sprawozdawcą sądowym. Napisał na podstawie tych doświadczeń humoreski wydane jako zbiór Większa z kropelkami (1929). Był więc niejako poprzednikiem Stefana Wiecheckiego. Największą popularność zyskał jednak jako pisarz, autor powieści Nasza Pani Radosna (1931), która opisuje przygody głównych bohaterów przeniesionych w cudowny sposób do Pompei.

Na początku lat 20. zajął się dziennikarstwem, współpracując między innymi z „Expressem Porannym”, „Nowinami Codziennymi”, „Tygodnikiem Ilustrowanym” i „Naokoło Świata”. W latach 1933–1939 wraz z Julianem Babińskim i Jerzym Braunem wydawali prawicowe tygodniki polityczno-społeczne: „Merkuriusz Polski Ordynaryjny” oraz „Nowe Wiadomości Ekonomiczne i Uczone". W latach 1947–1959 prowadził w „Expressie Wieczornym” cotygodniową rubrykę zatytułowaną najpierw "Kto chce niech wierzy",a później przemianowaną na "Kto chce niech czyta".

W czasie wojny był również współwłaścicielem laboratorium chemicznego; w latach 1942-43 ukrywał się przed Gestapo.

Po wojnie wydał kilka powieści: wspomnianą Mgłę nad Skaldą (1947, której nową wersją jest Kaskada Franchimont z 1962), a także powieść historyczną z okresu Księstwa Warszawskiego Pamiętnik Filipka (1956) oraz Kwaterę bożych pomyleńców (1959), w której pogoda i humor uwypuklają tragizm powstania warszawskiego[1].

Napisana w połowie lat 50. powieść W oficynie Elerta, dotykająca stosunków Rzeczypospolitej z Moskwą w XVII w. a inspirowana szkicem Ludwika Kubali Poselstwo Puszkina w Polsce (ze względów cenzuralnych niewydana za życia autora), pozostawała w maszynopisie aż do 2007 roku, kiedy to ukazała się nakładem wydawnictwa Antykwariat Książek www.cytat.pl

Książki Zambrzyckiego, napisane żywym językiem, przepełnione są sympatią do ludzi i świata. Jak napisał Piotr Kuncewicz (Agonia i nadzieja t. IV): "książki Zambrzyckiego [...] usiłują w koszmarze świata stworzyć enklawę piękna i rozumu".

W 2009 roku na podstawie "Kwatery Bożych Pomyleńców" powstał spektakl Teatru Telewizji; premierę w TVP1 miał 6 kwietnia tegoż roku. Wyreżyserował go Jerzy Zalewski, zagrali m.in. Jan Peszek, Jerzy Trela, Jerzy Radziwiłowicz, Daniel Olbrychski oraz Magdalena Cielecka.

Publikacje książkowe[edytuj]

  • 1929 – Większa z kropelkami. Humoreski
  • 1931 – Nasza Pani Radosna, czyli dziwne przygody pułkownika armii belgijskiej Gastona Bodineau'
  • 1947 – Mgła nad Skaldą. Powieść
  • 1956 – Pamiętnik Filipka
  • 1959 – Kwatera Bożych Pomyleńców (pierwsze, nieocenzurowane wydanie ukazało się dopiero w 2008 roku, nakładem wydawnictwa Antykwariat Książek)
  • 1962 – Kaskada Franchimont
  • 2007 – W oficynie Elerta. Luźne zapiski księgarskie z roku 1650

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]