Ludwik Kubala

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ludwik Kubala
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 9 września 1838
Kamienic
Data i miejsce śmierci 30 września 1918
Lwów
Miejsce spoczynku Cmentarz Łyczakowski we Lwowie
Narodowość  Polska
Małżeństwo Leona
Dzieci Wawrzyniec
Krewni i powinowaci Władysław, Kazimierz (bratankowie)
Odznaczenia
Kawaler Orderu Franciszka Józefa (Austro-Węgry)
Nagrobek Ludwika Kubali

Ludwik Kubala (ur. 9 września 1838 w Kamienicy, zm. 30 września 1918 we Lwowie) – polski historyk, nauczyciel, prezes Towarzystwa Historycznego we Lwowie 1903 roku[1].

Życiorys[edytuj]

Ludwik Kubala urodził się 9 września 1838 r. w Kamienicy. Tam, jak również w zakupionej przez jego rodziców w 1838 r. Łukowicy Łapczyńskiej, przyszły historyk spędził swoje dzieciństwo i wczesną młodość. Do szkoły powszechnej uczęszczał w Starym Sączu, a w latach 1849-1855 do gimnazjum w Nowym Sączu. Klasę VIII przerabiał w Gimnazjum św. Anny w Krakowie. W 1857 r. zdał egzamin dojrzałości i zapisał się na Wydział Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Już jednak po roku nauki w Krakowie przeniósł się na Uniwersytecie w Wiedniu , gdzie rozpoczął studia na Wydziale Filozoficznym (1858-1861). Brał udział w pracach organizacyjnych powstania styczniowego. Był szefem policji powstaniowej w Krakowie, za co uwięziono go na dwa lata w więzieniu w Josephstadt (15 grudnia 1863 – 18 listopada 1865). W 1863 roku wydał broszurę Uwagi przez Pewnego, w której krytykował Rząd Narodowy[2]. W 1869 z wielkimi trudnościami, mimo posiadanego doktoratu, rozpoczął pracę jako suplent w III gimnazjum im. Franciszka Józefa we Lwowie. Dopiero w 1872 zdał egzamin na nauczyciela, co opóźniło pisarstwo historyczne rozpoczęte podczas uwięzienia. We wrześniu 1872 wraz z Dominikiem Machnowskim zostały pierwszymi nauczycielami nowo otwartego niższego 4-klasowego Gimnazjum w Złoczowie[3].

W latach 1880-1881 opublikował dwa tomy szkiców historycznych, które przyniosły mu sławę i popularność. Pod ich wpływem Henryk Sienkiewicz odstąpił od pisania powieści o Władysławie Warneńczyku i stworzył Trylogię. W połowie XX w. szkic Poselstwo Puszkina w Polsce zainspirował także Władysława Zambrzyckiego do napisania antymoskiewskiej powieści W oficynie Elerta. Twórczość Ludwika Kubali liczy kilkaset pozycji. Brak jednak do dziś jej solidnego naukowego opracowania oraz wnikliwej oceny.

W ostatnim okresie życia był bibliotekarzem w Bibliotece Pawlikowskich we Lwowie. Trzy tygodnie przed śmiercią z okazji 80 urodzin Uniwersytet Franciszkański nadał mu tytuł doktora honoris causa. Miasto uczciło jego pamięć, nadając jego imię ulicy w centrum Lwowa (obecnie - 2013 - ul. Romana Szuchewycza).

Ludwik Kubala został pochowany na cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie. Jego rękopisy wzbogaciły lwowskie Ossolineum.

Jego żoną od 1875 była Leona z domu Trzcińska herbu Pobóg (1853-1934), z którą miał dwóch synów Tomasza[4] i Wawrzyńca (1885-1967, doktor praw, wiceprezydent Lwowa)[5][6] i dwie córki: Marię i Jadwigę Próchnicką[7]. Był stryjem braci Władysława (1891-1941, podpułkownik intendentury) i Kazimierza (1893-1976, major pilot) Kubalów[8].

Wybrane publikacje[edytuj]

Odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. Eugeniusz Barwiński, Towarzystwo historyczne 1900-1914, w: Kwartalnik Historyczny, rocznik LI, zeszyt 1-2, Lwów 1937, s. 19.
  2. Franciszka Ramotowska, Tajemne państwo polskie, t. I, Warszawa 1999, s. 433.
  3. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Króla Jana Sobieskiego w Złoczowie za lata 1873/4-1923/4. Złoczów: drukarnia W. Zuckerkandla, 1925, s. 19-20.
  4. Ludwik Kubala Kurier Lwowski 1918 nr 455 s.3
  5. Jan Wielek: Współtwórca "Trylogii" Ludwik Kubala (1838-1918). almanach.limanowa.org.pl, 2003. [dostęp 2016-11-28].
  6. Ludwik Kubala. sejm-wielki.pl. [dostęp 2016-11-28].
  7. Nekrologia Ludwik Kubala Czas 1918 nr 438 z 3 października [1]
  8. Kubala Władysław. polskaniezwykla.pl. [dostęp 31 lipca 2014].
  9. Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie für das Jahr 1918. Wiedeń: 1918, s. 183.

Linki zewnętrzne[edytuj]