Władimir Korolenko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Włodzimierz Korolenko)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Władimir Korolenko
ros. Владимир Галактионович Короленко
ukr. Володимир Галактионович Короленко

m.in. Archivarius, Dziennikarz, Pasażer, Połtawianin, Tientietnikow
Ilustracja
Imię i nazwisko Władimir Gałaktionowicz Korolenko
Data i miejsce urodzenia 27 lipca 1853
Żytomierz
Data i miejsce śmierci 25 grudnia 1921
Połtawa
Narodowość rosyjska, ukraińska, polska
Język rosyjski
Dziedzina sztuki proza, publicystyka
Muzeum artysty Dom-muzeum Korolenki w Dżanchocie
Muzeum Korolenki w Równem
Dom-muzeum Korolenki w Żytomierzu
Dom-muzeum Korolenki w Połtawie
Ważne dzieła
  • Sen Makara
  • Niewidomy muzyk
Faksymile

Władimir Gałaktionowicz Korolenko (ros. Владимир Галактионович Короленко, ukr. Володимир Галактионович Короленко; ur. 3 lipca?/15 lipca 1853 w Żytomierzu, zm. 25 grudnia 1921 w Połtawie) − rosyjski pisarz ukraińsko-polskiego pochodzenia[1], dziennikarz, publicysta, działacz społeczny zwłaszcza w dziedzinie obrony prawa w czasach Rosji carskiej jak i radzieckiej. Mistrz małych form literackich, popularyzator i tłumacz literatury polskiej[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w 1853 roku w Żytomierzu, znajdującym się wówczas w granicach Imperium Rosyjskiego, na terenie guberni wołyńskiej. Ojciec, Gałaktion Korolenko, był Ukraińcem, sędzią powiatowym; matka była Polką, córką polskiego szlachcica[1].

Kształcił się w Petersburskim Instytucie Technologicznym, następnie w akademii rolniczej w Moskwie. Będąc jeszcze studentem podjął nielegalną działalność polityczną, za co zesłany został w roku 1879 na wschodnią Syberię. Najpierw w guberni wiackiej, a następnie na terenie Jakucji, m.in. przebywał we wsi Amga. Z zesłania wrócił w 1885 roku i osiadł w Niżnym Nowogrodzie[1].

Podczas rewolucji październikowej opowiadał się zarówno przeciw represjom czerwonego, jak i białego terroru[1]. Zmarł w grudniu 1921 roku w Połtawie, na terenie Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.

Na podstawie jego opowiadań Leonid Gajdaj nakręcił w 1957 roku film Daleka droga. Planetoida 3835 została w 1977 roku nazwana jego imieniem.

Wybrana twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • 1879Epizody iz żyzni iskatiela (ros. Эпизоды из жизни «искателя») – opowiadanie; debiut Korolenki
  • 1885Staryj zwonar (ros. Старый звонарь)
  • 1885W nocz pod Swietłyj prazdnik (ros. В ночь под Светлый праздник) – opowiadanie
  • 1885Sen Makara (ros. Сон Макара) – opowiadaniу
  • 1885Sokolińczyk (ros. Соколинец) – opowiadanie
  • 1885W durnom obszczerstwie (ros. В дурном обществе) – opowiadanie
  • 1885Niewidomy muzyk lub Ślepy muzyk (ros. Слепой музыкант) – wydanie polskie w przekładzie Stanisława Miłkowskiego z 1900
  • 1886Les szumit (ros. Лес шумит)
  • 1886Oczerki i rasskazy (ros. Очерки и рассказы) – pierwsza książka Korolenki; zbiór opowiadań i szkiców literackich z okresu pobytu na Syberii
  • 1886Pawłowskije oczerki (ros. Павловские очерки) – zbiór szkiców z wizyt Korolenki we wsi Pawłowo
  • 1888S dwuch storon (ros. С двух сторон) – opowiadanie
  • 1894Paradoks (ros. Парадокс) – szkic literacki; polskie tłumaczenie Julian Stawiński
  • 1895Biez jazyka (ros. Без языка) – opowiadanie
  • 1900Światełka (ros. Огоньки) – polskie tłumaczenie Julian Stawiński
  • 1900Mgnowienije (ros. Мгновение) – szkic literacki
  • 1900Mróz (ros. Мороз) – szkic literacki; polskie tłumaczenie Stefania Podhorska-Okołów
  • 1907Tragedia soroczyńska (ros. Сорочинская трагедия) – cykl reportaży dotyczący buntu chłopskiego w Wielkich Soroczyńcach

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d S. Orgelbranda Encyklopedja Powszechna. Warszawa: Wydawnictwo Towarzystwa Akcyjnego Odlewni Czcionek i Drukarni S. Orgelbranda Synów, XIX i pocz. XX wieku (może wymagać uaktualnienia).
  2. Korolenko Władimir G. [w:] Encyklopedia PWN – źródło wiarygodnej i rzetelnej wiedzy [online], encyklopedia.pwn.pl [dostęp 2017-11-27] (pol.).