Niżny Nowogród

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nie mylić z: Nowogród Wielki. Zobacz też: Nowogród.
Nie mylić z: Gorki Leninskije (do 1924 Gorki). Zobacz też: Gorki.
Niżny Nowogród
Нижний Новгород
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Rosja
Obwód  niżnonowogrodzki
Burmistrz Jurij Szałabajew (p.o.)
Wysokość 200 m n.p.m.
Populacja (2020)
• liczba ludności
• gęstość

1 252 236[1]
3049,18 os./km²
Nr kierunkowy 831
Kod pocztowy 603000 – 603999
Położenie na mapie Rosji
Mapa konturowa Rosji, po lewej znajduje się punkt z opisem „Niżny Nowogród”
Położenie na mapie Europy
Mapa konturowa Europy, po prawej nieco u góry znajduje się punkt z opisem „Niżny Nowogród”
Ziemia56°19′37″N 44°00′27″E/56,326944 44,007500
Strona internetowa
Portal Rosja

Niżny Nowogród (ros. Нижний Новгород, Niżnyj Nowgorod; w latach 1932–1990 Gorki) – miasto wydzielone w Rosji, stolica Nadwołżańskiego Okręgu Federalnego i obwodu niżnonowogrodzkiego, położone nad Wołgą, u ujścia Oki; wielki ośrodek przemysłowy w regionie Wołżańsko-Wiackim, port lotniczy.

Ośrodek przemysłowy, głównie samochodowy (GAZ), maszynowy, chemiczny, metalurgiczny, stoczniowy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Założony został w 1221 jako gród obronny księstwa włodzimierskiego. Stał się dużym ośrodkiem handlowo-kulturowym. Od 1350 roku stał się stolicą księstwa suzdalsko-niżnonowogrodzkiego, w 1392 roku włączony został do państwa moskiewskiego. Na początku XVII w. stał się jednym z najbogatszych miast Rosji. W latach 1611–1613 był punktem oporu Rosjan w walce z Rzecząpospolitą w wojnie moskiewskiej. W 1777 roku stał się stolicą guberni, a od 1825 roku był siedzibą generała-gubernatora powołżskiego. W 1902 w mieście miała miejsce wielka demonstracja robotników przedstawiona w powieści Matka Maksyma Gorkiego.

W roku 1917 był jednym z ośrodków bolszewików. W 1932 roku miasto zostało nazwane Gorki, dla uczczenia powrotu z Włoch do Moskwy na zaproszenie Józefa Stalina pisarza Maksyma Gorkiego. 1936 roku miasto Gorki zostało stolicą obwodu.

Od 1929 roku zbudowano w mieście wielkie zakłady samochodowe GAZ – Gorkowskij Awtomobilnyj Zawod (po rosyjsku: Горьковский Автомобильный Завод) we współpracy z amerykańskim Fordem. Powstała nowa modelowa dzielnica mieszkaniowa oraz fabryka. Wielu amerykańskich robotników zgłosiło się do pracy w tych zakładach, kierując się swoimi lewicowymi sympatiami. Reakcja na kontrast ich wyobrażeń o ZSRR z rzeczywistością na miejscu oznaczała dla szeregu z nich zesłanie na Syberię.

Obok samochodów terenowych (jak znany w Polsce „gazik”) i ciężarówek, jednym z modeli samochodów wyprodukowanych przez GAZ był GAZ-M20 Pobieda, samochód na którego licencji rozpoczęto produkcję samochodów osobowych w FSO na Żeraniu w Warszawie pod nazwą Warszawa M20.

W 1930 roku w mieście rozpoczęto budowę jednych z największych w ZSRR zakładów lotniczych. W zakładach tych produkowano przede wszystkim samoloty biura konstrukcyjnego MiG. Obecnie zakłady noszą nazwę Zakłady Lotnicze Sokoł.

W czasie II wojny światowej do miasta ewakuowano fabryki z Kijowa i Leningradu, wraz z ich pracownikami. W ten sposób powstała m.in. fabryka motocykli GMZ – Gorkowskij Motocikletnyj Zawod (ros. Горьковский Мотоциклетный Завод).

Tamtejsza stocznia (obecna nazwa: AO Stocznia „Krasnoje Sormowo” – Niżnij Nowgorod) specjalizuje się m.in. w budowie okrętów podwodnych. Jednym z nich był wybudowany w 1954 r. dla marynarki ZSRR okręt podwodny S-265, w późniejszych latach służący w polskiej Marynarce Wojennej jako ORP „Orzeł”[2]. Stocznia ta budowała także atomowe okręty podwodne, np. okręty podwodne projektu 945[3].

W 1990 roku przywrócono tradycyjną nazwę miasta – Niżny Nowogród.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

 Z tym tematem związana jest kategoria: Cerkwie Niżnego Nowogrodu.
Panorama Niżnego Nowogrodu.
Panorama Niżnego Nowogrodu.

Nauka i oświata[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajduje się Niżegorodzka Szkoła Teatralna im. Jewgienija Jewstigniejewa[6].

Transport[edytuj | edytuj kod]

Most metra w Niżnym Nowogrodzie

W mieście znajduje się stacja kolejowa Dworzec Moskiewski oraz port lotniczy.

Miasto posiada metro, tramwaje, trolejbusy.

Działa także Kolej linowa Niżny Nowogród – Bor.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Ludzie urodzeni w mieście[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2020 года [dostęp 2021-04-15] [zarchiwizowane z adresu 2020-08-22] (ros.).
  2. Tadeusz Grzesikowski, Czesław Rudzki: ORP „Orzeł” [292]. W: Morza statki i okręty nr 5/1998 [on-line]. [dostęp 2015-10-13].
  3. Project 945 Sierra class Attack Submarine (Nuclear Powered). Federation of American Scientists. [dostęp 2015-10-13].
  4. Нижегородский кремль, ngiamz.ru [dostęp 2018-07-30] [zarchiwizowane z adresu 2016-11-22] (ros.).
  5. Нижегородская епархия, 19 lipca 2016 [dostęp 2016-09-19] [zarchiwizowane z adresu 2007-04-26].
  6. Tieatralnyje uczebnyje zawiedienija (ros.). W: Bolszoja Sowietskoja Encykłopiedia [on-line]. [dostęp 2021-05-03].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]