Dziobowal europejski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Wal europejski)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dziobowal europejski
Mesoplodon europaeus[1]
(Gervais, 1855)
Dziobowal europejski
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Rząd Cetartiodactyla
(bez rangi) walenie
(bez rangi) zębowce
Rodzina zyfiowate
Rodzaj dziobowal
Gatunek dziobowal europejski
Synonimy
  • Dioplodon europaeus Gervais, 1855[1]
  • Dioplodon gervaisi Deslongchamps, 1866[1]
  • Mesoplodon gervaisi (Deslongchamps, 1866)[2][3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status none DD.svg
brak danych
Zasięg występowania
Mapa występowania

Dziobowal europejski[4], wal europejski[5] (Mesoplodon europaeus) – gatunek ssaka z rodziny zyfiowatych (Ziphiidae). Pierwszego opisu dokonał Paul Gervais w 1855 roku. Łaciński epitet gatunkowy, odnosi się do jednego z miejsc występowania – wybrzeży zachodniej Europy.

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Średniej wielkości przedstawiciel rodzaju Mesoplodon. Zarówno u samców jak i samic, schowane w dziąsłach zęby w regularnie prostych szczękach są prawie niewidoczne[6]. Stosunkowo mała głowa, zakończona długim dziobem. Niewielki garb tłuszczowy oraz lekko zakrzywiona płetwa grzbietowa. Grzbiet koloru ciemnoszarego lub nawet matowoczarnego. Podbrzusze jaśniejsze, od białego po jaśniejsze odcienie szarości[7]. Samice mają charakterystyczne jaśniejsze okolice genitaliów oraz ciemne obwódki wokół oczu. Młode tuż po porodzie są szarawe, gdyż zwierzęta te ciemnieją w miarę upływu lat, aż do osiągnięcia dojrzałości płciowej. Dorosłe osobniki osiągają od 4,6 (samce) do 5,4 (samice) metra długości przy masie przekraczającej 1,2 tony. Potomstwo tuż po porodzie mierzy około 2,1 metra. Najstarszy osobnik wyrzucony na brzeg miał ponad 48 lat, dlatego górną granicę wieku określa się na około 45-50 lat[8]. Często na ciele samców wali europejskich widoczne są jasne blizny, prawdopodobnie spowodowane atakami rekinów lub starciami z innymi osobnikami tej samej płci[9].

Występowanie i wielkość populacji[edytuj | edytuj kod]

Zwierzę to występuje w wodach centralnego Atlantyku. Wyrzucane na brzeg osobniki notowano od 1840 roku na plażach Anglii, Irlandii, Wysp Kanaryjskich, zachodniej Afryki, Wyspy Wniebowstąpienia oraz wschodniej Brazylii. Zwierzę to jest stosunkowo rzadkie. Ze względu na brak danych, nie ustalono stopnia zagrożenia. Od 1998 roku nie zaobserwowano żadnego żywego osobnika, poza 10 zwierzętami wyrzuconymi na ląd[10].

Zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na rzadkość tego walenia mało wiadomo na temat jego zachowania i trybu życia. Zazwyczaj nie schodzi poniżej 80-100 m pod powierzchnię, choć według niektórych badań preferuje głębokie wody. Hipoteza ta nie jest jednak potwierdzona obserwacjami[11]. Żyje w małych stadach lub w parach. Niekiedy wale europejskie zaplątują się w sieci rybackie, co najczęściej prowadzi do ich śmierci[12]. Głównym składnikiem pokarmu są kałamarnice[13].

Przypisy

  1. a b c Mesoplodon europaeus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Mesoplodon europaeus. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 9 listopada 2009]
  3. a b Taylor, B.L., Baird, R., Barlow, J., Dawson, S.M., Ford, J., Mead, J.G., Notarbartolo di Sciara, G., Wade, P. & Pitman, R.L. 2008. Mesoplodon europaeus. W: IUCN 2015. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-3. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-09-23]
  4. Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 191. ISBN 978-83-88147-15-9.
  5. Polskie i łacińskie nazwy waleni. Stacja Morska Instytutu Oceanografii Uniwersytetu Gdańskiego. [dostęp 2015-09-23].
  6. Lynn, S., D. Reiss.. Pulse sequence and whistle production by two captive beaked whales, *Mesoplodon* species. „Marine Mammal Science”. 3 (8), s. 299-305, 1992. 
  7. McLeod, C.. Review of the distribution of *Mesoplodon* species (Order Cetacea, family Ziphiidae) in the North Atlantic. „Mammal Review”. 1 (30), s. 1-8, 2000. 
  8. Robineau, D., M. Vely.. Stranding of a specimen of Gervais' beaked whale (*Mesoplodon europaeus*) on the coast of West Africa (Mauritania).. „Marine Mammal Science”. 4 (9), s. 438-440, 1993. 
  9. Pitman, R.. "Mesoplodont whales". „Encyclopedia of Marine Mammals”, s. 738-742, 2001. San Diego Academic Press.. 
  10. Taylor, B.L., Baird, R., Barlow, J., Dawson, S.M., Ford, J., Mead, J.G. Mesoplodon europaeus. „IUCN Red List of Threatened Species”, 2008. 
  11. Mead, J.G.. Beaked Whales of the Genus Mesoplodon. „Handbook of Marine Mammals”. 4, s. 349-430, 1989. Academic Press, London. 
  12. Mesoplodon europaeus (Gervais, 1855). Convention of Migratory Species, 2007. [dostęp 2009-11-08].
  13. Jefferson, T.A., S. Leatherwood & M.A. Webber. FAO species identification guide. „Marine Mammals of the World”, s. 93, 1993.