Walonowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Flaga walońska

Walonowie (fr. Wallon, l.mn. Wallons; nid. Waal, l.mn. Walen lub Wallon, l.mn. Wallons) – mieszkańcy lub osoby pochodzące z Walonii[1]. Belgowie posługujący się językiem francuskim jako językiem ojczystym[2]. Czasami posługują się nieformalnie językiem walońskim, czyli językiem francuskim w postaci mówionej, używanej w Walonii i północnej Francji[2]. Wśród Walonów są zwolennicy Le mouvement wallon – ruchów politycznych, które domagają się zachowania odrębności walońskiej i Walonii, występują w obronie języka francuskiego, francuskiej kultury oraz praw francuskojęzycznej ludności w Belgii, zachowania języka walońskiego lub dążą do niezależności Walonii, a przynajmniej mocnej pozycji w federalnym rządzie belgijskim[3][4].

Historia[edytuj]

Naród romański zamieszkujący głównie w południowej Belgii (ok. 3,9 mln) oraz we Francji (ok. 60 tys.) i Stanach Zjednoczonych (ok. 80 tys.). Większość Walonów używa języka francuskiego lub języka walońskiego. Walonowie są potomkami zromanizowanych Celtów (głównie Belgów)[5][6]. Są oni w większości katolikami (chrystianizacja w IIIIV wieku). Mimo germańskiej ekspansji (od V wieku) zachowali romańską kulturę[7].

Już od czasów średniowiecznych w Walonii rozwijał się przemysł, dzięki obecności złóż węgla, złóż żelaza, lasów, dróg wodnych i siły roboczej[7]. Walońscy wytapiacze metali byli znani i cenieni w Europie – w 1626 specjaliści z Walonii byli zatrudniani do prac przy wytopie w Szwecji[8][9].

Walonowie byli fachowcami od wydobywania i przetwarzania bogactw naturalnych, a szczególnie od eksploatacji srebra i złota rodzimego oraz kamieni szlachetnych.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Słownik języka polskiego Opracowanie na podstawie Podręcznego słownika ortograficznego Wioletty Wichrowskiej, Wydawnictwo Lagenscheidt, 2008
  2. a b Kramers Groot woordenboek Nederlands, Elsevier 1981, tweede druk
  3. Manifest voor de Waalse Kultuur (1983)
  4. Manifeste vooe een Wallonië dat zelf beslissingen kan nemen (2003)
  5. John G. Maisey Discovering Fossil Fishes (A. Henri Holt Reference Book)
  6. Félix Rousseau,La Wallonie, Terre romane, Charleroi, 1993, p.60
  7. a b Waals Gewest (niderl.)
  8. Willem H. Smith Dineren in een ijzerertsmijn w "Reformatorisch Dagblad" z 2 stycznia 2007 (niderl.)
  9. ANWB Goud Zweden (niderl.)

Linki zewnętrzne[edytuj]