Wasil Bykau

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wasil Bykau
Васіль Быкаў
Vasil Bykov (cropped).jpg
Wasil Bykau w Rumunii, 1944
Imiona i nazwisko Wasil Uładzimierawicz Bykau
Data i miejsce urodzenia 19 czerwca 1924
Byczki, Białoruska SRR
Data i miejsce śmierci 22 czerwca 2003
Mińsk, Białoruś
Narodowość Białorusin
Dziedzina sztuki literatura
Styl powieść, opowiadanie, publicystyka, esej
Ważne dzieła Trzecia rakieta, Pójść i nie wrócić, Ballada alpejska, Sotnikow, Ściana, Krzyk żurawi, Obelisk
Odznaczenia
Złoty Medal "Sierp i Młot" Bohatera Pracy Socjalistycznej (1984) Nagroda Leninowska (1986) Nagroda Państwowa ZSRR (1974)
Order Lenina Order Czerwonego Sztandaru Pracy Order Wojny Ojczyźnianej I stopnia Order Czerwonej Gwiazdy Order Przyjaźni Federacji Rosyjskiej
Strona domowa
Podpis Wasila Bykaua wykonany 17 czerwca 2003

Wasil Uładzimirawicz Bykau (biał. Васіль Уладзіміравіч Быкаў, ros. Василь Владимирович Быков, Wasil Władimirowicz Bykow, ur. 19 czerwca 1924 w Byczkach, zm. 22 czerwca 2003 w Mińsku) - pisarz białoruski, uważany za jednego z najwybitniejszych pisarzy współczesnej literatury białoruskiej, choć wiele jego utworów ukazywało się równolegle także w wersji rosyjskiej. Bykau był kandydatem do literackiej Nagrody Nobla. Przekładał na język białoruski twórczość m.in. Adama Mickiewicza oraz Karola Wojtyły.

Życiorys[edytuj]

Wasil Bykau urodził się w 1924 we wsi Byczki, niedaleko Witebska. Po ataku Niemiec na ZSRR w 1941, mając siedemnaście lat zaciągnął się jako ochotnik do Armii Czerwonej. Po wojnie pracował jako dziennikarz w czasopiśmie Grodzieńska Prawda. Zadebiutował w 1960 tomem opowiadań Krzyk żurawi. Następnie wydał szereg powieści , które szybko zdobyły rozgłos i popularność, także dzięki filmom, kręconym na ich podstawie. Jest autorem m.in. powieści Trzecia rakieta (1961), Ballada alpejska (1964), Sotnikow (1970), Obelisk (1971), Pójść i nie wrócić (1978), większość z nich ukazała się w przekładzie na język polski. W latach 1972-1978 pełnił funkcję sekretarza grodzieńskiego oddziału Związku Pisarzy Białoruskich.

Bykau aktywnie angażował się w kwestie polityczne, co czasem prowadziło do silnego rozdźwięku między jego poglądami a oficjalną linią sprawującej władzę partii politycznej. W 1968 protestował np. wobec okupacji Czechosłowacji, a w 1980 - przeciwko wojnie w Afganistanie. Po upadku komunizmu brał udział w życiu politycznym niepodległej Białorusi, zakładając m.in. Białoruski Komitet Helsiński. W 1996 roku został redaktorem naczelnym miesięcznika "Mastackaja Literatura". W latach 1990-1999 sprawował funkcję prezesa białoruskiego PEN Clubu. Po objęciu władzy przez Alaksandra Łukaszenkę ze względu na swą twórczość stał się na Białorusi persona non grata, wobec czego w 1997 udał się na emigrację, najpierw do Finlandii, a potem do Niemiec. Na Białoruś wrócił krótko przed swoją śmiercią w 2003.

Główną tematyką jego dzieł jest okres Wielkiej Wojny Ojczyźnianej, którą opisuje posługując się metodą realistyczną, czasem nawet bliską naturalizmowi. Postacie jego powieści, zwykle żołnierze bądź partyzanci, przedstawiani są bez patosu i monumentalizmu, typowego dla utworów pisanych zaraz po zakończeniu wojny. W 1997 ukazał się tom bardzo krytycznych wobec nowej władzy opowiadań pt. Ściana (pol. przekład ukazał się w 1999). Negatywne stanowisko Łukaszenki wobec Bykawa, który został oskarżony o "rusofobię i nacjonalizm", było bezpośrednią przyczyną emigracji pisarza na zachód.

Twórczość[edytuj]

Powieści[edytuj]

  • Żurawi krzyk (Жураўліны крык) - 1960
  • Trzecia rakieta (Трэцяя ракета) - 1962
  • Pułapka (Западня) - 1962
  • Alpejska ballada (Альпійская балада) - 1964
  • Jedna noc (Адна ноч) - 1965
  • Zmarłych nie boli (Мёртвым не больно) - 1965
  • Obelisk (Абеліск) - 1971
  • Przeżyć do świtu (Дажыць да світання) - 1973
  • Wilcza zgraja (Воўчая зграя) - 1974
  • Jego batalion" (Яго батальён) - 1975
  • Pójść i nie wrócić (Пайсці і не вярнуцца) - 1978
  • Zły znak (Знак бяды) - 1983
  • Sotnikow (Сотников) - 1987
  • We mgle (У тумане) - 1989
  • Mróz (Стужа) - 1991
  • Ściana (Сьцяна) - 1997
  • Wilcza jama (Ваўчыная яма) - 1999
  • Bagno (Балота) - 2001
  • Długa droga do domu (Доўгая дарога да дому) - 2003

Opowiadania[edytuj]

  • Blindaż (Бліндаж) - 1987/2006 - zbiór opowiadań

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]