Wda (województwo pomorskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wda
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat starogardzki
Gmina Lubichowo
Wysokość 92 m n.p.m.
Liczba ludności 417
Strefa numeracyjna (+48) 58
Kod pocztowy 83-222 Wda
Tablice rejestracyjne GST
SIMC 0166752
Położenie na mapie gminy Lubichowo
Mapa lokalizacyjna gminy Lubichowo
Wda
Wda
Położenie na mapie powiatu starogardzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu starogardzkiego
Wda
Wda
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Wda
Wda
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wda
Wda
Ziemia 53°47′40″N 18°23′27″E/53,794444 18,390833

Wdawieś borowiacka[1] w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie starogardzkim, w gminie Lubichowo na północnowschodnim skraju Borów Tucholskich nad Wdą i na trasie szlaku kajakowego rzeki Wdy. Wieś jest siedzibą sołectwa Wda w którego skład wchodzi również osada Wdecki Młyn.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego.

Historia[edytuj]

Nazwa wsi pochodzi od nazwy rzeki "Wda". Wda występowała często w dokumentach krzyżackich (pod nazwą Bda, Bdo lub Wodda). W II połowie XVI w. należała do powiatu tczewskiego. Dokument dotyczący znajdującej się w niej karczmy pochodzi z 1609 roku. W latach "potopu szwedzkiego" Wda została bardzo mocno zniszczona. W 1667 roku miejscowość odbudowano. W 1692 roku znajdowały 2 karczmy oraz powstała wtedy agencja pocztowa, która była skontaktowana z agencjami w Skórczu i Lubichowie. W 1830 roku została zbudowana szkoła, a w 1906 roku wybuchł w niej strajk. Dziatwa szkolna podarła niemieckie podręczniki i kartkami zarzuciła stawek pośrodku wsi. W latach I wojny światowej została zbudowana szosa którą budowali rosyjscy jeńcy wojenni. W 1925 roku Wda odłączyła się od parafii w Czarnymlesie, po zbudowaniu własnego kościoła.Od marca 1919 roku stały we wszystkich leśniczówkach konne oddziały Grenzschutzu, uzbrojone w karabiny i lance, liczące kilku lub kilkunastu żołnierzy. Wiadomo o starciu zbrojnym między oddziałami Grenzschutzu a Straży Ludowej z Mermeta które doszło na drodze z Wdeckiego Młyna do leśniczówki Lasek. We wrześniu 1939 hitlerowcy zamordowali ówczesnego dyrektora szkoły Franciszka Sagana. Naziści zmienili nazwę miejscowości na "Waldau" oraz zorganizowany został posterunek Schupo. Jego komendant Ruge, kierował krwawym śledztwem w Ocyplu (20-22 IX 1944 r.) skierowanym przeciwko jego mieszkańcom z powodu zabicia tam inspektora policji kryminalnej - Adolfa Leistera - z Tczewa, którego dokonali żołnierze podziemia. W 1945 roku wieś kilkakrotnie przechodziła z rąk do rąk, podczas przeprawy wojsk radzieckich. Około 60% jej zabudowań legło w gruzach, a znaczna część domów została zbombardowana. W gruzy zamienił się gmach szkoły. oraz zniszczony został neobarokowy kościół. Na polu walki pozostały w miejscowości 4 czołgi. Została ona wyzwolona 4 marca 1945 roku, a poległych żołnierzy radzieckich ekshumowano w 1948 r. z miejscowego cmentarza na cmentarz zbiorczy w Lubichowie. W 1948 roku odbudowano most drewniany na rzece Wdzie oraz szkołę. Wieś została całkowicie odbudowana w latach pięćdziesiątych. Zorganizowano zlewnię mleka. Dnia 23 grudnia 1959 roku miejscowość otrzymała światło elektryczne. W 1965 roku uruchomiono klubokawiarnię „Ruch”.

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Bernard Sychta Kultura materialna Borów Tucholskich, Gdańsk-Pelplin 1998