Wieża Wiatrów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wieża Wiatrów
Ilustracja
Państwo  Grecja
Miejscowość Ateny
Typ budynku zegar wieżowy
Położenie na mapie Aten
Mapa lokalizacyjna Aten
Wieża Wiatrów
Wieża Wiatrów
Położenie na mapie Grecji
Mapa lokalizacyjna Grecji
Wieża Wiatrów
Wieża Wiatrów
Ziemia37°58′27,0″N 23°43′37,2″E/37,974167 23,727000

Wieża Wiatrów – ośmiokątna marmurowa wieża zegarowa stojąca po wschodniej stronie forum rzymskiego w Atenach[1].

Wieża należy do najlepiej zachowanych budynków starożytnych Aten. Tradycyjnie uważa się, że wybudowana została według projektu Andronikosa z Kyrros około połowy I wieku p.n.e.[1][2], jednak nowsze badania przesuwają czas jej powstania na połowę II wieku p.n.e.[2] Wzniesiona z marmuru pentelickiego, posadowiona została na trzystopniowej podstawie[1]. Swoją nazwę zawdzięcza umieszczonym na szczycie każdej ze ścian reliefom, przedstawiającym osiem wiatrów: Boreasz (wiatr północny), Kajkias (północno-wschodni), Apeliotes (wschodni), Euros (południowo-wschodni), Notos (południowy), Lips (południowo-zachodni), Zefir (zachodni) i Skiron (północno-zachodni). Poniżej każdego reliefu umieszczono zegar słoneczny[1][2]. Stożkowaty dach nakryty został dwudziestoma czterema trójkątnymi blokami marmuru. Umieszczono na nim koryncki kapitel[1], na którego szczycie znajdował się niegdyś wykonany z brązu ruchomy posążek trytona, wskazujący kierunek wiatru[1][2]. Od strony północno-wschodniej i północno-zachodniej znajdowały się wsparte na dwóch kolumnach portale wejściowe, obecnie prawie całkowicie zniszczone[1]. Wewnątrz wieży umieszczony był zegar wodny. Jego drewniana konstrukcja nie zachowała się do czasów współczesnych, w ścianach widoczne są jednak do dziś ślady po mocowaniach[1][2]. Woda do zegara dostarczana była ze źródła bijącego na północnym stoku Akropolu[1]

Wzmianki na temat wieży można znaleźć w dziełach autorów antycznych: Warrona i Witruwiusza[2]. W VI wieku budowla zaadaptowana została na kaplicę chrześcijańską[1]. W okresie panowania tureckiego urządzono w niej chanakę, służącą miejscowemu zgromadzeniu derwiszów. W jednej z wewnętrznych ścian wykuto wówczas wskazujący kierunek na Mekkę mihrab[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j Janina K. Darling: Architecture of Greece. Westport: Greenwood Press, 2004, s. 217–219. ISBN 0-313-32152-3.
  2. a b c d e f g Encyclopedia of the History of Classical Archaeology. Edited by Nancy Thomson de Grummond. London: Routledge, 1996, s. 1122. ISBN 1-884964-80-X.