Euros

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy postaci mitologicznej. Zobacz też: jacht Euros.
Euros
Εὖρος
bóg wiatru południowo-wschodniego
Ilustracja
Euros (Eurus, Wulturnus), jedna z rzeźb ogrodzenia pałacu Teppera-Dückerta (Pod Czterema Wiatrami) w Warszawie
Występowanie mitologia grecka
Atrybuty skrzydła u ramion
Teren kultu starożytna Grecja
Odpowiednik Wulturnus (Eurus) (rzymski)
Rodzina
Ojciec Astrajos
Matka Eos
Rodzeństwo Apeliotes,
Boreasz,
Notos,
Zefir,
Kajkias,
Lips,
Skiron,
Fosforos (Hesperosa)

Euros (gr. Εὖρος Euros ‘ten, który pali’, łac. Eurus ‘wiatr południowo-wschodni’, Vulturnus ‘wiatr południowo-wschodni’) – w mitologii greckiej bóg i uosobienie wiatru południowo-wschodniego[a][1][2].

Uosabiał wiatr, wiejący z południowego wschodu (lub, według niektórych źródeł, ze wschodu albo północnego wschodu bądź południowego zachodu)[3][4][5][6].

Uchodził za syna tytana Astrajosa i tytanidy Eos oraz za brata Fosforosa (Hesperosa; personifikacji planety Wenus)[b], niektórych gwiazd (personifikacji gwiazd)[c], Boreasza, Notosa, Zefira, przypuszczalnie także Apeliotesa, Kajkiasa, Lipsa, Skirona (personifikacji wiatrów)[5][7][8].

Kult jego był rozpowszechniony wśród żeglarzy i rolników[9]. Składano mu w ofierze czarnego barana i koguta[9].

W sztuce przedstawiany jest zwykle jako starszy mężczyzna z wielkimi skrzydłami u ramion.

Wyobrażenie o bóstwie przejawia się w rzeźbie (fryz z I wieku p.n.e. z wizerunkami ośmiu skrzydlatych bogów wiatrów zdobiący Wieżę Wiatrów w Atenach)[d][e][3][4].

Zobacz też[edytuj]

Uwagi

  1. Według Wieży Wiatrów w Atenach, która w starożytności służyła jako wiatrowskaz i zegar miejski. Na każdym boku budowli znajduje się relief z wyobrażeniem jednej z ośmiu greckich personifikacji wiatrów.
  2. Autorzy hellenistyczni identyfikowali Hesperosa z gwiazdą Fosforos.
  3. Z pominięciem gwiazd, w które zostali przemienieni niektórzy bohaterowie, stworzenia, istoty, artefakty np. Kastor i Polideukes (Polluks), Plejady, Hiady.
  4. «Znaczek pocztowy z wizerunkiem Eurosa». Euros (niem.). hellenica.de. [dostęp 2010-08-16].
  5. «Południowo-wschodnia ściana Wieży Wiatrów ozdobiona wizerunkiem Eurosa». Roman Agora and Tower of the Winds (ang.). stoa.org. [dostęp 2010-08-15].

Przypisy

  1. Arystoteles: Meteorologika. O świecie, Księga druga, Rozdział VI, s. 70–74: Róża wiatrów (pol.). pbi.edu.pl. [dostęp 2011-03-11].
  2. Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 794-795. ISBN 83-01-03529-3.
  3. a b Starsi bogowie. W: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 188–189. ISBN 83-7391-077-8.
  4. a b Vojtech Zamarovský: Bohovia a hrdinovia antických bájí. Bratislava: Perfekt a.s., 1998, s. 129. ISBN 80-8046-098-1. (słow.); polskie wydanie: Bogowie i herosi mitologii greckiej i rzymskiej (Encyklopedia mitologii antycznej, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej).
  5. a b Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 94. ISBN 83-04-04673-3.
  6. Mity o bogach. W: Michał Pietrzykowski: Mitologia starożytnej Grecji. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1979, s. 172–173. ISBN 83-221-0111-2.
  7. Vojtech Zamarovský, op.cit., s. 72. ISBN 80-8046-098-1.
  8. Pierre Grimal, op.cit., s. 85. ISBN 83-04-04673-3.
  9. a b Bogowie światła i powietrza. W: Jan Parandowski: Mitologia. Wierzenia i podania Greków i Rzymian. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1989, s. 79. ISBN 83-210-0677-9.

Bibliografia[edytuj]