Wierzbie (powiat nyski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wierzbie
Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
Państwo  Polska
Województwo opolskie
Powiat nyski
Gmina Łambinowice
Wysokość 200 m n.p.m.
Liczba ludności (2011) 565[1]
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 48-316[2]
Tablice rejestracyjne ONY
SIMC 0498922
Położenie na mapie gminy Łambinowice
Mapa lokalizacyjna gminy Łambinowice
Wierzbie
Wierzbie
Położenie na mapie powiatu nyskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nyskiego
Wierzbie
Wierzbie
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Wierzbie
Wierzbie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wierzbie
Wierzbie
Ziemia50°31′47″N 17°35′23″E/50,529722 17,589722

Wierzbie (niem. Weidengut[3][4], do 1936 r. Wiersbel[3]) – wieś w Polsce, położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Łambinowice[5].

W miejscowości działa Stowarzyszenie Przyrodniczo-Kulturowe Panorama Wierzbia.

Nazwa[edytuj]

28 lipca 1936 r. w miejsce nazwy Wiersbel wprowadzono nazwę Weidengut[3]. 12 listopada 1946 r. ustalono urzędową polską nazwę miejscowości – Wierzbie[4].

Nazwa wywodzi się od polskiej nazwy drzewa – wierzby[6]. Heinrich Adamy zaliczył ją do grupy miejscowości, których nazwy wywodzą się od tego drzewa – von wierzba = Weide. W swoim wykazie nazw miejscowych na Śląsku, wydanym w 1888 roku we Wrocławiu, wymienia jako najwcześniej zanotowaną nazwę miejscowości w formie Wiersbie, podając jej znaczenie Weidenbusch (pol. wierzbowe zarośla)[6]. Niemcy zgermanizowali nazwę na Wiersbel[6] w wyniku czego utraciła ona swoje pierwotne znaczenie.

Historia[edytuj]

Obszar obecnej miejscowości ma długą historię, sięgającą daleko wcześniej od pierwszych zapisków w dokumentach, pochodzących z 1442 roku. Istnieją materialne dowody na to, że ślady osadnicze na obszarze Wierzbia wywodzą się z czasów prehistorycznych i starożytnych, szczególnie zaś z mezolitu i neolitu oraz z epoki brązu. Osadnictwo na szerszą skalę rozwinęło się na tym obszarze z początkiem średniowiecza, a opierało się najpewniej o skraj dawnej Puszczy Śląskiej.

Miejscowość położona na granicy Księstwa Niemodlińskiego z Nyskim Księstwem Biskupim często zmieniała swoich właścicieli. Obejmowały ją, jak i odrębne dobra ziemskie Wierzbie, m.in. rodziny Dluhomil, Schaffgotsch, Burghauss, Drescher, Puckler, Praschma i Strachwitz. Niemal od początku, rozumianego jako początek źródłowo pisany, aż do 2. poł. XIX wieku, Wierzbie podlegało hrabstwu Korfantów (Herrschaft Friedland). Osiedlenie się w 1873 roku Alexandra von Strachwitz rozpoczęło tworzenie majątku opartego na zasadzie majoratu. Z tego czasu pochodzi dawna zabudowa folwarczna i park dworski.

Jak się wydaje do czasów II wojny światowej Wierzbie nie było areną wojennych potyczek, jednakże uległo spustoszeniu w trakcie wojny trzydziestoletniej. Od końca XVIII wieku w Wierzbiu istniała szkoła, w której zatrudniano początkowo dwóch nauczycieli. W 1880 roku, placówka kształciła 256 uczniów.

W 1795 roku z fundacji Burghaussów z Korfantowa w miejscowości powstała barokowa kaplica Krzyża Świętego, pełniąca funkcję kościoła filialnego, zaś w latach 1905–1906 został wzniesiony, trzeci pod względem wielkości w dawnym powiecie niemodlińskim, neoromański kościół Podwyższenia Krzyża Świętego. Aż do 1921 roku, a więc roku powołania samodzielnej parafii, Wierzbie podlegało parafii Przechód.

Najbujniejszy rozwój Wierzbie przeżywało od połowy XIX wieku. Z 491 mieszkańców w 1830 r. liczba ludności miejscowości zwiększyła się do 1013 w 1861 roku. W tym też czasie zmienił się charakter miejscowości – z miejscowości typowo rolniczej przekształciła się w miejscowość usługowo-rolniczą. W 1. poł. XX wieku powstała w Wierzbiu m.in. Fabryka Butów Sieberta, zatrudniająca nawet do 50 osób, Fabryka Siatki Ogrodzeniowej oraz liczne rodzinne zakłady rzemieślnicze. Jako że miejscowość słynęła wówczas z hodowli bydła, organizowano w niej coroczne jarmarki.

W 1940 roku (1938) powstało w Wierzbiu niemieckie lotnisko wojskowe, pełniące początkowo funkcję lotniska ćwiczebnego. Pod koniec wojny do funkcjonującej w miejscowości jednostki myśliwskiej, w ramach Jagdschwader 52, dołączono także jednostkę szturmową. Na lotnisku przebywał m.in. as niemieckiego myślistwa Erich Hartmann (1945 r.), oraz prawdopodobnie, jako jeniec, jeden z najsłynniejszych pilotów brytyjskich Douglas Bader. II wojna światowa oszczędziła Wierzbie. Szacuje się, że około 30 mieszkańców miejscowości to ofiary zawieruchy końca wojny i okresu bezpośrednio powojennego. Zaraz po wojnie liczba ludności Wierzbia wynosiła niespełna 700 osób. Nowo przybyli repatrianci pochodzili głównie z województw: wołyńskiego, lwowskiego i tarnopolskiego.

W 2007 r. Wierzbie zdobyło dwa I miejsca w konkursie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego „Piękna wieś opolska”, w kategoriach: „Najlepszy projekt odnowy wsi” i „Najlepszy start w Odnowie wsi”.

Zabytki[edytuj]

Kaplica cmentarna

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[7]:

  • kaplica cmentarna, z 1795 roku – XVIII w.
  • park pałacowy – podworski, pozostałość z XVIII–XIX wieku

inne zabytki:

  • kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, wybudowany w latach 1905–1906, arch. Joseph Ebers
  • lapidarium.

Pomniki przyrody[edytuj]

  • dwa platany klonolistne,
  • osiem dębów.

Ciekawostki[edytuj]

W miejscowości znajdują się największy świerk na Opolszczyźnie i największe torfowisko przejściowe w województwie opolskim (na granicy miejscowości).

Przypisy

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych - Poczta Polska. „Spis numerów adresowych”, s. według indeksu nazw, 2013. Warszawa: Poczta Polska S.A.. 
  3. a b c Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Schlesien, Kreis Falkenberg (niem.). 2006. [dostęp 2012-08-02].
  4. a b Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. Nr 142, poz. 262).
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200)
  6. a b c Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Wrocław: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 54.
  7. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2012-12-24]. s. 66.