Budzieszowice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nie mylić z: Budzieszowce.
Budzieszowice
wieś
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat nyski
Gmina Łambinowice
Liczba ludności (2011) 350[1]
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 48-316[2]
Tablice rejestracyjne ONY
SIMC 0498773
Położenie na mapie gminy Łambinowice
Mapa lokalizacyjna gminy Łambinowice
Budzieszowice
Budzieszowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Budzieszowice
Budzieszowice
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Budzieszowice
Budzieszowice
Położenie na mapie powiatu nyskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nyskiego
Budzieszowice
Budzieszowice
Ziemia50°31′07″N 17°32′40″E/50,518611 17,544444

Budzieszowice (do 1945 niem. Bauschdorf) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie nyskim, w gminie Łambinowice[3].

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 406.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Niemiecki językoznawca Heinrich Adamy wywodził nazwę miejscowości od polskiej nazwy "buda" oznaczającej drewniany budynek i powiązał ją ze staropolskim prawem stróży, które zobowiązywało chłopów do utrzymywania strażnic oraz ich pilnowania[4]. W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako najstarszą nazwę miejscowości wymienia Buduschowicz podając jej znaczenie "Huttendorf" czyli w języku polskim "Wieś strzegących, pilnujących"[4]. Nazwa wsi została później fonetycznie zgermanizowana na Bauschwitz[4] i utraciła swoje pierwotne znaczenie.

Obecna nazwa została administracyjnie zatwierdzona 12 listopada 1946[5].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Na kartach pisanej historii Budzieszowice, po raz pierwszy pojawiają się 3 lipca 1284 roku, jako Budissovici w dokumencie sporządzonym w Otmuchowie, przez kancelarię biskupią, w którym biskup wrocławski Tomasz II nakazuje Henrykowi IV Probusowi, poprzez zakonników Lamberta z Kamieńca i Tylemanna z Naumburga, restytucję (zwrot) kilku wsi, wśród nich właśnie Budzieszowic[6]. W podobnym tonie utrzymany jest dokument z 11 lutego 1285 roku, sporządzony również w Otmuchowie, w którym Budzieszowice wymienia się jako Budissoviz. W sporządzonym w latach 13031306, za czasów biskupa Henryka z Wierzbna, spisie uposażeń diecezji wrocławskiej, znanym jako Rejestr Nyski (łac. Registrum Nissense), wieś zapisana została jako Budessovitz. Następne wzmianki pochodzą między innymi z 1373 roku, gdzie wspomina się o Buduschowicz oraz rok później o Budeschowicz. Do 28 lipca 1936 roku wieś funkcjonuje pod nazwą Bauschwitz, po tej zaś dacie, do końca drugiej wojny światowej jako Bauschdorf.

Początkowo wieś podlegała biskupiemu Księstwu Nyskiemu, a tym samym biskupom wrocławskim. W roku 1788 właścicielem wsi była Eleonora Freiin von Vogt, z domu von Schlegenberg, a w roku 1818 jako właściciel wsi wymieniany jest kupiec Hoffman z Brzegu. Od roku 1842 Budzieszowice stają się własnością Carla Grafa von Strachwitz, który nabył je w wymienionym już roku za sumę 43 000 talarów. W 1847 roku za sumę 39 000 talarów, wieś odkupuje Oscar Christ, a następnie porucznik Rehmet. W 1850 roku w Budzieszowicach wybudowano kościół pod wezwaniem Narodzenia Maryi Panny, aż do 1985 roku będzie on świątynią filialną należącą do parafii pod wezwaniem św. Marcina w Jasienicy Dolnej. W roku 1862 wieś znowu zmienia właściciela i staje się własnością Stephana Eigenthumera.

Dobra Budzieszowickie (obszar dworski – niem. Gutsbezirk) liczyły przed 1830 rokiem 655 mórg ziemi, z czego 11 mórg stanowił ogród, 574 morgi rola, 61 mórg łąki i pastwiska, a tylko 9 mórg tereny leśne. Wieś natomiast zajmowała obszar 1157 mórg, z czego 43 morgi to ogrody, 1055 mórg rola, 57 mórg łąki i 2 morgi lasy. Budzieszowice liczyły wówczas 13 gospodarstw kmiecych, 18 ogrodników i 9 zagród chałupniczych. Z tego okresu wymieniany jest wiatrak- młyn a także jednoklasowa szkoła licząca 71 uczniów zlikwidowana w roku 1997. W 1873 roku we wsi funkcjonowała cegielnia. W 1894 roku mieszkańcy wsi podlegali Sądowi Rejonowemu w Korfantowie, obsługiwał ich również tamtejszy urząd pocztowy. Powierzchnia wsi w 1925 roku wynosiła 555 ha, obecnie wieś zajmuje obszar 576 ha co stanowi 4,6% powierzchni gminy Łambinowice. Jest to wieś typowo rolnicza. Grunty rolne zajmują 531 ha i stanowią 93% powierzchni wsi.

Populacja wsi[edytuj | edytuj kod]

  • 1855 rok - 374 osoby,
  • 1861 rok - 348 osób (wszyscy katolicy),
  • 1885 rok – 355 osób,
  • 1910 rok – 354 osoby,
  • 1925 rok - 387 osób (w tym 3 ewangelików),
  • 1933 rok – 347 osób,
  • 1939 rok – 334 osoby,
  • 2005 rok – 352 osoby.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych - Poczta Polska. „Spis numerów adresowych”, s. według indeksu nazw, 2013. Warszawa: Poczta Polska S.A.. 
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. a b c Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 77.
  5. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  6. Codex Diplomaticus Silesiae, Bd. 7,, 1886.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Bildband Kreis Falkenberg in Oberschlesien, Druckhaus Goldammer, Scheinfeld/Mfr., 1982.
  • Heimatbuch des Kreises Falkenberg in Oberschlesien, Heimatverein Kreises Falkenberg O/S, Peine, 1971.
  • Heimatkalender des Kreises Falkenberg, Druck: Schlesierverlag L.Heege, Schweidnitz, 1929-1939.
  • Janina Domska: Niemodlin i ziemia niemodlińska od 1224 roku do początku XX wieku. 1998.
  • Weltzel Augustin: Geschichte des edlen, freiherrlichen und gräflichen Geschlechts von Praschma, Ratibor, 1883
  • Strona Gminy Łambinowice