Wikłacz płomienisty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wikłacz płomienisty
Euplectes franciscanus[1]
(Isert, 1789)
Samiec w szacie godowej
Samiec w szacie godowej
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina wikłaczowate
Rodzaj Euplectes
Gatunek wikłacz płomienisty
Synonimy
  • Loxia franciscana Isert, 1789[2]
Podgatunki
  • E. f. franciscanus (Isert, 1789)
  • E. f. pusillus (Hartert, 1901)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Wikłacz płomienisty[4], wikłacz ognisty mały[potrzebne źródło] (Euplectes franciscanus) – zamieszkujący Afrykę gatunek ptaka z rodziny wikłaczowatych (Ploceidae). Występuje w strefie sawann: na południe od Sahary i na północ od równika w pasie ciągnącym się od Senegalu przez Kamerun, Sudan po Etiopię i Somalię[5]. Został też introdukowany na Antylach.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Wyróżniono dwa podgatunki E. franciscanus[6]:

  • E. franciscanus franciscanusMauretania, Senegal i Gambia do Etiopii, Uganda i północno-zachodniej Kenii.
  • E. franciscanus pusillus – południowo-wschodnia Etiopia i Somalia.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Opis gatunku 
Jak u wszystkich wikłaczy w porze godowej występuje wyraźny dymorfizm płciowy: samce w szacie godowej przybierają charakterystyczne ognisto-czarne upierzenie. Kolor czarny przeważa na brzuchu i wokół oka, brązowy na lotkach i sterówkach, a ogniście czerwony w przestrzeniach pomiędzy nimi. Samice, młode i samce w stanie spoczynku mają skromniejsze upierzenie: szarobrązowy wierzch i jaśniejszy spód. Jak inne wikłacze mają dość krótkie i silne nogi oraz grube, przystosowane do twardego pokarmu dzioby.
Średnie wymiary 
  • Długość:
    • samiec: 13-15 cm,
    • samica: 11-12 cm.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Biotop 
Otwarte, trawiaste lub uprawne obszary, jednak w pobliżu stałych źródeł wody. Nocuje wśród wysokich trzcin na terenach zabagnionych[5].
Pożywienie 
Ziarna dzikich traw i zbóż uprawnych. Młode karmione są również owadami. Łączą się w duże stada, które wyrządzają spore szkody w uprawach prosa[5].
Rozmnażanie 
Tuż przed nastaniem pory deszczowej samiec przechodzi pierzenie i przybiera swoją ognistą szatę. Częścią składową toków jest budowa gniazda, którą wykonuje samiec nie dopuszczając tam partnerki do czasu jego ukończenia. Gniazdo umieszczone jest wśród gęstych zarośli i ma kształt kuli, do której prowadzi wąski tunel. Gdy samica wybierze danego samca i wejdzie do jego gniazda po raz pierwszy samiec wykonuje nieprzerwany "taniec" składający się z podskoków stroszenia piór, skłonów i trzepotania skrzydłami[5]. Samica składa 2-4 jasnoniebieskie jaja i wysiaduje je sama przez około 14 dni[7]. Młode zaczynają widzieć po 6 dniach, a opuszczają gniazdo po 13. W pełni samodzielne są po dwóch tygodniach od opuszczenia gniazda.

Przypisy

  1. Euplectes franciscanus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Northern Red Bishop (Euplectes franciscanus) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2012-12-22].
  3. BirdLife International 2012. Euplectes franciscanus. W: IUCN 2015. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-3. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2015-11-29]
  4. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Ploceidae Sundevall, 1836 – wikłacze – Weavers (wersja: 2015-10-11). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2015-11-29].
  5. a b c d red. Władysław Kermen: Ptaki ozdobne. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1985, s. 160. ISBN 83-09-00857-8.
  6. F. Gill, D. Donsker: Old World sparrows, snowfinches & weavers (ang.). IOC World Bird List: Version 5.4. [dostęp 2015-11-29].
  7. Jiří Feliks: Ptaki pokojowe. Praga: Artia, 1974, s. 200.