Wołodymyr Wjatrowycz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wołodymyr Wjatrowycz
Wołodymyr Wjatrowycz (2006)
Wołodymyr Wjatrowycz (2006)
Data i miejsce urodzenia 7 czerwca 1977
Lwów
Zawód historyk

Wołodymyr Mychajłowycz Wjatrowycz (ukr. Володимир Михайлович В'ятрович; ur. 7 czerwca 1977 we Lwowie) – ukraiński historyk, kandydat nauk, specjalizujący się w badaniach ukraińskiego ruchu niepodległościowego. Od marca 2014 roku przewodniczący Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej. Uznany przez Pera Andersa Rudlinga i Grzegorza Motykę za jednego z czołowych realizatorów ukraińskiej polityki historycznej i apologetę OUN i UPA[1][2].


Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 1994-1999 studiował historię na Uniwersytecie Lwowskim. Od listopada 2002 do marca 2008 dyrektor Centrum Badań Ruchu Wyzwoleńczego we Lwowie, następnie szef rady naukowej tej instytucji. W latach 2008-2010 dyrektor Archiwum Służby Bezpieczeństwa Ukrainy[3]. Od października 2009 członek rady nadzorczej muzeum "Więzienie przy Łąckiego". W latach 2010-2011 pracował w Ukraińskim Instytucie Naukowym Uniwersytetu Harvarda[4][5]. Od marca 2014 roku jest przewodniczącym Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej[6].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Monografie[edytuj | edytuj kod]

  • Сотенний "Бурлака" (2000)
  • Рейди УПА теренами Чехословаччини (Lwów, 2001)
  • Армія безсмертних. Повстанські світлини (Lwów, 2002)
  • Ставлення ОУН до євреїв: формування позиції на тлі катастрофи (Lwów, 2006)
  • Польсько-українські стосунки в 1942—1947 роках у документах ОУН та УПА (redakcja) (Lwów, 2011)
  • Друга польсько-українська війна. 1942—1947 (Kijów, 2011; оновлене видання: 2012)
  • Історія з грифом "Секретно" (Kijów, 2011)
  • Історія з грифом "Секретно": Нові сюжети (Kijów, 2012)

Prace zbiorowe[edytuj | edytuj kod]

  • В. В’ятрович, Р. Грицьків, І. Дерев’яний, Р. Забілий, А. Сова, П. Содоль. Українська Повстанська Армія: історія нескорених (Lwów 2008) (wersja elektroniczna)

Publikacje w języku polskim[edytuj | edytuj kod]

  • Druga wojna polsko-ukraińska 1942-1947, z ukr. przeł. Mirosław Iwanek, Warszawa: Archiwum Ukraińskie & MAG 2013.

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Krytyka[edytuj | edytuj kod]

Wołodymyr Wjatrowycz prezentuje swoją książkę "Druga wojna polsko-ukraińska"

Książka Wołodymyra Wjatrowycza o rajdach UPA w Czechosłowacji zdobyła uznanie za opisanie mało znanego fragmentu historii[2].

Jego książka "Ставлення ОУН до євреїв: формування позиції на тлі катастрофи" ("Stosunek OUN do Żydów: formowanie stanowiska na tle katastrofy") została skrytykowana przez Johna-Paula Himkę, Tarasa Kuryło[8], Pera Andersa Rudlinga[9] i Grzegorza Rossolińskiego-Liebe[10]. Krytycy uznali książkę za próbę zaprzeczenia zbrodni OUN na Żydach i odrzucenia oskarżeń o antysemityzm tej organizacji[9][10][11]. W opinii Kuryły i Himki praca ta w niewielkim tylko stopniu przyczyniła się do poznania historii, natomiast w dużym stopniu do jej wykrzywienia. Jednak, jak uznano, zawiera ona ciekawy materiał, który może stać się podstawą do dalszych dyskusji nad stosunkiem OUN i UPA do Żydów[12].

W książce "Друга польсько-українська війна. 1942—1947" ("Druga wojna polsko-ukraińska 1942-1947") W. Wjatrowycz zaprezentował swoją interpretację polsko-ukraińskiego konfliktu w latach 1939-1947, w tym rzezi wołyńskiej i czystki etnicznej w Małopolsce Wschodniej. Książka spotkała się z krytyką historyków: Ihora Iljuszyna[13], Andrija Portnowa[14], Grzegorza Motyki[2][15], Andrzeja Zięby[16], Pera Andersa Rudlinga[17], Grzegorza Rossolińskiego-Liebe[10], Andrzeja Leona Sowy[18] i Grzegorza Hryciuka[19]. Recenzenci zarzucili autorowi, że posługując się terminem "wojna" dla opisu stosunków polsko-ukraińskich, podjął próbę ukrycia zbrodniczości ludobójczej czystki etnicznej dokonanej przez OUN i UPA na Polakach[2][20][21][22]. Według Motyki i Portnowa, Wjatrowycz usiłował dowieść, że nie było rozkazu Prowodu OUN o eksterminacji polskiej mniejszości a zabójstwa były spontanicznym wystąpieniem ukraińskich chłopów, sprowokowanych przez Polaków[23]. Motyka uznał, że Wjatrowycz osiągnął ten cel za pomocą retorycznych sztuczek i przemilczania niewygodnych faktów[2]. Według Zięby książka ta jest pełna przemilczeń i fałszerstw wprowadzających czytelnika w błąd, mając na celu "rozgrzeszenie" OUN-UPA i skonsolidowanie Ukraińców wokół nacjonalistycznej mitologii[24]. Także G. Hryciuk uważa, że wersja wydarzeń przedstawiona w książce jest "kłamliwa"[25]. Andrzej L. Sowa i Per A. Rudling odmówili jej jakiejkolwiek wartości naukowej[26][27]. Rudling traktuje "Drugą wojnę polsko-ukraińską 1942-1947" wyłącznie jako obiekt badań "skrajnie prawicowego rewizjonizmu i negacjonizmu"[27].

Per Anders Rudling uważa instytucję, którą W. Wjatrowycz kierował (Centrum Badań Ruchu Wyzwoleńczego), za "przybudówkę OUN"[28]. Franziska Bruder opowiada się za bojkotowaniem go przez świat naukowy[29].

Zobacz także[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Per Anders Rudling, The OUN, the UPA and the Holocaust: A Study in the Manufacturing of Historical Myths, The Carl Beck Papers in Russian & East European Studies, No. 2107, November 2011, ISSN 0889-275X, s.28
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Grzegorz Motyka: Nieudana książka (pol.). zbrodniawolynska.pl. [dostęp 2014-05-04].
  3. Notka biograficzna Wołodymyra Wjatrowycza wśród autorów książki Українська Повстанська Армія: історія нескорених
  4. Per Anders Rudling, The OUN, the UPA and the Holocaust..., s.37
  5. Wołodymyr Wjatrowycz, Друга польсько-українська війна. 1942–1947, Kijów 2011, biogram na okładce
  6. Інститут національної пам'яті очолив Володимир В'ятрович [1]
  7. Dekret Prezydenta Ukrainy Nr 1100/2009 «Про відзначення державними нагородами України»
  8. Taras Kuryło, John-Paul Himka, “Iak OUN stavylasia do ievreiv? Rozdumy nad knyzhkoiu Volodymyra Viatrovycha”, Ukraina Moderna 13 (2008), ss.252-265 [2]
  9. 9,0 9,1 Per A. Rudling, The OUN, the UPA and the Holocaust..., ss.28-31
  10. 10,0 10,1 10,2 Grzegorz Rossoliński-Liebe, Debating, obfuscating and disciplining the Holocaust: post-Soviet historical discourses on the OUN–UPA and other nationalist movements, East European Jewish Affairs, 42:3, ss. 207-208
  11. Taras Kuryło, John-Paul Himka, “Iak OUN stavylasia do ievreiv?..., s.265
  12. Taras Kuryło, John-Paul Himka, “Iak OUN stavylasia do ievreiv?..., s.264
  13. Игорь Ильюшин, Плохо забытое старое: о новой книге Владимира Вятровича, Ab Imperio, 1/2012, ss.382-385
  14. Андрей Портнов, "Истории для домашнего употребления", Ab Imperio 3/12, s.324-334
  15. Grzegorz Motyka, W krainie uproszczeń, Nowa Europa Wschodnia 1/2013, pp. 97-101
  16. Анджей Земба, Мифологизированная “война”, Ab Imperio, 1/2012, ss. 403-421
  17. Per Anders Rudling, Warfare or War Criminality? Volodymyr V’iatrovych, Druha pol’s’ko-ukains’ka viina, 1942–1947 (Kyiv: Vydavnychyi dim “Kyevo-Mohylians’ka akademiia,” 2011). 228 pp. ISBN 978-966-518-567, Ab Imperio, 1/2012, ss. 356-381
  18. Andrzej Leon Sowa, recenzja książek: Polśko-ukrajinśki stosunki w 1942-1947 rokach u dokumentach OUN ta UPA, red. Wołodymyr Wiatrowycz oraz Wołodymyr Wiatrowycz, Druha polśko-ukrajinśka wijna 1942-1947, [in:] „Pamięć i Sprawiedliwość”, nr 21, ss. 450-460. [3]
  19. Grzegorz Hryciuk, recenzja książki: Wołodymyr Wiatrowycz, Druha polśko-ukrajinśka wijna 1942-1947, [in:] „Pamięć i Sprawiedliwość” nr 21, ss. 460-471 [4]
  20. Per Anders Rudling, Warfare..., s. 361
  21. Анджей Земба, Мифологизированная..., s. 405
  22. Andrzej Leon Sowa, recenzja książek..., s.456
  23. Андрей Портнов, "Истории для домашнего употребления", s.327
  24. Анджей Земба, Мифологизированная “война”, ss. 405, 419
  25. Grzegorz Hryciuk, recenzja książki..., s. 471
  26. Andrzej L. Sowa, Recenzja..., s. 460
  27. 27,0 27,1 Per Anders Rudling, Warfare..., s. 379
  28. Per Anders Rudling, 'The OUN, the UPA and the Holocaust..., s. 27
  29. Franziska Bruder: Strasti za Banderoju (‘Bandera Passion’) (ang.). Defending History.com, 2011-11-20. [dostęp 2011-11-23].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]