Wydział Archeologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wydział Archeologii
Faculty of Archeology
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Data założenia 1919 (Instytut)
2019 (Wydział)
Typ naukowo-badawczy
Państwo  Polska
Adres ul. Uniwersytetu Poznańskiego 7
61-614 Poznań[1]
Dziekan prof. dr hab. Andrzej Michałowski
brak współrzędnych
Strona internetowa

Wydział Archeologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (WArch UAM) - jednostka organizacyjna Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, jeden z 6 wydziałów tworzących szkołę dziedzinową Nauk Humanistycznych UAM.

Historia i badania Wydziału[edytuj | edytuj kod]

Wydział Archeologii, początkowo jako instytut, został powołany 30 stycznia 1919 roku a jego pierwszym dyrektorem był współzałożyciel Uniwersytetu, prof. dr hab. Józef Kostrzewski. Po kilkakrotnej zmianie nazwy, 1 grudnia 1982 roku, wprowadzono nazwę Instytut Prahistorii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza. Nazwa ta została zmieniona 3 października 2016 roku i do 1 października 2019 instytut funkcjonował jako Instytut Archeologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu[2]. Wydział prowadzi badania w zakresie archeologii pradziejowej i średniowiecznej a od 1999 roku w zakresie archeologii śródziemnomorskiej, (od 2004 roku jako archeologia orientalna i antyczna). Wydział Archeologii wydaje własne czasopismo Folia Praehistorica Posnaniensia oraz kilka tytułów serii wydawniczych.

Wydział początkowo prowadził badania wykopaliskowe na terenie Wielkopolski i Kujaw oraz na Pomorzu Wschodnim. Do najważniejszych prac tego okresu były badaniach grodu kultury łużyckiej w Biskupinie. W latach 60. rozpoczęto badania na Pomorzu Zachodnim i Środkowym.

Do największych odkryć dokonanych przez studentów i pracowników Wydziału należy odkrycie Palatium Mieszka I na poznańskim Ostrowie Tumskim oraz kilka bezcennych artefaktów m.in. bulle - ołowiana pieczęć Bolesława Śmiałego albo Bolesława Krzywoustego z okresu między połową XI wieku, a latami trzydziestymi XII wieku[3]. Innym odkryciem było odkrycie i prowadzenie do dzisiaj badań archeologicznych osady obronnej z wczesnej epoki brązu w Bruszczewie[4]

Obecnie wydział zaangażowany jest w kilkanaście prac badawczych m.in.:

  • badania nad środowiskowym uwarunkowaniami najstarszego osadnictwa Europy Środkowej i rozwój kulturowy Niżu Europejskiego w epoce kamienia i wczesnej epoce metali;
  • synteza wczesnej epoki brązu;
  • studia nad pograniczem biokulturowym Wschodu i Zachodu Europy w pradziejach i starożytności
  • archeologia starożytnego Bliskiego Wschodu;
  • powiązania kulturowe Wielkopolski z terenami ościennymi w późnym okresie brązu i wczesnym okresie żelaza;
  • sztuka społeczności Europy środkowej w epoce żelaza a sztuka Grecji i Italii;
  • tereny Barbaricum w okresie wpływów rzymskich i w okresie wędrówek ludów (osadnictwo, gospodarka, budownictwo, groby okazałe i inne cmentarzyska, ceramika);
  • obszary prowincjonalno-rzymskie w Europie;
  • problem kontynuacji między starożytnością a wczesnym średniowieczem w Polsce;
  • architektura i sztuka Polski średniowiecznej;
  • historia archeologii;
  • studia nad teorią społeczną oraz współczesna refleksja metodologiczna w archeologii[5].

Od 1 października 2019 roku, zarządzeniem Rektora UAM, Instytut funkcjonuje jako Wydział Archeologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu[6].

Biblioteka[edytuj | edytuj kod]

Wydział Archeologii posiada własną bibliotekę tematyczną, w której zbiorach znajduje się około 40 000 woluminów, 380 tytułów czasopism zagranicznych oraz 170 tytułów czasopism polskich.

Publikacje Wydziału[edytuj | edytuj kod]

Wydział Archeologii wydaje publikacje naukowe nakładem Wydawnictwa Naukowego UAM. Publikacje stanowią odzwierciedleniem badań i prac archeologicznych przeprowadzanych przez Instytut w ramach studiów archeologicznych. Do wybranych prac należą m.in.[7]

  • Jacek Nowakowski, Andrzej Prinke, Włodzimierz Rączkowski, Biskupin... i co dalej? Zdjęcia lotnicze w polskiej archeologii, Poznań 2005, ​ISBN 83-916342-2-1
  • Maciej Kaczmarek, Zachodniowielkopolskie społeczności kultury łużyckiej w epoce brązu, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2002, ​ISBN 83-232-1028-4
  • Maciej Kaczmarek, Epoka brązu na Nizinie Wielkopolsko-Kujawskiej w świetle interregionalnych kontaktów wymiennych, Wydawnictwo PTPN, Poznań 2012, ​ISBN 978-83-7654-185-3
  • Peter F. Biehl, Alexander Gramsch, Arkadiusz Marciniak (Hg.) Archäologien Europas / Archeologies of Europe Geschichte, Methoden und Theorien / History, Methods and Theories 2001, Tübinger Archäologische Taschenbücher, Bd. 3, br. ​ISBN 3-8309-1067-3
  • Włodzimierz Rączkowski, Archeologia lotnicza - metoda wobec teorii, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2002, ​ISBN 83-232-1194-9
  • Archeologia - Paradygmat - Pamięć, pod redakcją Danuty Minty-Tworzowskiej i Włodzimierza Rączkowskiego, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 2001, ​ISBN 83-7177-093-6
  • Aerial Archaeology - Developing Future Practice, Edited by Robert H. Bewley and Włodzimierz Rączkowski 2001, NATO Science Series, Life and Behavioural Sciences - Vol. 337, ​ISBN 1-58603-184-8
  • Sztuka naskalna Uzbekistanu pod redakcją Aleksandra Kośko, Timura Širinova, Włodzimierza Rączkowskiego, Poznań 1997, ​ISBN 83-86650-86-9
  • Danuta Minta–Tworzowska, Klasyfikacja w Archeologii jako sposób wyrażania wyników badań, hipotez oraz teorii archeologicznych, Adam Mickiewicz University Press, Poznań 1994, ​ISBN 83-232-0602-3
  • Hanna Kóčka-Krenz, Biżuteria północno-zachodnio-słowiańska we wczesnym średniowieczu, Adam Mickiewicz University Press, Poznań 1993, ​ISBN 83-232-0494-2
  • Janusz Czebreszuk, Schyłek neolitu i początki epoki brązu w strefie południowo-zachodniobałtyckiej (III i początki II tys. przed Chr.). Alternatywny model kultury, Wydanie I, Seria Archeologia nr 46, ​ISBN 83-232-1096-9
  • Archeologia i jej źródła - materiały faunistyczne w praktyce badawczej archeologii, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa-Poznań 1996, ​ISBN 83-01-12215-3
  • Ewa Bugaj, Motywy figuralne na ceramice germańskiego kręgu kulturowego, Seria: Archeologia nr 45, ISSN 0554-8195, ​ISBN 83-232-0892-1
  • Archeologia wielkopolska. Osiągnięcia i problemy ochrony zabytków, Poznań 1998, s. 103, ​ISBN 83-86650-62-1
  • Przemysław Makarowicz, Rola społeczności kultury iwieńskiej w genezie trzcinieckiego kręgu kulturowego (2000-1600 BC), Poznań 1998, ​ISBN 83-86650-07-9

Osoby związane z Wydziałem[edytuj | edytuj kod]

Władze Wydziału[edytuj | edytuj kod]

W kadencji 2020–2024[8]:

Stanowisko Imię i nazwisko
Dziekan prof. dr hab. Andrzej Michałowski
Prodziekan ds. studenckich i kształcenia dr hab. Marcin Ignaczak
Prodziekan ds. naukowych dr hab. Jacek Wierzbicki

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Wydział dzielił się na 5 zakładów oraz jedną pracownię. Od 1 stycznia 2020, Wydział nie posiada wewnętrznej struktury organizacyjnej i nie jest podzielony na zakłady[9]. Prowadzi działalność naukowo-dydaktyczną z zakresu prahistorii. Instytut Archeologii organizuje studia archeologiczne. Siedzibą instytutu od 1990 do 2015 roku był gmach Collegium Historicum (obecnie Collegium Martineum) przy ul. Święty Marcin 78. Obecna siedziba znajduje się w gmachu Collegium Historicum przy ul. Uniwersytetu Poznańskiego 7.

Samodzielni pracownicy naukowi:[10]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]