Wymiarki (województwo lubuskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 51°30′44.36″N 15°5′0.13″E
- błąd 0 m
WD 51°30'0.0"N, 15°4'59.9"E
- błąd 14 m
Odległość 1448 m
Wymiarki
wieś
Ilustracja
Stary dom w Wymiarkach
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat żagański
Gmina Wymiarki
Liczba ludności (2011) 1220[1]
Strefa numeracyjna 68
Kod pocztowy 68-131
Tablice rejestracyjne FZG
SIMC 0916762
Położenie na mapie gminy Wymiarki
Mapa konturowa gminy Wymiarki, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Wymiarki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Wymiarki”
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa konturowa województwa lubuskiego, blisko dolnej krawiędzi nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Wymiarki”
Położenie na mapie powiatu żagańskiego
Mapa konturowa powiatu żagańskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Wymiarki”
Ziemia51°30′44,36″N 15°05′00,13″E/51,512322 15,083369

Wymiarki (do 1945 r. niem. Wiesau, t. Wiese, Wiesa) – wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie żagańskim, w gminie Wymiarki. Położona w północnej części Borów Dolnośląskich nad rzeką Otwiernicą.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Miejscowość jest siedzibą władz gminy Wymiarki. Znajduje się tutaj Huta Szkła Wymiarki.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Wieś wzmiankowana w 1427 powstała nie wcześniej niż w XIV wieku[2], wcześniej istniała tutaj jedynie karczma. Ok. 1550 uruchomiono tu kuźnię żelaza, osada rozwinęła się dopiero po wojnie trzydziestoletniej. Pierwsza huta szkła powstała w 1677 (w pewnych źródłach huta powstała w latach 1656-1657), jej założycielem był czeski książę, właściciel księstwa żagańskiegoWacław Euzebiusz von Lobkovitz[2]. W XVIII wieku była to najwydajniejsza huta szkła na Śląsku, produkowała żyrandole, puchary, kufle i szkło butelkowe. W latach 1759-1760 dwukrotnie wybuchał w niej pożar, po odbudowie zwiększyła produkcję i zatrudnienie, w 1763 zatrudniała 53 hutników. W 1770 król pruski Fryderyk II Wielki zamówił szkło taflowe do okien w Nowym Pałacu w Poczdamie. Pierwotnie ulicówka, przekształcona w 2. połowie XIX w. (po wybudowaniu linii kolejowej Jankowa Żagańska-Sanice) w wielodrożnicę o charakterze miejskim. Historyczny ośrodek pracy chałupniczej[3].

W Wymiarkach urodził się Zbigniew Gut (1949–2010), piłkarz, reprezentant Polski.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • 1787 – 279 osób[4]
  • 1939 – 1172 osoby[5]
  • 2009 – 1239 osób

Lista właścicieli[6][edytuj | edytuj kod]

  • 1427 – von Melhose
  • 1571 – von Schellendorf
  • 1595-1630 – von Dyhrn
  • 1630 – Wallenstein
  • 1649 – von Schellendorf
  • 1654-1671 – von Rohr
  • po 1671 – książęta żagańscy

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[7]:

  • zespół huty szkła "Augusta", obecnie "Wymiarki", ul. Księcia Witolda 11, z lat 1886-1807
    • budynek wielofunkcyjny
    • budynek produkcyjny
    • magazyn form
    • budynek regeneracji
    • warsztat elektryczny
    • warsztaty
    • magazyn techniczny
    • budynek głównego technologa
    • komin
    • willa właściciela, obecnie budynek administracyjny
    • ogród willowy
    • ogrodzenie od strony zachodniej.

Sport[edytuj | edytuj kod]

W miejscowości istniał piłkarski Klub Sportowy „Iskra” Wymiarki założony w 1951 roku oraz stowarzyszenie Ju Jitsu Shogun (rok założenia 2000)[8].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wieś Wymiarki w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2019-12-12] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. a b Świadkowie wiary i historii. Kościoły parafii w Witoszynie, praca zbiorowa pod red. Romana Haczkiewicza, Wydawnictwo Instytutu Teologicznego Księży Misjonarzy, Karków, 2011, ​ISBN 978-83-7216-903-7
  3. Waldemar Bena opis do mapy "Bory Dolnośląskie, Przemkowski Park Krajobrazowy" Wydawnictwo Turystyczne Plan, Jelenia Góra 2004 ​ISBN 83-88049-83-6
  4. Zimmermann F., Beyträge zur Beschreibung von Schlesien, Brieg, 1787
  5. Handke K., Steller G., Beschreibung de schlesische Kreise Sagan und Sprottau, Lippstadt, 1968
  6. Steller G., Grund- u. Gutsherren im Fürstentum Sagan (1400-1940), Sagan, 1940
  7. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego - stan na 31.12.2012 r.. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 122. [dostęp 7.3.13].
  8. KSiSW Shogun, Ju-Jitsu - KSiSW Shogun, www.shogun.slask.pl [dostęp 2017-02-18] [zarchiwizowane z adresu 2017-06-10] (pol.).