Wysin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wysin
Państwo  Polska
Województwo pomorskie
Powiat kościerski
Gmina Liniewo
Liczba ludności 622
Strefa numeracyjna (+48) 58
Kod pocztowy 83-421
Tablice rejestracyjne GKS
SIMC 0166025
Położenie na mapie gminy Liniewo
Mapa lokalizacyjna gminy Liniewo
Wysin
Wysin
Położenie na mapie powiatu kościerskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kościerskiego
Wysin
Wysin
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Wysin
Wysin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wysin
Wysin
Ziemia54°06′01″N 18°17′12″E/54,100278 18,286667

Wysin (kaszb. Wësëno) – wieś pogranicza kaszubsko-kociewskiego w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie kościerskim, w gminie Liniewo.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa gdańskiego. Wysin to niewielka wieś licząca 622 mieszkańców, położona w północno-wschodniej części gminy Liniewo. Wieś ta usytuowana jest pośród wzniesień, w niezalesionej okolicy. We wczesnym Średniowieczu tereny miasta podlegały prawdopodobnie ośrodkowi lokalnemu, którego siedzibą był gród Gnosna. W XIII wieku osada należała do tczewskiego księcia Sambora II, który przekazał w 1250 roku miasto Viszino (Wissino) biskupowi Michałowi z Włocławka za pożyczkę w wysokości 300 grzywien. Po późniejszych sporach i przetargach nastąpiło 4.01.1284 roku przyznanie przez księcia Mściwoja II prawa do Wysina kolejnemu biskupowi Wisławowi. Nazwa wsi prawdopodobnie pochodzi od staropolskiego imienia Wysz, skrótu od Wyszemir i wielokrotnie zmieniała brzmienie. W rękach biskupów wieś utrzymuje się przez stulecia. Pierwszy kościół zbudowany był prawdopodobnie w XIII wieku i był drewniany. Obecny, neogotycki zbudowany został według projektu inż. Schreibera w 1894 roku. Wśród wyposażenia kościoła najcenniejszym zabytkiem jest późnogotycka "Pieta", dzieło pomorskiego snyczerza z XV wieku; około 70 cm, wysoka, polichromowana. Na północ od wsi znajduje się tzw. Ptasia Góra, na której palono ognie w czasie sobótki. Wieś jest miejscrm urodzenia w 1888 roku ks. F. Podlawskiego, dziekana kościerskiego, autora opracowań historycznych, poświęconych niektórym miejscowościom i parafiom powiatu kościerskiego, między innymi Wysińskiej Jeszcze przed II wojną światową Wysin był wsią znaczącą, liczącą wraz z przysiółkami około 1500 mieszkańców. Znajdowało się wówczas w Wysinie kilka prywatnych obiektów świadczących usługi dla mieszkańców miasta i okolicy. Zaliczono do nich: wytwórnię oranżady i wód mineralnych, piekarnię, masarnie, mleczarnie i 3 sklepy kolonialne. Była też poczta i szkoła powszechna. Mieszkańcy miasta byli bardzo aktywni i działali w wielu stowarzyszeniach, zorganizowali też teatr amatorski który wystawiał sztuki nie tylko dla mieszkańców Wysina, ale i też okolicznych wsi. Podczas okupacji Niemcy zorganizowali w Wysinie obóz przesiedleńczy dla 13 tys. Kaszubów z powiatu kościerskiego.

Zobacz też[edytuj]