Xhosa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Na tę stronę wskazuje przekierowanie z „Khosa”. Zobacz też: Khosa − grupa etniczna w Pakistanie.
Khosa
Xhosa traditionally dressed women.jpg
Kobiety Khosa w tradycyjnym stroju.
Liczebność ogółem 8.849.000 (2017)[1]
Regiony zamieszkania  Południowa Afryka 8.779.000
 Zimbabwe 34.000
 Lesotho 24.000
 Botswana 12.000
Języki Język xhosa
Główne religie chrześcijaństwo (80%), religie plemienne
Pokrewne grupy etniczne Zulusi, Ngoni, Swazi, Ndebele

Xhosa albo Khosa − lud zamieszkujący tereny Afryki Południowej, zwłaszcza RPA i Lesotho. W 2017 roku liczebność Xhosa wynosiła ponad 8,8 mln. Lud ten posługuje się językiem xhosa z rodziny bantu.

Do tradycyjnych zajęć Xhosa zalicza się chów bydła i rolnictwo, a także obróbka żelaza i plecionkarstwo. Struktura społeczna opiera się na egzogamicznych klanach o patrylinearnym systemie pokrewieństwa. Poszczególne klany różnią się między sobą kolorami strojów i sposobem przystrajania się paciorkami.

Xhosa zachowują tradycyjne wierzenia, których ważnym elementem jest kult przodków. Wciąż żywy jest bardzo bogaty folklor. Silnie zakorzeniona jest wiara w czary. Czarownictwo uważa się za z gruntu złe, a Xhosa boją się opętania przez złe duchy. Zaradzić temu może jednak igkirha (duchowy uzdrowiciel). W kulturze Xhosa występują także ixhwele (zielarze), trudniący się jednak prawie wyłącznie zwalczaniem chorób dotykających ciało. Religia Xhosa posiada wiele cech wspólnych z wierzeniami Buszmenów, uważa się więc, że doszło w przeszłości do interakcji kultur tych ludów.

Dużą rolę w kulturze ludu Xhosa odgrywają różnego rodzaju obrzędy przejścia (zarówno dla kobiet, jak i dla mężczyzn) oraz ceremionie związane z zawarciem małżeństwa.

Przypisy

  1. People Cluster: Bantu, Nguni. Joshua Project. [dostęp 2017-10-26].

Bibliografia[edytuj]

  • Damm, Krystyna i Mikusińska, Aldona (red.), Ludy i języki świata, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2000, str. 114
  • RPA, Lesotho, Suazi, seria: Praktyczny przewodnik, Wydawnictwo Pascal, Bielsko-Biała 2001, str. 200