Zaporiżżia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zaporiżżia (U01)
Ilustracja
U01 Zaporiżżia w 2012 roku
Klasa okręt podwodny
Projekt 641
Oznaczenie NATO Foxtrot
Historia
Stocznia ZSRR
Położenie stępki 24 marca 1970[1]
Wodowanie 29 maja 1970[1]
Zamówiony dla  MW ZSRR
Nazwa B-435
 MW Rosji
Nazwa B-435
 Marynarka Wojenna Ukrainy
Nazwa Zaporiżżia (U01, wcześniej U001[2])
 MW Rosji
Dane taktyczno-techniczne
Napęd
diesel-elektryczny[2]

Zaporiżżia (ukr. Запоріжжя) (U01) − patrolowy okręt podwodny projektu 641 (w kodzie NATO: typu Foxtrot) Marynarki Wojennej Ukrainy. Początkowo służył od 1970 roku w marynarkach wojennych ZSRR i następnie Rosji jako B-435, w 1997 roku przekazany został Ukrainie. W marcu 2014 r. został przejęty przez siły rosyjskie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Okręt powstał w Leningradzie[3] jako 55. z kolei jednostka radzieckiego projektu 641 (w kodzie NATO Foxtrot) i otrzymał oznaczenie B-435. Stępkę położono 24 marca 1970 roku, 29 maja tego samego jednostkę zwodowano, a 6 listopada wcielono do Floty Północnej[1]. Od 1990 roku okręt został przeniesiony do Floty Czarnomorskiej[3], ale nie znajdował się w czynnej służbie[1] po tym, jak w 1995 roku awarii uległy akumulatory okrętu[4].

Chevron-submarine-Zaporizhzhia.svg

1 sierpnia[3] 1997 roku okręt został przekazany Ukrainie w ramach podziału Floty Czarnomorskiej[4] i jako U001[2] stał się tym samym jedynym okrętem podwodnym w dyspozycji ukraińskiej marynarki wojennej[5]. Otrzymał nazwę „Zaporiżżia” (Zaporoże)[6]. Ze względu na brak potencjału militarnego tak szczupłych sił podwodnych oraz przestarzałą konstrukcję, okręt przeznaczony został na jednostkę szkoleniową dla przyszłych kadr[7]. Początkowo rząd tego kraju nie miał skonkretyzowanych planów względem jednostki, ale ostatecznie w marcu 2003 roku jednostka została skierowana do remontu[5] w 13. Okrętowych Zakładach Remontowych Rosyjskiej Floty Czarnomorskiej[3], który z powodu problemów finansowych i technicznych trwał 9 lat[5]. W międzyczasie w 2007 roku planowano nawet sprzedaż okrętu Libii[1].

Okręt opuścił stocznię 20 marca 2012 roku[2], a 18 lipca poinformowano o zakończeniu sukcesem pierwszego zanurzenia po remoncie[5]. Na prośbę ukraińskiego ministerstwa obrony jednostka stacjonowała w rosyjskiej bazie morskiej w Sewastopolu, ponieważ Ukraina nie posiadała infrastruktury niezbędnej dla utrzymywania okrętu[7]. Podczas aneksji Krymu przez Rosję ukraińska flota na Krymie została zablokowana przez Rosjan. Wieczorem 21 marca 2014 roku Rosjanie podjęli szturm na stacjonujący w Sewastopolu okręt, otoczywszy go i rzucając do wody granaty. Pełną kontrolę nad okrętem Rosjanie przejęli następnego dnia, gdy poddali się ukraińscy marynarze. Ukraińcom dano kilka godzin na decyzję o przejściu na stronę rosyjską. Na okręcie podniesiono banderę rosyjską i usunięto ukraińskie oznaczenia państwowe[8].

Po dokonaniu oceny stanu technicznego okrętu, Rosja ogłosiła decyzję o zwróceniu go marynarce ukraińskiej. Miał on być przeholowany do Odessy, gdyż nie jest zdolny do własnego ruchu[9], ale mimo że w końcu nie został zwrócony stronie ukraińskiej nie wszedł w skład rosyjskiej Floty Czarnomorskiej i władze rosyjskie w marcu 2016. ogłosiły zamiar przekształcenia okrętu w muzeum[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e W kwietniu br. U-01 Zaporoże rozpocznie próby morskie (pol.). SSBN.pl, 2012-03-21. [dostęp 2014-03-23].
  2. a b c d OP Zaporożie wyszedł w morze (pol.). Altair Agencja Lotnicza Sp. z o.o., 2012-04-25. [dostęp 2014-03-23].
  3. a b c d Jedyny ukraiński okręt podwodny znów na wodzie (pol.). Portal historyczno-militarny Konflikty.pl. [dostęp 2014-03-23].
  4. a b Okręty wojenne Ukrainy (pol.). W: Wirtualna Polska [on-line]. Wirtualna Polska, 2014-03-03. [dostęp 2014-03-23]. s. 11.
  5. a b c d U-01 Zaporoże – pierwsze zanurzenie (pol.). SSBN.pl, 2012-07-19. [dostęp 2014-03-23].
  6. В строю: подлодка Запорожье вышла в бухту для выполнения учебных заданий data 20-3-2012 [dostęp 9-4-2014] (ros.)
  7. a b Na ukraińskim podwodnym Zaporoże zakończono remont (pol.). W: Dziennik Zbrojny [on-line]. Dziennik Zbrojny, 2013-07-01. [dostęp 2014-03-23].
  8. Jedyny ukraiński okręt podwodny już rosyjski. Ściągnęli godła i flagę (pol.). W: TVN24.pl [on-line]. TVN S.A, 2014-03-22. [dostęp 2014-03-23].
  9. Rosjanie mogą oddać Ukrainie okręt, który wcześniej przejęli. Bo jest przestarzały.
  10. Подводная лодка «Запорожье» не войдет в состав Черноморского флота – командующий ЧФ. КрымИнформ.