Marynarka Wojenna Ukrainy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Wijśkowo-Morśki Syły Ukrajiny
Wijśkowo-Morśki Syły Ukrajiny
Państwo  Ukraina
Siły zbrojne Siły Zbrojne Ukrainy
Nazwa skrócona WMSU
Data utworzenia 1992
Bandera Naval Ensign of Ukraine.svg
Najwyższe dowództwa
Cywilne Prezydent Ukrainy

Marynarka Wojenna Ukrainy (ukr. Військово-Морські Сили Збройних Сил України (ВМСУ) ЗСУ; Wijśkowo-Morśki Syły Ukrajiny ) – jeden z trzech obok Wojsk Lądowych i Sił Powietrznych, rodzajów Sił Zbrojnych Ukrainy. Powstała w 1992 roku. Składa się z sił nawodnych, podwodnych, lotnictwa morskiego, artylerii obrony wybrzeża i piechoty morskiej[1]; służy w niej 15 470 oficerów, żołnierzy i marynarzy[2].

WMSU operuje w basenie Morza Czarnego (w tym także na Morzu Azowskim i w delcie Dunaju[1]. Działalność oceaniczna nie jest z logistycznego i strategicznego punktu widzenia brana pod uwagę, chociaż MWU bierze udział w wielonarodowych akcjach prewencyjnych na Morzu Śródziemnym i Arabskim.

Kwatera główna dowództwa MWSU mieści się w Sewastopolu[1]. Dowódcą jest, od 18 marca 2010 roku, wiceadmirał Wiktor Maksimow.

Historia[edytuj]

Kanonierka "Doniec" (lipiec-listopad 1918)

Dzieje ukraińskiej obecności na morzu sięgają XVI i XVII wieku, kiedy to Kozacy Zaporoscy organizowali wyprawy w dół Dniepru i Bohu, by atakować na swych zwrotnych czajkach miasta imperium osmańskiego nad Morzem Czarnym, zapuszczając się aż do Konstantynopola i Trapezuntu[3]. Jednym z najgroźniejszych dla Turków atamanów był Piotr Konaszewicz-Sahajdaczny.

1917-1921[edytuj]

W czasie wojny domowej w Rosji załogi kilku okrętów Floty Czarnomorskiej obsadzonych i dowodzonych przez Ukraińców uznały się za Marynarkę Wojenną nowo powstałej Ukraińskiej Republiki Ludowej. Dalsze poczynania uniemożliwiła utrata nadmorskich terytoriów.

Ukraina miała swoją flotę przez zaledwie pięć miesięcy. Początkowo było to 9 pancerników, 7 krążowników, 18 niszczycieli i wiele mniejszych jednostek, ale kres nadszedł bardzo szybko. Armia niemiecka maszerowała na Sewastopol z zamiarem przechwycenia Floty Czarnomorskiej. Dowódca floty kontradmirał Sablin (Rosjanin), kazał wciągnąć na maszty wszystkich okrętów błękitno-żółte bandery, by dać Niemcom znak, że panuje nad sytuacją, ale ci nie zamierzali respektować żadnych porozumień, tym bardziej, że zdominowane przez bolszewików załogi zaczęły wyprowadzać okręty w morze i kierować je do Noworosyjska.

W grudniu 1918 roku, kiedy pod Sewastopolem pojawiły się okręty Ententy, ukraiński kontradmirał W. Kłoczkowski (Вячеслав Клочковський) kazał podnieść na okrętach rosyjskie bandery św. Andrzeja, co miało być gestem dobrej woli. Jednak dowódcy sił Sprzymierzonych odczytali ów gest inaczej: zajęli okręty i przekazali je „białym”. Ukraińcom z całej floty został tylko niewielki oddział piechoty morskiej. Dowództwo marynarki istniało do roku 1921.

Współcześnie[edytuj]

We wrześniu 1991 roku w Sewastopolu powstał Związek Oficerów Ukraińskich[4]. Związek ów stał się zalążkiem organizacyjnym ukraińskiej floty.

Na początku 1992 roku część personelu Floty Czarnomorskiej opowiedziała się za niepodległością Ukrainy. Już w styczniu przysięgę na wierność narodowi ukraińskiemu złożył personel kompanii szkolnej Szkoły Nurków Floty, żołnierze 880 Wydzielonego Batalionu Piechoty Morskiej i załogi kilku okrętów nawodnych[4].

Historia współczesnej Marynarki Wojennej Ukrainy rozpoczęła się 1 sierpnia 1992 roku, kiedy to została oficjalnie powołana do życia dekretem prezydenta Leonida Krawczuka. To zapoczątkowało długotrwały i bolesny proces podziału Floty Czarnomorskiej pomiędzy niepodległe państwo ukraiskie i Federację Rosyjską.

Jednym z epizodów tego procesu był wypadek dozorowca „SKR-112” – pierwszego okrętu MWU[5]: 20 lipca 1992 załoga „SKR-112” oznajmiła, że jest to ukraińska jednostka i podniosła ukraińską banderę. Dowództwo Floty w Moskwie uznało to za bunt i poleciło odpowiednio zareagować. Tymczasem okręt opuścił swą bazę na Krymie i skierował się do Odessy, co spowodowało pościg i próby staranowania przez okręty wciąż lojalne wobec Moskwy. Wkrótce kilka kolejnych okrętów, jak również jednostek pomocniczych i załóg instalacji brzegowych Floty Czarnomorskiej poszło w ślady „SKR-112”, ale reakcja nie była już tak ostra.

W roku 1997 nastąpił oficjalnie podział okrętów, baz i wyposażenia pomiędzy oba państwa. Nowa rosyjska zachowała historyczną nazwę „Floty Czarnomorskiej”, jak również prawo do użytkowania większości baz na Krymie na dziesięć lat, tj. do roku 2017. Nowo utworzona MWSU otrzymała pewną liczbę okrętów (w większości przestarzałych lub nie nadających się do użytkowania) i część instalacji brzegowych. Flota Czarnomorska straciła jednak kilka ważnych instalacji, takich jak NITKA (skrót nazwy symulatora lotów) w bazie treningowej lotnictwa morskiego w Saki, czy też bazę sił specjalnych w Oczakowie. Podział floty nadal wywołuje emocje, tym więcej, że wiele problemów dotyczących współpracy obu flot nie zostało rozwiązanych, co prowadzi do odnawiania się konfliktów.

Po roku 1997 większość ukraińskich jednostek została oddana na złom. W 2009 roku jedynie fregata „Hetman Sahajdaczny” była zdolna do podejmowania trudniejszych misji[6].

Wspólne ćwiczenia MWSU i Floty Czarnomorskiej podjęto ponownie w roku 2010, po siedmioletniej przerwie[7].

Większość sprzętu, uzbrojenia i wyposażenia MWSU, podobnie jak w pozostałych rodzajach sił zbrojnych Ukrainy, jest wciąż sowieckiego pochodzenia.W maju 2011 roku położono stępkę pod korwetę „Wołodymir Wielikij” (Korweta proj.58250),pierwszą z czterech planowanych.

W wyniku kryzysu krymskiego Rosja przejęła kontrolę nad 51 okrętami ukraińskimi. Obecnie (kwiecień 2014) siłom morskim Ukrainy pozostało tylko 10 okrętów.

Okręty MWSU[edytuj]

Okręty MWSU, od lewej: U402 Konstantyn Olszansky, U401 Kirovohrad, U154 Kahovka, U209 Ternopil, U153 Pryluky.

Flota MWSU w roku 2008/09 składała się z:

  • 1 okręt podwodny typu Foxtrot
  • 1 fregata typu Krivak (okręt flagowy)
  • 3 korwety typu Grisha
  • 2 okręty rakietowe typu Tarantul II
  • 2 okręty rakietowe typu Pauk
  • 1 okręt desantowy typu Ropucha
  • 2 poławiacze min typu Natya I
  • 2 poławiacze min typu Sonya
  • 2 mały okręt rakietowy typu Matka
  • 1 kuter patrolowy typu Żuk

Inne okręty:

Nieukończony – nie oddany do eksploatacji:

  • 1 krążownik typu Slava

Dalsze działania[edytuj]

19 grudnia 2008 roku ambasador Stanów Zjednoczonych w Kijowie William Taylor poinformował, że minister obrony Ukrainy Juryj Jechanurow i sekretarz obrony USA Robert Gates rozmawiali o możliwości odsprzedania Ukrainie 1-3 fregat z rezerw United States Navy[8]. Gdy prezydentem został Wiktor Janukowycz rozmowy na temat przejęcie fregat przerwano.

Kryzys krymski[edytuj]

1 marca 2014 na rosyjskim portalu Regnum pojawiła się wiadomość o dymisji całego dowództwa Sił. Ministerstwo Obrony Ukrainy nie wypowiedziało się na ten temat[9].

W wyniku kryzysu krymskiego Rosja przejęła kontrolę nad 51 okrętami ukraińskimi a marynarce ukraińskiej pozostało tylko 10 okrętów. Okręty, które Ukraińcom udało się uratować przed Rosjanami, znajdują się obecnie w porcie w Odessie. Jest to m.in. fregata flagowa "Hetman Sahajdaczny" oraz dziewięć innych, przeważnie mniejszych jednostek. Wśród okrętów, które Ukraina straciła na rzecz Rosji, są m.in.: okręt podwodny "Zaporoże", duży okręt desantowy "Kostiantyn Olszański", korwety typu Grisza V „Tarnopol” i „Łuck”, korweta typu Pauk „Chmielnicki”, trałowiec typu Natya "Czerkasy", okręt dowodzenia typu Bambuk „Sławutycz” i holownik oceaniczny „Korets”[10].

Lotnictwo morskie[edytuj]

Aparat Pochodzenie Typ Wersja W służbie
Antonow An-26  ZSRR Transportowy An-26 7
Mil Mi-8  ZSRR Śmigłowiec transportowy Mi-8 8
Mil Mi-14  ZSRR Śmigłowiec wielozadaniowy Mi-14PL 5
Beriew Be-12  ZSRR Wodnopłat patrolowy Be-12 6
Kamow Ka-29  ZSRR Śmigłowiec szturmowy Ka-29 16
Kamow Ka-27  ZSRR Śmigłowiec morski Ka-27/28 21

Bazy[edytuj]

Dowództwo MWSU i główna baza floty mieszczą się w Sewastopolu[1].

Pozostałe bazy to:

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]