Zbigniew Penherski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zbigniew Penherski
Data i miejsce urodzenia 26 stycznia 1935
Warszawa
Pochodzenie polskie
Data i miejsce śmierci 4 lutego 2019
Warszawa
Gatunki muzyka poważna, muzyka współczesna
Zawód kompozytor

Zbigniew Penherski (ur. 26 stycznia 1935 w Warszawie, zm. 4 lutego 2019 tamże[1])[2][3]polski kompozytor.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 1955–1956 studiował kompozycję pod kierunkiem Stefana Bolesława Poradowskiego w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Poznaniu, a od 1956 do 1959 również kompozycję w klasie Tadeusza Szeligowskiego w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Warszawie. Następnie na tej samej uczelni studiował dyrygenturę u Bohdana Wodiczki w latach 1960–1963. W 1969 jako stypendysta rządu holenderskiego studiował w Instytucie SonologiiInformacje powiązane z artykułem „Institute of Sonology” w Wikidanych Uniwersytetu w Utrechcie[2][3].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

(na podstawie materiałów źródłowych[2][3])

Nagrody branżowe[edytuj | edytuj kod]

  • 1960 – zwycięstwo w Konkursie Młodych Związku Kompozytorów Polskich w Warszawie, za Ostinata
  • 1964 – zwycięstwo w Konkursie Kompozytorskim im. Grzegorza Fitelberga w Katowicach, za Musica humana
  • 1966 – zwycięstwo w Konkursie Kompozytorskim im. Artura Malawskiego w Krakowie, za Kroniki mazurskie
  • 1982 – nagroda Prezesa Rady Ministrów za twórczość dla dzieci i młodzieży
  • 2001 – wyróżnienie Międzynarodowej Trybuny Kompozytorów UNESCO za Muzyczkę na koniec wieku

Honorowe obywatelstwa[edytuj | edytuj kod]

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Muzyka Penherskiego wyrasta z doświadczeń europejskiej awangardy postserialnej i sonoryzmu lat 60. Jedną z jego pryncypialnych zasad jest nadrzędność formy wyrażana poprzez zagęszczanie brzmienia, progresje quasi-melodyczne, diminucje rytmiczne itp., które w połączeniu z sonorystycznym materiałem pozwalają osiągnąć pożądany efekt dramaturgiczny. Bardzo ważnym elementem techniki dźwiękowej Penherskiego jest rytm, polirytmia i politemporalność, wymagające niejednokrotnie wprowadzenia do utworu metronomów, jak w Kwartecie instrumentalnym lub w utworze String Play[4].

Penherski komponuje głównie utwory orkiestrowe, kameralne, radiowe oraz opery. Do najważniejszych kompozycji należy zaliczyć Musica humana (1963), Muzyka uliczna (1966), opery: Zmierzch Peryna (1972) i Edgar - syn Wałpora (1982), Kroniki mazurskie II na ork.symfoniczną i taśmę magnetofonową (1973), String Play na ork. smyczkową (1980), Kroniki szkockie na ork. symfoniczną (1987), Muzyczka na koniec wieku na flet prosty, dwie perkusje, organy i taśmę magnetofonową (1999), Mała litania smyczkowa na orkiestrę smyczkową (2002), Małe kroniki smyczkowe na orkiestrę smyczkową (2005)[4].

Wybrane kompozycje[edytuj | edytuj kod]

(na podstawie materiałów źródłowych[4][3])

  • Dwie kołysanki na mezzosopran i fortepian (1955)
  • Trzy pieśni na sopran i fortepian (1955)
  • Cztery preludia na fortepian (1956)
  • Sąd nad Samsonem opera radiowa (1967)
  • 3M-H1 na taśmę (1969)
  • Incantationi I dla 6 perkusistów (1972)
  • Zmierzch Peryna, opera (1972)
  • Anamnesis na orkiestrę symfoniczną (1975)
  • Symfonia radiowa dla dwóch wykonawców na taśmę (1975)
  • String Play na orkiestrę smyczkową (1980)
  • Edgar syn Wałpora, opera (1982)
  • Jeux parties na saksofon i perkusję (1984)
  • Kroniki szkockie na orkiestrę symfoniczną (1987)
  • Wyspa róż, opera kameralna (1989)
  • Trzy pieśni dziecięce na 2- lub 3-głosowy chór (1990)
  • Sygnały na orkiestrę symfoniczną (1992)
  • Sygnały II na orkiestrę (1995)
  • Intrada na orkiestrę symfoniczną (1995)
  • Trzy łatwe utwory na fortepian (1997)
  • Liryczny walc na dzwonki uliczne, flet, 3 trąbki i 2 perkusje (1998)
  • Scherzino na dzwonki uliczne, flet, klarnet, 3 trąbki i 2 perkusje (1998)
  • Toccata na klarnet, puzon, wiolonczelę i fortepian (1998)
  • Muzyczka na koniec wieku na flet prosty, organy dwie perkusje i taśmę (1999)
  • X-Play na orkiestrę 30 fletów (1999)
  • Let cellos play na 8 wiolonczel (1999)
  • Mała suita w staromodnym stylu na kameralną orkiestrę smyczkową (1999, 2007)
  • Cantus II na chór mieszany a cappella (2000)
  • Marszyk na fortepian na 4 ręce (2000)
  • Impressions on a Theme of B-A-C-H na fortepian (2000)
  • Taniec na 3 flety proste (2001)
  • Mała litania smyczkowa na kameralną orkiestrę smyczkową (2002)
  • Cztery psalmy na chór mieszany a cappella (2005)
  • Małe kroniki smyczkowe na orkiestrę smyczkową(2005)
  • Mała symfonia „Jesienna” (2006)
  • Cztery utwory bez słów na chór mieszany a cappella (2014)
  • Mała litania II na orkiestrę kameralną (2016)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zbigniew Penherski. Nekrolog. nekrologi.wyborcza.pl, 2019-02-05. [dostęp 2019-02-05].
  2. a b c Gąsiorowska 2004 ↓, s. 38.
  3. a b c d Zbigniew Penherski (pol.). W: Polskie Centrum Informacji Muzycznej [on-line]. [dostęp 2018-04-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-25)].
  4. a b c Gąsiorowska 2004 ↓, s. 39.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Małgorzata Gąsiorowska: Penherski Zbigniew. W: Encyklopedia muzyczna PWM. Elżbieta Dziębowska (red.). Wyd. I. T. 8: Pe–R część biograficzna. Kraków: PWM, 2004, s. 38-39. ISBN 83-224-0837-4. (pol.)}
  • Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: PWN, 1995. ISBN 83-01-11390-1. (pol.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]