Ruse

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miasta w Bułgarii. Zobacz też: inne znaczenia nazwy Ruse.
Ruse
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Bułgaria
Kmet Płamen Stoiłow
Powierzchnia 127,124 km²
Wysokość 45 m n.p.m.
Populacja (2018)
• liczba ludności

152 787
Nr kierunkowy 082
Kod pocztowy 7000
Tablice rejestracyjne P
Strefa czasowa UTC+02:00
Położenie na mapie Bułgarii
Mapa lokalizacyjna Bułgarii
Ruse
Ruse
Ziemia43°51′N 25°58′E/43,850000 25,966667
Strona internetowa
Portal Portal Bułgaria

Ruse (bułg. Русе; łac. Sexaginta Prista) – miasto w Bułgarii, nad Dunajem, piąte pod względem liczby mieszkańców w kraju. Stolica obwodu Ruse i gminy Ruse. Według danych szacunkowych Ujednoliconego Systemu Ewidencji Ludności oraz Usług Administracyjnych dla Ludności, 15 grudnia 2018 roku miejscowość liczyła 152 787 mieszkańców[1].

Największy bułgarski port rzeczny na Dunaju, przez który przechodzi znaczna część bułgarskiego eksportu. Jest to także ważny węzeł komunikacyjny, ponieważ poprzez Most Przyjaźni możliwe są połączenia kołowe i kolejowe z Rumunią. Rozwinięty przemysł środków transportu (budowa statków, taboru kolejowego), maszynowy (m.in. obrabiarki, maszyny rolnicze), metalowy, spożywczy (m.in. przetwórstwo owoców i warzyw, winiarstwo, przemysł cukrowniczy, tytoniowy, młynarski), włókienniczy (bawełniany i jedwabniczy), chemiczny, rafinacja ropy naftowej; poza tym przemysł skórzano-obuwniczy, drzewny, gumowy. Ruch lotniczy obsługuje port lotniczy Ruse.

Miasto jest znane ze swojej XIX i XX-wiecznej architektury.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki miasta sięgają czasów rzymskich. Prawdopodobnie już za czasów imperatora Wespazjana (69-79 r. n.e.) powstały umocnienia i port Seksaginta Prista (co może oznaczać miasto 60 statków). W końcu VI w. Słowianie i Awarowie zniszczyli twierdzę. Od IX w. w tym miejscu najpierw powstała średniowieczna osada bułgarska Ruse, a potem twierdza. Po chrystianizacji Bułgarii miasto dostało nazwę Giurgevgrad i rozwijało się dobrze ze względu na obecność portu.

Od XVI w. (od czasów niewoli tureckiej) miasto zmieniło nazwę na Rusczuk – miało tu miejsce dowództwo tureckiej floty dunajskiej. Od XIX w., ze względu na swoje położenie nad Dunajem i bliskość Bukaresztu, do miasta szybko przenikała nowoczesna cywilizacja. Tu powstała pierwsza w Bułgarii linia i stacja kolejowa, a także nowoczesna drukarnia. Jako jedno z głównych miast Imperium osmańskiego Ruse przyciągało wiele postaci bułgarskiego odrodzenia.

Ruse na XIX-wiecznym obrazie

Powstał ruseński komitet rewolucyjny, który w 1874 r. stał się centralnym komitetem krajowym. Działalność miała na celu wyzwolenie Bułgarii spod zaboru tureckiego – stało się to w lutym 1878 r., kiedy rosyjskie wojska pod dowództwem gen. Totlebena wkroczyły do miasta. Przed i po wyzwoleniu powstało wiele fabryk (stocznia, garbarnia, browar i inne). W 1890 r. było już 14 fabryk, a w 1907 r. powstała największa w Bułgarii fabryka produkująca maszyny. W okresie międzywojennym miasto dotknął ogólnoświatowy kryzys gospodarczy – wiele firm i banków upadło lub wycofało się.

Ruse w 1920

Po II wojnie światowej Bułgarii został narzucony sowiecki model ekonomiczny – rozpoczęła się nacjonalizacja i industrializacja. W ciągu kilku dziesięcioleci miasto stało się jednym z większych ośrodków przemysłowych w kraju. W 1954 r. został wybudowany most na Dunaju łączący Bułgarię i Rumunię (miasto Giurgiu) (most „Przyjaźni”), a potem 2 stacje kolejowe, lotnisko. W 1949 powstała opera, w 1959 filharmonia. Miasto gości na stałe wiele międzynarodowych festiwali muzycznych. Od 1946 istnieje wyższa uczelnia – obecnie Ruseński Uniwersytet. W 1976 wybudowano najwyższą na Bałkanach wieżę telewizyjną (201 m).

W Ruse urodził się laureat literackiej nagrody Nobla Elias Canetti.

1 stycznia 2007 w Ruse uroczyście zniesiono granicę między Bułgarią i Rumunią, będącymi od północy członkami UE.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Centrum miasta, wypełnione historycznymi kamienicami

Wybrane zabytki:

Sport[edytuj | edytuj kod]

Gradski Stadion

W mieście ma siedzibę klub piłkarski Dunaw Ruse.

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Таблица на населението по постоянен и настоящ адрес (bułg.). Единна система за гражданска регистрация и административно обслужване на населението. [dostęp 2019-01-16].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]