Zbrodnia w Brzostowicy Małej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zbrodnia w Brzostowicy Małej – zbrodnia na miejscowej ludności polskiej, dokonana przez bojówkę komunistyczną[potrzebny przypis] złożoną z Żydów i Białorusinów we wsi Brzostowica Mała (koło Grodna), po agresji ZSRR na Polskę 17 września 1939 (dokładna data popełnienia zbrodni nie jest znana, wiadomo jedynie, że stało się to we wrześniu 1939).

Przyjmuje się, że zginęło wówczas ok. 50 osób, w tym właściciele ziemscy mieszkający w majątku Brzostowica Mała – hrabia Antoni Wołkowicki z żoną Ludwiką, miał ponieść śmierć także jego szwagier ppłk inż. Zygmunt Wojnicz-Sianożęcki[1], a także wójt, sekretarz i kasjer gminy oraz miejscowi listonosz i nauczyciel, dnia 22 września 1939 roku inż. Witold Boretti, właściciel majątku Parchimowce i inż. Joachim Leśniewicz, właściciel majątku Zajkowszczyzna (obaj są pochowani w jednym grobie na cmentarzu w Brzostowicy Wielkiej)[2][3]. Akcją kierował specjalny Komitet Rewolucyjny w Brzostowicy Wielkiej, którego przewodniczącym był Motyl Żak. Mordu dokonała banda składająca się z Żydów i Białorusinów, którą dowodził żydowski handlarz Zusko Ajzik. Zabójstwa odznaczały się szczególną brutalnością – Wołkowiccy mieli ręce skrępowane drutem, zmuszani byli do jedzenia wapna i zakopani żywcem[4]. Morderstwa miały podłoże etniczne i klasowe, a ich celem była eliminacja polskiej inteligencji i urzędników[5].

Śledztwo w tej sprawie w latach 2001–2005 prowadził Instytut Pamięci Narodowej w Białymstoku, kwalifikując zbrodnię na podstawie dotychczasowych przesłanek jako akt ludobójstwa dokonany w interesie i z inspiracji władz ZSRR. IPN odnalazł 16 osób, które w tamtym czasie były mieszkańcami wsi, jednak w wyniku ich przesłuchania ustalono, że żadna z nich nie uczestniczyła w badanych wydarzeniach, a swoją wiedzę opierała jedynie na przekazach osób trzecich. W tej sytuacji IPN zmuszony był umorzyć postępowanie[6], zaznaczając jednocześnie, że może ono zostać wznowione w razie pojawienia się nowych dowodów w sprawie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Iwona Łaptaszyńska: Białoruś - "Dni swobody". stankiewicze.com. [dostęp 1 marca 2015].
  2. Wojciech Wybranowski. IPN: Będzie śledztwo w sprawie zbrodni w Brzostowicy Małej. Musieli zginąć, bo byli Polakami. „Nasz Dziennik”, 2001-09-04 (pol.). [dostęp 2010-01-12]. 
  3. Wojciech Wybranowski. Komuniści przyszli nocą. „Nasz Dziennik”, 2001-09-23 (pol.). [dostęp 2010-01-12]. 
  4. Marek Wierzbicki. Czystki kresowe. „Wprost”. 38/2002 (1034) (pol.). [dostęp 2010-01-13]. 
  5. Wojciech Wybranowski. Kłopotliwe śledztwo. Dochodzenie w sprawie mordu na Polakach w Brzostowicy Małej utknęło w martwym punkcie. „Nasz Dziennik”, 2002-10-02 (pol.). [dostęp 2010-01-12]. 
  6. PRZEGLĄD MEDIÓW – 24 lutego 2005 r (pol.). Instytut Pamięci Narodowej, 2005-02-24. [dostęp 2010-01-12].