Brzostowica Wielka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Brzostowica Wielka
Вялі́кая Бераставі́ца
Jezioro w centrum osiedla
Jezioro w centrum osiedla
Herb Flaga
Herb Brzostowicy Wielkiej Flaga Brzostowicy Wielkiej
Państwo  Białoruś
Obwód grodzieński
Data założenia 1506
Prawa miejskie 1754
Wysokość 161 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności

5700[1]
Nr kierunkowy +375 1511
Kod pocztowy 231770
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Brzostowica Wielka
Brzostowica Wielka
Ziemia 53°11′44″N 24°01′15″E/53,195556 24,020833Na mapach: 53°11′44″N 24°01′15″E/53,195556 24,020833
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Białoruś

Brzostowica Wielka[2] (biał. Вялі́кая Бераставі́ца, Wialikaja Bierastawica[2], ros. Большая Берестовица, Bolszaja Bieriestowica[2]) – osiedle typu miejskiego na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, centrum administracyjne rejonu brzostowickiego.

Brzostowica Wielka leży nad Brzostowiczanką, u zbiegu dróg republikańskich P-99, P-100 i P-134, 54 km na południe od Grodna, 7,5 km od granicy polsko-białoruskiej.

W 1801 Brzostowicy Wielkiej urodził się Józef Kowalewski, w 1973 Andrzej Poczobut.

Etymologia nazwy[edytuj | edytuj kod]

Nazwa "Brzostowica" najprawdopodobniej pochodzi od słowa brzost (wiąz górski), lub od białoruskiego słowa biarosta oznaczającego korę brzozy[3]. Niewykluczone jednak, że nazwa powstała jako forma zdrobniała od nazwy miasta Brześć. Wówczas Brzostowica oznaczałaby "Mały Brześć"[4].

Toponim wiązany jest również ze słowem bieraścianka, którym określano łódki z kory brzozowej używane w przeszłości na okresowo żeglownej miejscowej rzeczce. Istnieje także podanie ludowe, według którego pierwszymi osadnikami w tym miejscu byli zakochani Brzost i Tawica, którym przyszło uciekać z rodzinnych stron w poszukiwaniu szczęścia. Od ich imion jakoby powstała nazwa Brzostowicy. W 2006, w czasie święta 500-lecia osiedla, przy wjeździe do niego ustawiono rzeźby przedstawiające mitycznych Brzosta i Tawicę, jako wyraz szacunku dla przodków i ich kultury[5].

Flaga i herb[edytuj | edytuj kod]

Flaga i herb Brzostowicy Wielkiej zostały ustanowione 17 lipca 2006 rozporządzeniem prezydenta Białorusi nr 455[6].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Demografia[edytuj | edytuj kod]

  • 1878: 1694 os. (791 mężczyzn і 803 kobiety), w tym 1127 Żydów[13]
  • Według spisu powszechnego z 1921 roku, miasteczko zamieszkane było przez 1371 osób, w tym 705 Żydów, 596 Polaków i 70 Białorusinów. Judaizm wyznawało 720 mieszkańców, katolicyzm – 421, prawosławie – 229. Jeden mieszkaniec miasteczka był ewangelikiem. Z kolei w folwarku Brzostowica Wielka mieszkało 160 osób, w tym 90 Białorusinów, 69 Polaków i jedna osoba innej narodowości. Prawosławie wyznawały 92 osoby, katolicyzm – 68[14].
  • 1931: m.in. 720 Żydów (w sierpniu 1941 brzostowiccy Żydzi przesiedleni zostali do getta w Krynkach, a w listopadzie 1942 zgładzeni w KL Treblinka)[15]
  • 2006: 5900 os.

Gospodarka, komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Przedsiębiorstwa przemysłu spożywczego, usługi socjalno-mieszkaniowe.

  • Filia "Brzostowickiego masłasyrzawodu" – AAT "Małoczny swiet"
  • Prywatne Unitarne Przedsiębiorstwo "Kaapram Bierastawickaha rajonnaha spażywieckaha tawarystwa"

Miejscowość położona jest 10 km od stacji kolejowej "Brzostowica" na linii Mosty – Brzostowica, przy drodze Grodno – Brzostowica – Wołkowysk.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Historyczna zabudowa miasteczka (kon. XIX – pocz. XX w.)
  • Kościół Przemienienia Pańskiego (1912)
  • Kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny (1615)
  • Stary cmentarz katolicki, kapliczki
  • Cerkiew prawosławna Zaśnięcia Najświętszej Bogurodzicy (2. poł. XIX w.)
  • Dwór Kossakowskich (XVIII w.).

Zabytki zniszczone[edytuj | edytuj kod]

  • Pałac Kossakowskich (XIX w.)

Przypisy

  1. Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года (ros.)
  2. 2,0 2,1 2,2 Białoruś. W: Główny Geodeta Kraju: Nazewnictwo geograficzne świata. T. 11: Europa. Część I. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2009, s. 27. ISBN 978-83-254-0463-5. [dostęp 2010-08-25].
  3. Ihar Trusau. Haradzienskija vakolicy. „Birża informacii”. 31 (76), 1999-08-05. Grodno (biał.). [dostęp 2010-07-24]. 
  4. Wadzim Żuczkiewicz: Kratkij toponimiczeskij słowar Biełorussii. Mińsk: Izd-wo BGU, 1974, s. 27. (ros.)
  5. Istorija (ros.). Brzostowicki Rejonowy Komitet Wykonawczy. [dostęp 2010-01-22].
  6. Ukaz priezidienta Riespubliki Biełaruś 17 ijulia 2006 g. № 455 "Ob uczrieżdienii oficialnych gieraldiczeskich simwołow administratiwno-tierritorialnych i tierritorialnych jedinic Grodnienskoj obłasti" (ros.). Narodowy Internetowy Portal Prawny Republiki Białorusi, 2006-07-17. [dostęp 2010-07-23].
  7. Jan Jakubowski: Powiat grodzieński w XVI wieku. mem.net.pl, 1934. [dostęp 2011-03-02].
  8. Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 5, poz. 41
  9. Dz. U. z 1920 r. Nr 115, poz. 760
  10. Dz. U. z 1921 r. Nr 16, poz. 93
  11. Iwona Łaptaszyńska: Białoruś - "Dni swobody" (pol.). Ludobójstwo ludności polskiej na Kresach. [dostęp 2010-01-23].
  12. Siarhiej Astraucou: Da 500-hodździa Vialikaj Bierastavicy adkryli dreva žyćcia (fota) (biał.). Radio "Swaboda", 2006-09-04. [dostęp 2010-01-23].
  13. Brzostowica w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom I (Aa – Dereneczna) z 1880 r.
  14. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych.. T. 5: Województwo białostockie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1924, s. 32. [dostęp 2010-06-19].
  15. Gmina żydowska przed 1939. Żydowski Instytut Historyczny, 2000-1-15. [dostęp 2010-01-23].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]