Brzostowica Wielka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Brzostowica Wielka
Вялі́кая Бераставі́ца
Ilustracja
Jezioro w centrum osiedla
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Białoruś
Obwód grodzieński
Data założenia 1506
Prawa miejskie 1754
Wysokość 161 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności

5700[1]
Nr kierunkowy +375 1511
Kod pocztowy 231770
Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu grodzieńskiego
Brzostowica Wielka
Brzostowica Wielka
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Brzostowica Wielka
Brzostowica Wielka
Ziemia 53°11′44″N 24°01′15″E/53,195556 24,020833
Strona internetowa
Portal Portal Białoruś

Brzostowica Wielka[2] (biał. Вялі́кая Бераставі́ца, Wialikaja Bierastawica[2], ros. Большая Берестовица, Bolszaja Bieriestowica[2]) – osiedle typu miejskiego na Białorusi, w obwodzie grodzieńskim, centrum administracyjne rejonu brzostowickiego.

Brzostowica Wielka leży nad Brzostowiczanką, u zbiegu dróg republikańskich P-99, P-100 i P-134, 54 km na południe od Grodna, 7,5 km od granicy polsko-białoruskiej.

W 1801 Brzostowicy Wielkiej urodził się Józef Kowalewski, w 1973 Andrzej Poczobut.

Etymologia nazwy[edytuj]

Nazwa "Brzostowica" najprawdopodobniej pochodzi od słowa brzost (wiąz górski), lub od białoruskiego słowa biarosta oznaczającego korę brzozy[3]. Niewykluczone jednak, że nazwa powstała jako forma zdrobniała od nazwy miasta Brześć. Wówczas Brzostowica oznaczałaby "Mały Brześć"[4].

Toponim wiązany jest również ze słowem bieraścianka, którym określano łódki z kory brzozowej używane w przeszłości na okresowo żeglownej miejscowej rzeczce. Istnieje także podanie ludowe, według którego pierwszymi osadnikami w tym miejscu byli zakochani Brzost i Tawica, którym przyszło uciekać z rodzinnych stron w poszukiwaniu szczęścia. Od ich imion jakoby powstała nazwa Brzostowicy. W 2006, w czasie święta 500-lecia osiedla, przy wjeździe do niego ustawiono rzeźby przedstawiające mitycznych Brzosta i Tawicę, jako wyraz szacunku dla przodków i ich kultury[5].

Flaga i herb[edytuj]

Flaga i herb Brzostowicy Wielkiej zostały ustanowione 17 lipca 2006 rozporządzeniem prezydenta Białorusi nr 455[6].

Historia[edytuj]

Demografia[edytuj]

  • 1878: 1694 os. (791 mężczyzn і 803 kobiety), w tym 1127 Żydów[13]
  • Według spisu powszechnego z 1921 roku, miasteczko zamieszkane było przez 1371 osób, w tym 705 Żydów, 596 Polaków i 70 Białorusinów. Judaizm wyznawało 720 mieszkańców, katolicyzm – 421, prawosławie – 229. Jeden mieszkaniec miasteczka był ewangelikiem. Z kolei w folwarku Brzostowica Wielka mieszkało 160 osób, w tym 90 Białorusinów, 69 Polaków i jedna osoba innej narodowości. Prawosławie wyznawały 92 osoby, katolicyzm – 68[14].
  • 1931: m.in. 720 Żydów (w sierpniu 1941 brzostowiccy Żydzi przesiedleni zostali do getta w Krynkach, a w listopadzie 1942 zgładzeni w KL Treblinka)[15]
  • 2006: 5900 os.

Gospodarka, komunikacja[edytuj]

Przedsiębiorstwa przemysłu spożywczego, usługi socjalno-mieszkaniowe.

  • Filia "Brzostowickiego masłasyrzawodu" – AAT "Małoczny swiet"
  • Prywatne Unitarne Przedsiębiorstwo "Kaapram Bierastawickaha rajonnaha spażywieckaha tawarystwa"

Miejscowość położona jest 10 km od stacji kolejowej "Brzostowica" na linii Mosty – Brzostowica, przy drodze Grodno – Brzostowica – Wołkowysk.

Zabytki[edytuj]

  • Historyczna zabudowa miasteczka (kon. XIX – pocz. XX w.)
  • Kościół Przemienienia Pańskiego (1912)
  • Kościół Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny (1615)
  • Stary cmentarz katolicki, kapliczki
  • Cerkiew prawosławna Zaśnięcia Najświętszej Bogurodzicy (2. poł. XIX w.)
  • Dwór Kossakowskich (XVIII w.).

Zabytki zniszczone[edytuj]

  • Pałac Kossakowskich (XIX w.)

Przypisy

  1. Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года (ros.)
  2. a b c Białoruś. W: Główny Geodeta Kraju: Nazewnictwo geograficzne świata. T. 11: Europa. Część I. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2009, s. 27. ISBN 978-83-254-0463-5. [dostęp 2010-08-25].
  3. Ihar Trusau. Haradzienskija vakolicy. „Birża informacii”. 31 (76), 1999-08-05. Grodno (biał.). [dostęp 2010-07-24]. 
  4. Wadzim Żuczkiewicz: Kratkij toponimiczeskij słowar Biełorussii. Mińsk: Izd-wo BGU, 1974, s. 27. (ros.)
  5. Istorija (ros.). Brzostowicki Rejonowy Komitet Wykonawczy. [dostęp 2010-01-22].
  6. Ukaz priezidienta Riespubliki Biełaruś 17 ijulia 2006 g. № 455 "Ob uczrieżdienii oficialnych gieraldiczeskich simwołow administratiwno-tierritorialnych i tierritorialnych jedinic Grodnienskoj obłasti" (ros.). Narodowy Internetowy Portal Prawny Republiki Białorusi, 2006-07-17. [dostęp 2010-07-23].
  7. Jan Jakubowski: Powiat grodzieński w XVI wieku. mem.net.pl, 1934. [dostęp 2011-03-02].
  8. Dz. Urz. ZCZW z 1919 r. Nr 5, poz. 41
  9. Dz. U. z 1920 r. Nr 115, poz. 760
  10. Dz. U. z 1921 r. Nr 16, poz. 93
  11. Iwona Łaptaszyńska: Białoruś - "Dni swobody" (pol.). Ludobójstwo ludności polskiej na Kresach. [dostęp 2010-01-23].
  12. Siarhiej Astraucou: Da 500-hodździa Vialikaj Bierastavicy adkryli dreva žyćcia (fota) (biał.). Radio "Swaboda", 2006-09-04. [dostęp 2010-01-23].
  13. Brzostowica w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego, Tom I (Aa – Dereneczna) z 1880 r.
  14. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych.. T. 5: Województwo białostockie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1924, s. 32. [dostęp 2010-06-19].
  15. Gmina żydowska przed 1939. Żydowski Instytut Historyczny, 2000-1-15. [dostęp 2010-01-23].

Zobacz też[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]