Zbyszek Godlewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zbyszek Godlewski
Ilustracja
Medalion z grobu Zbyszka Godlewskiego
Data i miejsce urodzenia 3 sierpnia 1952
Zielona Góra
Data i miejsce śmierci 17 grudnia 1970
Gdynia
Przyczyna śmierci postrzał
Miejsce spoczynku Elbląg
Odznaczenia
Krzyż Wolności i Solidarności Złoty Krzyż Zasługi

Zbigniew Eugeniusz Godlewski (ur. 3 sierpnia 1952 w Zielonej Górze, zm. 17 grudnia 1970 w Gdyni) – polski robotnik, pracownik Stoczni Gdyńskiej im. Komuny Paryskiej, zastrzelony w czasie wydarzeń Grudnia 1970.

Zbyszek Godlewski jest uważany za symbol ofiar Grudnia 1970. O jego śmierci mówi Ballada o Janku Wiśniewskim.

Śmierć i pogrzeb[edytuj | edytuj kod]

Miejsce śmierci Zbyszka Godlewskiego, współcześnie
Demonstracje Grudnia 1970 w Gdyni: ciało Zbyszka Godlewskiego niesione przez demonstrantów
Inscenizacja marszu ulicami Gdyni z ciałem Zbyszka Godlewskiego, na planie filmu Czarny czwartek.
Grób Zbigniewa Godlewskiego na Cmentarzu komunalnym Agrykola w Elblągu

Zbyszek Godlewski został zastrzelony 17 grudnia przez żołnierzy LWP. Stało się to nieopodal przystanku Szybkiej Kolei Miejskiej Gdynia Stocznia, po jego przyjeździe do pracy z Elbląga. W chwili śmierci miał 18 lat. Po tym incydencie protestujący przemaszerowali z jego ciałem niesionym na drzwiach ulicami Gdyni. Jego ojciec stwierdził, że na oddanym mu pokrwawionym swetrze syna widniały 3 dziury prawdopodobnie po postrzale, 2 na części brzusznej i 1 na części piersiowej[1][2]. W programie „Kadry sprzed lat”[3] ojciec poinformował o postrzale w głowę, prawdopodobnie z rykoszetu. Pogrzeb odbył się nocą z 18 na 19 grudnia 1970 na cmentarzu w Gdańsku-Oliwie bez okazania zwłok rodzinie. W 1971 staraniem rodziny przeniesiony na cmentarz w Elblągu[2].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Po upadku Polski Ludowej jedna z ulic w jego rodzinnym Elblągu została nazwana jego imieniem. Ulicę poświęconą pamięci Zbyszka Godlewskiego ustanowiono także w Zielonej Górze, gdzie się urodził i spędził ostatnie wakacje w życiu[4].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

  • 17 grudnia 2008 (w 38. rocznicę Grudnia 70), za zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, został pośmiertnie odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi[5][6][7].
  • 19 listopada 2015, za zasługi w działalności na rzecz niepodległości i suwerenności Polski oraz respektowania praw człowieka w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności[8][9].

Janek Wiśniewski[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Ballada o Janku Wiśniewskim.

Historia młodego mężczyzny niesionego na drzwiach po ulicach miasta zainspirowała Krzysztofa Dowgiałłę do napisania tekstu piosenki o tym wydarzeniu. Nie znał on nazwiska ofiary, więc użył przypadkowego imienia i nazwiska: Janek Wiśniewski. Janek Wiśniewski, jako bohater piosenki, stał się symbolem tamtych wydarzeń, bardziej znanym nawet od swojego pierwowzoru. Po upadku komunizmu, Janek Wiśniewski stał się patronem jednej z ulic w Gdyni, znajdującej się w pobliżu stacji kolejowej, gdzie zginął. Również w Gdańsku jedna z ulic nosi jego imię.

Film[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. „Panorama” wydanie z 18:30 i „Wiadomości” wydanie z 19:30, TVP SA, 17 XII 2008
  2. a b Mariusz Bober. Niech Jaruzelski powie prawdę Z Izabelą i Eugeniuszem Godlewskimi, rodzicami Zbyszka Godlewskiego (Janka Wiśniewskiego) zastrzelonego w grudniu 1970 r. w Gdyni, rozmawia Mariusz Bober. „Nasz Dziennik”. 294 (3311), 19 grudnia 2008. Warszawa. ISSN 1429-4834 (pol.). [dostęp 17 grudnia 2009]. 
  3. 3 Gdansk, Kadry sprzed lat, 17 grudnia 2016.
  4. Tomasz Czyżniewski: Zabity stoczniowiec Zbyszek Godlewski ma ulicę w Zielonej Górze (pol.). W: Gazeta Lubuska [on-line]. 3 listopada 2009. [dostęp 4 listopada 2009].
  5. M.P. z 2009 r. nr 29, poz. 410 – pkt 14.
  6. Obchody 38. rocznicy Grudnia 70 w Gdyni (pol.). Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, 17 grudnia 2008. [dostęp 17 grudnia 2009].
  7. „-To odznaczenie ma dla mnie kolosalne znaczenie, mimo że od tych wydarzeń minęło aż 38 lat – powiedział Eugeniusz Godlewski, ojciec zastrzelonego w grudniu 1970 r. Zbigniewa Godlewskiego, którego śmierć upamiętniała później „Ballada o Janku Wiśniewskim”.” za: Lech Kaczyński odznaczył uczestników Grudnia`70 (pol.). Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, 11 lutego 2009. [dostęp 17 grudnia 2009].
  8. Uroczystość wręczenia Krzyży Wolności i Solidarności – Elbląg, 19 grudnia 2015. ipn.gov.pl. [dostęp 2016-03-11].
  9. M.P. z 2016 r. poz. 31 – pkt 62.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]