Zbyszek Godlewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zbyszek Godlewski
Medalion z grobu Zbyszka Godlewskiego
Medalion z grobu Zbyszka Godlewskiego
Data i miejsce urodzenia 3 sierpnia 1952
Zielona Góra
Data i miejsce śmierci 17 grudnia 1970
Gdynia
Przyczyna śmierci postrzał
Miejsce spoczynku Elbląg
Odznaczenia
Krzyż Wolności i Solidarności Złoty Krzyż Zasługi

Zbyszek Godlewski, właśc. Zbigniew Eugeniusz Godlewski (ur. 3 sierpnia 1952 w Zielonej Górze, zm. 17 grudnia 1970 w Gdyni) – pracownik Stoczni Gdyńskiej im. Komuny Paryskiej, zastrzelony w czasie wydarzeń grudniowych. Jest powszechnie uważany za symbol ofiar Grudnia '70. O jego śmierci mówi Ballada o Janku Wiśniewskim.

Śmierć i pogrzeb[edytuj]

Miejsce śmierci Zbyszka Godlewskiego, współcześnie
Demonstracje Grudnia 1970 w Gdyni: ciało Zbyszka Godlewskiego niesione przez demonstrantów
Inscenizacja marszu ulicami Gdyni z ciałem Zbyszka Godlewskiego, na planie filmu Czarny czwartek.

Zbyszek Godlewski został zastrzelony 17 grudnia przez żołnierzy LWP. Stało się to nieopodal przystanku Szybkiej Kolei Miejskiej Gdynia Stocznia, po jego przyjeździe do pracy z Elbląga. W chwili śmierci miał 18 lat. Po tym incydencie protestujący przemaszerowali z jego ciałem niesionym na drzwiach ulicami Gdyni. Jego ojciec stwierdził, że na oddanym mu pokrwawionym swetrze syna widniały 3 dziury prawdopodobnie po postrzale, 2 na części brzusznej i 1 na części piersiowej[1][2]. Pogrzeb odbył się nocą z 18 na 19 grudnia 1970 na cmentarzu w Gdańsku-Oliwie bez okazania zwłok rodzinie. W 1971 staraniem rodziny przeniesiony na cmentarz w Elblągu[2].

Upamiętnienie[edytuj]

Po upadku Polski Ludowej jedna z ulic w jego rodzinnym Elblągu została nazwana jego imieniem. Ulicę poświęconą pamięci Zbyszka Godlewskiego ustanowiono także w Zielonej Górze, gdzie się urodził i spędził ostatnie wakacje w życiu[3].

Odznaczenia[edytuj]

  • 17 grudnia 2008 (w 38. rocznicę Grudnia 70), za zasługi w działalności na rzecz przemian demokratycznych w Polsce, został pośmiertnie odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi[4][5][6].
  • 19 listopada 2015, za zasługi w działalności na rzecz niepodległości i suwerenności Polski oraz respektowania praw człowieka w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Wolności i Solidarności[7][8].

Janek Wiśniewski[edytuj]

 Osobny artykuł: Ballada o Janku Wiśniewskim.

Historia młodego mężczyzny niesionego na drzwiach po ulicach miasta zainspirowała Krzysztofa Dowgiałłę do napisania tekstu piosenki o tym wydarzeniu. Nie znał on nazwiska ofiary, więc użył przypadkowego imienia i nazwiska: Janek Wiśniewski. Janek Wiśniewski, jako bohater piosenki, stał się symbolem tamtych wydarzeń, bardziej znanym nawet od swojego pierwowzoru. Po upadku komunizmu, Janek Wiśniewski stał się patronem jednej z ulic w Gdyni, znajdującej się w pobliżu stacji kolejowej, gdzie zginął. Również w Gdańsku jedna z ulic nosi jego imię.

Film[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. "Panorama" wydanie z 18:30 i "Wiadomości" wydanie z 19:30, TVP SA, 17 XII 2008
  2. a b Mariusz Bober. Niech Jaruzelski powie prawdę Z Izabelą i Eugeniuszem Godlewskimi, rodzicami Zbyszka Godlewskiego (Janka Wiśniewskiego) zastrzelonego w grudniu 1970 r. w Gdyni, rozmawia Mariusz Bober. „Nasz Dziennik”. 294 (3311), 19 grudnia 2008. Warszawa. ISSN 1429-4834 (pol.). [dostęp 17 grudnia 2009]. 
  3. Tomasz Czyżniewski: Zabity stoczniowiec Zbyszek Godlewski ma ulicę w Zielonej Górze (pol.). W: Gazeta Lubuska [on-line]. 3 listopada 2009. [dostęp 4 listopada 2009].
  4. M.P. z 2009 r. Nr 29, poz. 410 – pkt 14.
  5. Obchody 38. rocznicy Grudnia 70 w Gdyni (pol.). Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, 17 grudnia 2008. [dostęp 17 grudnia 2009].
  6. "-To odznaczenie ma dla mnie kolosalne znaczenie, mimo że od tych wydarzeń minęło aż 38 lat - powiedział Eugeniusz Godlewski, ojciec zastrzelonego w grudniu 1970 r. Zbigniewa Godlewskiego, którego śmierć upamiętniała później "Ballada o Janku Wiśniewskim"." za: Lech Kaczyński odznaczył uczestników Grudnia`70 (pol.). Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, 11 lutego 2009. [dostęp 17 grudnia 2009].
  7. Uroczystość wręczenia Krzyży Wolności i Solidarności – Elbląg, 19 grudnia 2015. ipn.gov.pl. [dostęp 2016-03-11].
  8. M.P. z 2016 r. poz. 31 – pkt 62.

Linki zewnętrzne[edytuj]