Zimowit

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zimowit
Ilustracja
Zimowit jesienny
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd liliowce
Rodzina zimowitowate
Rodzaj zimowit
Nazwa systematyczna
Colchicum L.
Sp. Pl. 341. 1753

Zimowit (Colchicum L.) – rodzaj roślin z rodziny zimowitowatych (Colchicaceae). Obejmuje ponad 100 gatunków[3]. Jego centrum zróżnicowania jest zachodnia Azja i wybrzeża Morza Śródziemnego. Gatunkiem typowym jest Colchicum autumnale L.[4]

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Liście, bulwy i nasiona zawierają alkaloid kolchicynę, która w nawet małych ilościach jest trująca.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Colchicum speciosum
Colchicum bulbocodium
Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG IV z 2016)

Jeden z kilku rodzajów w podrodzinie Colchiceae w rodzinie zimowitowatych (Colchicaceae), która należy do rzędu liliowców (Liliales)[2].

Pozycja systematyczna w systemie Reveala (1994–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa liliowe (Liliidae J.H. Schaffn.), nadrząd Lilianae Takht., rząd zimowitowce (Colchicales Dumort.), rodzina zimowitowate (Colchicaceae DC. in Lam. & DC.Barnh.), podrodzina Colchicoideae Burmeist., plemię Colchiceae T. Nees & C.H. Eberm. ex Endl., rodzaj zimowit (Colchicum L.)[5].

Wykaz gatunków[3]

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Rośliny cenione jako ozdobne.
  • Roślina lecznicza – ze względu na zawartość kolchicyny od wieków niektóre gatunki (np. zimowit jesienny) wykorzystywane były w medycynie ludowej przy leczeniu ataków podagry. Uznawany był też za roślinę magiczną, jego bulwy noszone w kieszeni miały zapobiegać bólom zębów i chorobom. Obecnie jest wykorzystywany jako surowiec do otrzymywania kolchicyny, preparatów stosowanych przy atakach skazy moczowej i preparatów cytotoksycznych. Jest rośliną śmiertelnie trującą.

Zimowit w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2017-10-20] (ang.).
  3. a b Colchicum. W: The Plant List. Version 1.1 [on-line]. [dostęp 2017-10-20].
  4. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-24].
  5. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Colchicum (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 30-12-2008].
  6. Claude Lévi-Strauss; Mała zagadka mito-literacka; w: Tegoż; Spojrzenie z oddali; PIW; Warszawa 1993