Ślepy ferman

Ślepy ferman Qorferrmani Breznitë e Hankonatëve Komisioni i festës
Autor	Ismail Kadare
Miejsce wydania	Albania
Język	albański
Data I wyd.	1977-1984
Typ utworu	zbiór mikropowieści
Data I wyd. polskiego	2010
Pierwszy wydawca polski	Pogranicze
Przekład	Dorota Horodyska

Ślepy ferman (alb. Qorrfermani) – zbiór trzech mikropowieści (Ślepy ferman, Pokolenia Hankonatów, Uczta pojednania) albańskiego pisarza Ismaila Kadare. Po raz pierwszy zostały one wydane w latach 1977-1984. W Polsce pierwsze wydanie ukazało się w roku 2010 w przekładzie Doroty Horodyskiej.

Akcja mikropowieści rozgrywa się w czasach osmańskiego panowania w Albanii. Pierwsza z mikropowieści (wydana w 1984) - tytułowy Ślepy ferman (alb. Qorrfermani) opowiada o realizacji sułtańskiego fermanu, który nakazał oślepiać wszystkich, których oczy mogą rzucać urok (złe oko). Osoby podejrzane mają możliwość wyboru sposobu ich wyoczenia. Strach staje się wszechobecny - każdy może być podejrzewany o złooczność. Tekst nawiązujący do czasów osmańskich stanowi metaforę zniewolenia narodu w okresie rządów Envera Hodży, a motyw pochodu oślepionych nawiązuje do tradycyjnej kultury bałkańskiej.

Druga mikropowieść (wyd. 1977) - Pokolenia Hankonatów (alb. Breznitë e Hankonatëve) przedstawia losy rodu Hankonatów z Gjirokastry na przestrzeni XVIII-XX w. Poszukiwaniu nowych źródeł utrzymania przez rodzinę, która uprawę roli zmienia na działalność handlową towarzyszą wielkie wydarzenia i kryzysy dotykające państwo osmańskie. Hankonaci, którzy przybyli zza gór, chroniąc się przed zemstą rodową zostawiają coraz więcej grobów na miejscowym cmentarzu, ale także giną daleko od domu w służbie Imperium.

Trzecia mikropowieść Uczta pojednania (wyd. 1977, alb. Komisioni i festës) nawiązuje do wydarzeń historycznych. 30 lipca 1830 seraskier Rumelii Mehmet Reshit Pasza zaprosił do Bitoli (Monastiru) przedstawicieli rodów albańskich, którzy zostali wymordowani przez wojsko w czasie uroczystej ceremonii. Przebieg wydarzeń poznajemy z perspektywy osób przygotowujących tytułową ucztę, która ostatecznie się nie odbyła.

Tłumaczka Dorota Horodyska jest także autorką trzech innych polskich przekładów dzieł Ismaila Kadare: Pałac snów (2006), Następca (2008) i Córka Agamemnona (2011).

Książka znalazła się w gronie siedmiu finalistów Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus za 2010 rok. W czasie wrocławskiej gali fragment powieści przedstawiła aktorka Teatru Capitol - Justyna Antoniak.

Recenzje (w języku polskim)

• Justyna Chmielewska, Dawno temu w Albanii, "Nowe Książki" 2011/6, s.41. Tekst dostępny na blogu czytelnie.blogspot.com.

Bibliografia

• Ismail Kadare: Ślepy ferman, Wydawnictwo Pogranicze, Sejny 2010, ISBN: 978-83-61388-01-2.
• Książka na stronie wydawnictwa