Dorota Horodyska
| Dorota Horodyska | |
Dorota Horodyska, 2005 r. |
|
| Narodowość | Polka |
| Dziedzina sztuki | literatura |
| Ważne dzieła | tłumaczenia literatury pięknej, m.in. : Y.Aliçka, Kompromis I.Kadare, Następca, Pałac Snów, Ślepy ferman F.Kongoli, Psia skóra F.Lubonja, Albania-wolność zagrożona. |
Dorota Horodyska - polska tłumaczka i publicystka.
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Pochodzi ze Szczecinka. Ukończyła studia rusycystyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Na tej samej uczelni obroniła pracę doktorską z zakresu literatury rosyjskiej (promotor: prof. Florian Nieuważny). Od 1993 r. współpracowała z czasopismem Polis, gdzie w 1998 roku opublikowano pierwsze jej tłumaczenia. Jest jedynym w Polsce tłumaczem, zajmującym się przekładami prozy pisanej w języku albańskim na język polski. Wcześniej w Polsce wydawano utwory pisarzy albańskich, ale przekładów dokonywano pośrednio, z języka francuskiego lub rosyjskiego. Wydany w 2004 roku dramat Buty Stefana Çapaliku był pierwszym dramatem albańskim, udostępnionym polskiemu czytelnikowi.
Dzięki jej staraniom polscy czytelnicy mieli okazję spotkać się z najwybitniejszymi żyjącymi pisarzami albańskimi - Ismailem Kadare, Ylljetem Aliçką, Fatosem Kongoli i Fatosem Lubonją. W swoich artykułach, publikowanych m.in. w Krasnogrudzie, Przeglądzie Albańskim i w Gazecie Wyborczej poruszała problemy środowiska pisarzy albańskich, kondycji albańskiej literatury, ale także kwestię obecności Polaków w Albanii.
Została uhonorowana Srebrnym Piórem (alb. Pende e Argjendte) - prestiżową nagrodą albańskiego ministerstwa kultury, przyznaną za najlepszy przekład prozy albańskiej na język obcy w 2002, którą otrzymała za przekład opowiadań Ylljeta Aliçki.
Mieszka w Warszawie. Jej hobby to muzyka poważna i turystyka rowerowa.
[edytuj] Książki tłumaczone
- 1997: Konstytucja Republiki Albanii, opr. A.Bosiacki, D.Horodyska, Wyd.Sejmowe.
- 2001: Konstytucja Albanii z 1998 roku, tłum. D. Horodyska, E. Lloha, wstęp: W. Milanowski.
- 2002: Aliçka Ylljet, Kompromis. 13 opowiadań albańskich, wybór, przekład i posłowie D.Horodyska, Wyd. Pogranicze. ISBN 83-86872-28-4
- 2005: Lubonja Fatos, Albania: wolność zagrożona, Wyd. Pogranicze. ISBN 83-86872-66-7
- 2006: Kadare Ismail, Pałac snów, Wyd. Znak. ISBN 83-240-0699-0
- 2007: Kongoli Fatos, Psia skóra, Wyd. Czarne. ISBN 978-83-89755-66-7
- 2008: Kadare Ismail, Następca, Wyd. Świat Książki. ISBN 978-83-247-0809-3
- 2010: Kadare Ismail, Ślepy ferman, Wyd. Pogranicze, ISBN 978-83-61388-01-2
- 2011: Kadare Ismail, Córka Agamemnona, Wyd. Świat Książki, ISBN 978-83-247-1678-4
- 2011: Lleshanaku Luljeta, Dzieci natury, Wyd. Słowo-obraz-terytoria, ISBN 978-83-7453-051-4
[edytuj] Publicystyka, eseje, wiersze
- Aliçka Ylljet, Przykry incydent (opowiadanie), Krasnogruda XVI (2002/2003), s.146-148.
- Andrea Ema, Listy z Albanii, Dialog 2004/11, s.146-147.
- Beqiraj Astrit, Koperty i 77 książek, [w:] Podróże z Ryszardem Kapuścińskim. Opowieści trzynastu tłumaczy, red. B. Dudko, Kraków 2007, s.17-23.
- Čubrilović Vaso, Wysiedlenie Albańczyków, Przegląd Albański nr.3 (1998-2000), s.25-32.
- Çapaliku Stefan, Buty. Kaprys w jednym akcie (dramat), Dialog 2004/11, s.134-143.
- Çapaliku Stefan, Znajomość z Anną była całkiem przypadkowa, (opowiadanie) Krasnogruda nr 15, Sejny 2002, s. 51-59.
- Czela Zija, Człowiek taki jak ja powinien umrzeć samotnie, (opowiadanie), Przegląd Albański 1997, s.72-75.
- Kadare Ismail, Naród albański u progu trzeciego tysiąclecia, Więź 1999/12.
- Kapllani Gazmend, Ciemności kryją Kosowo, Gazeta Wyborcza. Gazeta Środkowoeuropejska 14 II 2008, s.20-21.
- Leka Martin, Wojna w czasie pokoju, Polis 1998/2-3, s.117-118
- Lera Nasi, Anna, (opowiadanie), Przegląd Albański 1997, s.78-80.
- Lleshanaku, Luljeta, Spóźnione wiadomości; Przeznaczenie wypisane na twarzy; Pan telewizora; Mężczyźni; De iure; Więźniowie, Czas Kultury 2011/3, s.88-93.
- Lubonja Fatos, Albańczycy i Kosowarzy, Krasnogruda nr 15, Sejny 2002, s.33-36
- Lubonja Fatos, Albańczycy i nacjonalizm [fragm], Polis 1998/2-3, s.113-117.
- Lubonja Fatos, Blok (bez nostalgii), [w:] Znikająca Europa, red. Katharina Raabe i Monika Sznajderman, Wyd. Czarne, Wołowiec 2006, s.283-314.
- Lubonja Fatos, Enver jest wśród nas, Gazeta Wyborcza. Gazeta Środkowoeuropejska, 24 lutego 2005, s.16-17.
- Lubonja Fatos, Holokaust i komunistyczne prześladowania, Midrasz 2008/3, s.42-43.
- Lubonja Fatos, Nadzieja uwalnia z piekła, Gazeta Wyborcza 2005/302, s.16 [wspomnienia więzienne]
- Lubonja Fatos, Nuri [opowiadanie], Gazeta Wyborcza 2005/211, s.25-26 .
- Lubonja Fatos, Po wyborach po staremu ?. Widziane z Tirany, Gazeta Wyborcza 2005/197, s.15.
- Lubonja Fatos, Intymność w machinie, Gazeta Wyborcza 2001/45, s.18.
- Lubonja Fatos, List do przyjaciela z Kosowa, Gazeta Wyborcza 2000/76, s.12-13.
- Lubonja Fatos, Nostalgia i ból, [w:] Nostalgia. Eseje o tęsknocie za komunizmem, Wołowiec 2002.
- Lubonja Fatos, Odwaga i strach przed śmiercią, Gazeta Wyborcza 2004/142, s.15-17.
- Lubonja Fatos, Piramidy z błota [fragm], Polis 1998/5, s.77-84.
- Lubonja Fatos, Religia i Albańczycy (krótki zarys historyczny), Krasnogruda nr 15, Sejny 2002, s.73-80, fot.
- Lubonja Fatos, Spojrzenie Skanderbega, Gazeta Wyborcza 1999/79, s.14-15
- Lubonja Fatos, Toksyczne Bałkany, Gazeta Wyborcza 2002/97.
- Lubonja Fatos, Widziane z Albanii. Wrażliwość na skandale, Gazeta Wyborcza 2004/282, s.19.
- Lubonja Fatos, Wirtualna świetność, mizerna rzeczywistość, Gazeta Wyborcza 2000/223, s.20-21.
- Lulija, Sny, Polis 1998/2-3, s.119.
- Maliqi Shkelzen, Albańczycy i Europa [fragm], Polis 1998/1, s.56-62.
- Maliqi Shkelzen, Dwie prawdy o Kosowie, Gazeta Wyborcza 27 X 2005.
- Maliqi Shkelzen, Kosowo na rozstajach, Gazeta Wyborcza 2000/75, s.11.
- Puto Artan, O planach emigracji Żydów do Albanii, Midrasz 2000/5.
- Shehu Bashkim, Anatomia biblioteki dyktatora, Krasnogruda XVI (2002/2003), s.135-142.
- Shehu Bashkim, Czerwony i czarny Hodża, Gazeta Wyborcza 2001/45, s.16-17.
- Surroi Veton, Wypaczona suwerenność, Gazeta Wyborcza 27 X 2005.
[edytuj] Teksty własne
- Albania, [w:] Słownik dysydentów. Czołowe postacie ruchów opozycyjnych w krajach komunistycznych w latach 1956–1989, Warszawa 2007.
- Albańska Matrioszka, Tygodnik Powszechny 1995/42, s.7.
- Buty z duszą, Dialog 2004/11, s.144-145.
- Chleb, sól i serce, Dni śmierci, Polis 1995/1.
- Dział zagraniczny. Albania, Twórczość 2000/9, s.150-152; 2000/11, s.147-148.
- Jeden przeciwko elitom. Sławny i niepokorny publicysta ma znowu kłopoty, Gazeta Wyborcza 3 IX 2003, s.11.
- Najważniejszy człowiek, Przegląd Albański 1997, s.70-71.
- Poezja polska w Albanii, Słowo-Dziennik Katolicki 1993/130, fot.
- Przed szansą. O dramaturgii albańskiej, Dialog 2004/11, s.122-133.
- Saga rodziny Lubonjów, albańskich intelektualistów, „Gazeta Wyborcza” 22 III 2002.
- Tryptyk albański, Polis 1995/6, s.71-73.
- Wariant Danuty, Tygodnik Powszechny 1996/33, s.4.
- Życie literackie w Albanii po upadku komunizmu w 1991 r.; [w:] Albanistyka polska, red. I. Sawicka, Toruń 2007, s.171-181.
[edytuj] Wywiady
- Dashuria ime në vendin e harruar nga Zoti dhe njerëzit (Moja miłość do kraju zapomnianego przez Boga i ludzi), rozm. Çerçiz Loloçi 29 XI 2003 [1]
- Jak rodzi się pasja: Dorota i jej Albania, rozm. Kinga Wiechecka, Polis 1998/1, s.63-67.
- Literatura uruchamia wyobraźnię, rozm. Jerzy Wiśniewski, Przegląd Albański 4: 2001, s.5-11.
- Pojechałam, zwariowałam, rozm. Agnieszka Litorowicz-Siegert, Twój Styl 2008/7, s.88-90, fot.