1,4-Butanodiol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
1,4-Butanodiol
1,4-Butanodiol 1,4-Butanodiol
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C4H10O2
Inne wzory HO(CH2)4OH; HOC4H8OH
Masa molowa 90,12 g/mol
Wygląd bezbarwna kleista ciecz
Identyfikacja
Numer CAS 110-63-4
PubChem 8064[5]
DrugBank DB01955[3]
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

1,4-Butanodiolorganiczny związek chemiczny z grupy alkoholi dihydroksylowy. Używany jest jako rozpuszczalnik do farb i plastików, w preparatyce organicznej do syntezy γ-butyrolaktonu. W obecności kwasu fosforowego i wysokiej temperaturze 1,4-butanodiol przechodzi w tetrahydrofuran (THF).

Użycie rekreacyjne[edytuj | edytuj kod]

BDO bywa używane rekreacyjnie, jako substancja psychoaktywna. Jednym z jego metabolitów jest kwas γ-hydroksymasłowy (GHB). Jest jednak dużo bardziej toksyczny od GHB i GBL i może powodować uszkodzenia układu pokarmowego, w szczególności żołądka. Nadużywanie tej substancji może prowadzić do uzależnienia psychicznego i fizycznego. Po spożyciu, w organizmie BDO metabolizowane jest przez dehydrogenazę alkoholową i dehydrogenazę aldehydową do GHB. Ponieważ oba te enzymy metabolizują także alkohol etylowy, spożycie jednocześnie BDO i etanolu może być groźne dla zdrowia.

Szkodliwość[edytuj | edytuj kod]

Na początku listopada 2007 roku 1,4-butanodiol wykryto w popularnej zabawce dla dzieci – koralikach Bindeez. Polski importer wycofał produkt ze sklepów. Spożycie 1,4-butanodiolu może powodować m.in. zaburzenia i utratę świadomości, a w przypadku dużych ilości nawet śmierć.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4-Butanodiol (pol.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Polski.
  2. 2,0 2,1 2,2 1,4-Butanodiol (ang.) w bazie ChemIDplus. United States National Library of Medicine. [dostęp 2012-05-20].
  3. 3,0 3,1 1,4-Butanodiol – karta leku (DB01955) (ang.). DrugBank.
  4. 1,4-Butanodiol (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych.
  5. 1,4-Butanodiol – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.