Areszt Śledczy Gdańsk
 |
|
widok |
|
| Rodzaj | areszt śledczy |
| Jednostka nadrzędna | OISW Gdańsk |
| Adres | Gdańsk, ul.Kurkowa 12 |
| Przeznaczenie | AŚ dla mężczyzn i kobiet, wszystkie kategorie |
| Kierownictwo jednostki | ppłk SW Piotr Witkowski |
| Pojemność | 1090 osadzonych |
| Rok powstania | 1904 |
Lokalizacja |
|
Areszt Śledczy Gdańsk, tzw. "Kurkowa" – zakład penitencjarny w Gdańsku przy ul. Kurkowej 12, przeznaczony dla mężczyzn i kobiet tymczasowo aresztowanych, pozostających w dyspozycji przede wszystkim organów śledczych Gdańska, Gdyni i Sopotu.
Dyrektor AŚ Gdańsk - ppłk SW Piotr Witkowski
- Z-ca dyrektora - kpt. SW Piotr Dawszewski
- Z-ca dyrektora - ppłk SW Leszek Urbanowicz
W jednostce pełni służbę 390 funkcjonariuszy, ponadto zatrudnionych jest 41 pracowników cywilnych.
AŚ Gdańsk przeznaczony jest dla 1072 osób pozbawionych wolności. Od kilku lat, z powodu przeludnienia, przebywa w nim jednak ponad 1200 osadzonych. Osadzeni w areszcie to głównie tymczasowo aresztowani, pozostający do dyspozycji organów:
- Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
- Sądu Okręgowego w Gdańsku
- Sądu Rejonowego w Gdańsku
- Sądu Rejonowego w Sopocie
- Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku
- Prokuratury Rejonowej Gdańsk - Śródmieście w Gdańsku
- Prokuratury Rejonowej Gdańsk - Wrzeszcz w Gdańsku
- Prokuratury Rejonowej Gdańsk - Oliwa w Gdańsku
- Prokuratury Rejonowej w Sopocie
Prócz tymczasowo aresztowanych w areszcie przebywają także nieliczni (do 200 osób) skazani, ze względu na toczące się z ich udziałem czynności procesowe w kolejnych sprawach, skazani zatrudnieni na terenie aresztu oraz skazani przebywający na leczeniu w oddziale szpitalnym aresztu. We wrześniu 2007 nastąpiła zmiana przeznaczenia jednostki i areszt jest przeznaczony także dla kobiet.
Areszt przeznaczony jest dla wszystkich kategorii tymczasowo aresztowanych i skazanych mężczyzn i kobiet. Posiada specjalny oddział dla szczególnie niebezpiecznych przestępców. Oddział szpitalny aresztu oraz ambulatorium zapewniają osadzonym całodobową opiekę medyczną na bardzo wysokim poziomie.
[edytuj] Historia aresztu
Pierwsze więzienie, w tym miejscu powstałe, w pocz. XIX w. liczyło 12 cel. W latach 1854[1] - 1855 sporządzony został projekt zabudowań Sądu Kryminalnego w Gdańsku (niem. Criminal Gericht zu Danzig), z uwzględnieniem osobnych budynków dla sądu, aresztu i zakładu karnego[2]. Budynek sądu, w stylu klasycystycznym, obecnie zajmowany jest przez Sąd Apelacyjny. Dwa pozostałe budynki ówczesnego kompleksu znajdują się na terenie obecnego aresztu i po przebudowach funkcjonują jako tzw. Pawilon K (PK) i Pawilon P (PP). W 1904 został oddany do użytku nowy kompleks zabudowań aresztu, zbudowany na planie kwadratu, z przestrzenią przeznaczoną na spacery osadzonych pośrodku, funkcjonujący obecnie pod nazwą Pawilonu Centralnego (PC).
W lipcu 1917 w areszcie przebywali kilka tygodni Józef Piłsudski i Kazimierz Sosnkowski. Była cela Marszałka jest obecnie przekształcona w izbę pamięci.
W czasie II wojny światowej więziono tu wielu działaczy kaszubskich, członków ruchu oporu, antyfaszystów. W areszcie wykonywano wyroki śmierci, m.in. przez ścięcie gilotyną.
Po II wojnie światowej, więzienie, które nie doznało większych zniszczeń poszerzono, włączając do obiektu większą część ul. Kurkowej.
W pierwszych latach powojennych w areszcie więziono wielu działaczy niepodległościowego podziemia, duchownych, m.in. biskupa Karola Marię Spletta a także Niemców i Volksdeutschów, w tym także gauleitera Alberta Forstera i członków załogi obozu koncentracyjnego Stutthof. Na terenie aresztu wykonywano również wyroki śmierci, m.in. rozstrzelano sanitariuszkę AK Danutę Siedzikównę - "Inkę". Jak wskazują ostatnie badania archeologiczne, zainicjowane przez z-cę dyr. mjr Waldemara Kowalskiego[3], funkcjonariusze UB dokonywali również masowych mordów. Niektóre z katowni UB i cel śmierci zostały już odkryte, niektóre są dopiero lokalizowane. Ostatni wyrok śmierci, przez powieszenie, wykonano w gdańskim areszcie 25 maja 1987 na seryjnym mordercy Pawle Tuchlinie, osławionym "Skorpionie".
Przypisy
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych. kobidz.pl.
- ↑ Obiekty i miejsca » Areszt Śledczy na ul. Kurkowej
- ↑ Usunięty ze stanowiska w styczniu 2010, w związku z samobójstwem Artura Zirajewskiego
[edytuj] Literatura
- "Przegląd Więziennictwa Polskiego" nr 46, Warszawa - Gdańsk, 2005
|
|||||||
