Gdynia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia hasła Gdynia.
Gdynia
Centrum Gdyni z lotu ptaka
Centrum Gdyni z lotu ptaka
Herb Flaga
Herb Gdyni Flaga Gdyni
Państwo  Polska
Województwo  pomorskie
Powiat miasto na prawach powiatu
Aglomeracja gdańska
Data założenia przed 1253
Prawa miejskie 10 lutego 1926
Prezydent Wojciech Szczurek
Powierzchnia 135,14 km²
Wysokość 0-205,7 m n.p.m.
Populacja (2014)
• liczba ludności
• gęstość

247 792[1]

[2]
1841 os./km²

Strefa numeracyjna
(+48) 58
Kod pocztowy 81-000 do 81-919
Tablice rejestracyjne GA
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Gdynia
Gdynia
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gdynia
Gdynia
Ziemia 54°31′09″N 18°32′22″E/54,519167 18,539444Na mapach: 54°31′09″N 18°32′22″E/54,519167 18,539444
TERC
(TERYT)
2262011
SIMC 0934100
Hasło promocyjne: Gdynia – moje miasto
Urząd miejski
al. Marszałka Piłsudskiego 52-54
81-382 Gdynia
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Wikinews Wiadomości w Wikinews
Wikicytaty Gdynia w Wikicytatach
Wikisłownik Hasło Gdynia w Wikisłowniku
Strona internetowa

Gdynia (wymowa i (kasz. Gdiniô, niem. Gdingen[3]) – miasto na prawach powiatu w północnej Polsce, w województwie pomorskim, położone nad Morzem Bałtyckim, na Pobrzeżu Gdańskim i Pojezierzu Wschodniopomorskim. Wchodzi w skład Trójmiasta (wraz z Gdańskiem i Sopotem). Jest jednym z miast aglomeracji Trójmiasta.

Prawa miejskie Gdynia uzyskała 10 lutego 1926 roku[4]. Impulsem do rozwoju miasta była budowa portu, który powstał w celu zapewnienia Polsce dostępu do morskich szlaków i bazy marynarki wojennej wobec niepewnej sytuacji w Wolnym Mieście Gdańsku. Szybki napływ ludności i dynamiczny rozwój portu sprawiły, że w ciągu kilkunastu lat po nadaniu praw miejskich Gdynia ze wsi rybackiej przekształciła się w miasto zamieszkane przez 127 tys. osób (1939).

Obecnie liczy 247 792 (2014) mieszkańców, a jej powierzchnia zajmuje 135,14 km² (2012). Jest największym polskim miastem niebędącym miastem wojewódzkim.

Środowisko naturalne[edytuj | edytuj kod]

Widok z Mola Południowego na Basen Prezydenta; po lewej „Dar Pomorza”, po prawej Sea Towers

Graniczy z powiatami ziemskimi: kartuskim, puckim, wejherowskim i powiatami grodzkimi: Gdańsk oraz Sopot. Przez miasto płyną małe rzeki: Kacza oraz Chylonka. Gdynia znajduje się na 2 miejscu pod względem ludności w województwie pomorskim, a 12 pod względem ludności i 16 pod względem wielkości w Polsce. Powierzchnia miasta wynosi 135,14 km². Najniżej położonym miejscem jest tafla wody Zatoki Gdańskiej – 0 m n.p.m. Najwyższe wzniesienie to Góra Donas o wysokości 205,7 m n.p.m.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Gdynia znajduje się w strefie klimatu umiarkowanego, przejściowego między morskim, a kontynentalnym, który modyfikowany jest pod wpływem bezpośredniego sąsiedztwa Morza Bałtyckiego. W zależności od pory roku morze podwyższa bądź obniża temperaturę powietrza w stosunku do miejscowości w głębi lądu, tzn. gdy temperatura morza jest wyższa niż powietrza to ogrzewa atmosferę, oddając ciepło i analogicznie na odwrót. Średnia temperatura w styczniu to –0,9 °C, a w lipcu to +17,2 °C, natomiast średnia roczna to +7,9 °C. Miasto jest jednym z najbardziej nasłonecznionych miejsc w Polsce, zwłaszcza w maju i czerwcu, gdy średnie nasłonecznienie wynosi 20,66 MJ/m². Także pod względem wilgotności wykazuje większe wartości, które w miesiącach zimowych wynoszą około 82%, natomiast najmniejsze wartości notuje się w czerwcu – 74%, a także występuje większa liczba dni mglistych. W okresie rocznym największy średni poziom dobowego zachmurzenia występuje w okresie od listopada do lutego, a najniższy – w maju i czerwcu. Upodabnia to Gdynię do warunków występujących w pozostałej, nizinnej części Polski. Pod względem opadów największe są w lipcu – 70 mm, a najmniejsze w marcu – 23 mm. Położenie miasta w cieniu opadowym Pojezierza Pomorskiego jest przyczyną tego, że suma roczna opadu atmosferycznego jest niższa o ok. 100 mm w stosunku do reszty kraju i wynosi 535 mm. Wiatry przeważnie wieją z kierunku zachodniego i południowo-zachodniego, wykazując dużą zmienność pod względem kierunku, jak i prędkości, a w okresie wiosennym szczególnie dostrzegalna jest cyrkulacja bryzowa. Ze względu na zróżnicowanie rzeźby terenu i występującego zabudowania wyróżnia się następujące obszary:

  • mezoklimat Wysoczyzny Gdańskiej,
  • mezoklimat strefy krawędziowej Wysoczyzny Gdańskiej,
  • mezoklimat wschodniego fragmentu Pradoliny Kaszubskiej.

Toponimia[edytuj | edytuj kod]

Podobnie jak sąsiedni Gdańsk i małopolski Gdów od prasłowiańskiej podstawy *gъd (lit. gudē, chorw. gdinjica = mały las, żupa serbska Gacka, u Konstantyna Porfirogenety w „De administrando imperio” Gutzeka, łac. Goduscani, żupa chorwacka Gacko zamieszkiwana przez plemię Gadczan, w kronikach frankijskich łac. natio Guduscanorum pod rządami księcia Borny dux Guduscanorum oraz kilka nazw miejscowych w Serbii Gacko [Gъd-ьsko], nazwa rzeki w Słowenii Gacka, chorwacki Gdinj na Hvarze, Dinjiška w Dalmacji, czeska Kdyně, po niem. Gedein) oznaczającej „mokry, wilgotny, bagienny” i równocześnie „zarośnięty”.
Nazwa po raz pierwszy pojawia się na piśmie w 1253 r. jako Gdina, w 1570 r. Gdigna (gn=ń), a potem już zniemczone Gdingen. Między XIV a XVI wiekiem dołączono żywotny na pomorzu sufiks -ino, Gdynino w 1365 r., Gdinino w 1534 r. – być może w związku z wymową kaszubską. Jest to nazwa topograficzna o budowie Gd-ynia, *gъd + przyrostek archaiczny -ynia w znaczeniu lokalizującym miejsce, gdzie ziemia jest mokra, bagienna (porównaj Kcynia, Lutynia, nazwa rzeki Radynia czy chorwackie GdinjGdinja). Znaczenie lokalizujące przyrostka -ynia przybliżają polskie wyrazy pustynia = „miejsce puste, bezleśne”, świątynia, jaskinia etc.[5]

Nazwę miasta noszą lub nosiły następujące statki i okręty:

  • ORP „Gdynia” – statek wycieczkowy, w przededniu II wojny światowej wcielony do Marynarki Wojennej jako okręt-baza;
  • ORP „Gdynia” – statek pasażerski, w latach 1939-1941 w Marynarce Wojennej;
  • ORP „Gdynia” – kuter rakietowy służący w MW w latach 1965-1989;
  • M/V „Gdynia” – kontenerowiec, własność szczecińskiego armatora Euroafrica. Obecnie jednostka przebudowana na cementowiec pływa pod nazwą M/V Cemisle.
Widok z Kamiennej Góry na Marinę Gdynia. Na dalszym planie Molo Południowe i Basen I Prezydenta, w głębi Mierzeja Helska.
Widok z Kamiennej Góry na Marinę Gdynia. Na dalszym planie Molo Południowe i Basen I Prezydenta, w głębi Mierzeja Helska.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Historia Gdyni.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Dzielnice Gdyni.
Gdynia z podziałem na dzielnice

Gdynia jako jedno z pierwszych miast w Polsce wprowadziła 8 maja 1991 r. do Statutu Miasta podział na 13 dzielnic. (9 grudnia 1992) Rada Miasta, wprowadzając zmiany w Statucie, podzieliła niektóre z dzielnic na mniejsze jednostki. Na przykład Śródmieście przekształcono w trzy odrębne dzielnice: Śródmieście Centrum, Śródmieście Kamienną Górę oraz Śródmieście Port. W wyniku tych podziałów liczba dzielnic w Gdyni wzrosła do 24. Kolejne dwie zmiany nastąpiły w 1998 r.: w kwietniu połączono dotychczasowe dzielnice Chylonia i Chylonia Nowa w dzielnicę Chylonia, zaś w grudniu dzielnicę Port, która zajmowała duży obszar, ale była zamieszkana przez niewiele ponad 100 mieszkańców, włączono do dzielnicy Śródmieście. W rezultacie tych ostatnich zmian liczba dzielnic zmniejszyła się do 22. Obecny kształt dzielnic jest przede wszystkim odzwierciedleniem tradycyjnych podziałów. Z tego powodu pojawiają się duże dysproporcje pomiędzy wielkością dzielnic zarówno pod względem powierzchni, jak i liczby mieszkańców. Największą dzielnicę, Chylonię, zamieszkuje 26 826 osób, gdy najmniejsza, Babie Doły, liczy zaledwie 2376 mieszkańców[6]. Z kolei największy obszar zajmuje dzielnica Chwarzno-Wiczlino – 27,92 km², która jest aż 44 razy większa od najmniejszej Kamiennej Góry (0,63 km²).

Administracja i polityka[edytuj | edytuj kod]

Prezydentem Gdyni jest Wojciech Szczurek (Samorządność). Przewodniczącym Rady Miasta jest Stanisław Szwabski (POS).

Gdynia jest członkiem Komunalnego Związku Gmin „Dolina Redy i Chylonki”.

Mieszkańcy Gdyni wybierają parlamentarzystów z okręgów wyborczych z siedzibą komisji wyborczej w Gdyni, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu wyborczego nr 1.

Konsulaty[edytuj | edytuj kod]

Konsulat Szwecji

Siedziby konsulatów rozmieszczone są głównie w dzielnicy Śródmieście. Należą do nich konsulaty Republiki Chile, Republiki Cypryjskiej, Finlandii, Królestwa Norwegii, Szwecji oraz Włoch. Pozostałe konsulaty mieszczą się w dzielnicach peryferyjnych. Dwa spośród nich, konsulaty Rumunii i Ludowej Republiki Bangladeszu znajdują się w Małym Kacku a konsulat Austrii na Działkach Leśnych. W połowie 2012 roku otwarto honorowy konsulat Malty na Placu Kaszubskim.

Przemysł, gospodarka i finanse[edytuj | edytuj kod]

Stocznia remontowa „Nauta”. Na pierwszym planie doki pływające
Gdyńskie Centrum Biznesu
Centrum Kwiatkowskiego

Od początku swojego istnienia Gdynia miała gospodarkę związaną z morzem. W czasach bycia wioską odnosiło się to do istnienia przystani rybackiej na Oksywiu. Gdy nadano osadzie prawa miejskie w 1926 na jej terenie istniał już od 6 lat port, który z czasem przejął rolę gospodarczego symbolu miasta. Wówczas był to jedyny liczący się port przeładunkowy i pasażerski w Polsce z uwagi na krótką linię brzegową w okresie międzywojennym oraz niemożność korzystania z portu w Gdańsku. Równocześnie w Gdyni rozwijał się przemysł stoczniowy. Od lat 90. XX wieku w Gdyni rozwija się sektor finansowy i oddawane są do użytku biurowce firm z różnych branż. Od 2001 roku w Gdyni funkcjonuje Pomorski Park Naukowo-Technologiczny.

Gospodarka morska[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Port Gdynia.

W Gdyni znajduje się 2. pod względem przeładunków port morski w Polsce. Jego specjalizacją są przeładunki kontenerów. Mimo tego uchodzi on za najbardziej wszechstronny z portów na polskim wybrzeżu[7]. Jest również głównym portem pasażerskim Trójmiasta[8].

Gdynia jest siedzibą wielu firm z branży gospodarki morskiej – stoczni (Stocznia Gdynia S.A., Stocznia Marynarki Wojennej S.A., Stocznia Remontowa „Nauta” S.A.), przedsiębiorstw powiązanych z funkcjonowaniem portu (Bałtycki Terminal Kontenerowy, Balticon Sp. z o.o., Gdynia Container Terminal S.A., Morski Terminal Masowy Sp. z o.o.), armatorów (Polskie Linie Oceaniczne), agencji żeglugowych, firm brokerskich, transportowych i spedycyjnych (C. Hartwig Gdynia S.A., ATC Cargo S.A., Chipolbrok S.A., Maersk Sp. z o.o. Mirtrans Sp. z o.o.), oraz wielu innych. Od kwietnia 2010 siedzibę w Gdyni ma DNV – Det Norske Veritas. DNV Academy Gdynia to pierwsze Centrum Szkoleń w wirtualnej rzeczywistości dla branży morskiej.

Przemysł[edytuj | edytuj kod]

W Gdyni siedziby mają zakłady przemysłu spożywczego (w tym przetwórstwa rybnego): Dalmor S.A., Wilbo S.A. Ponadto w mieście swoje siedziby posiadają firmy z branży budowlanej (AB Inwestor, Hossa S.A., Allcon S.A., Ekolan S.A., Invest Komfort S.A., Mega S.A., MTM). Branżę elektroniczną reprezentuje producent sprzętu radiowego nadawczo-odbiorczego – Radmor S.A. (kiedyś Zakłady Radiowe Radmor S.A.). Spośród innych inwestorów w Gdyni zaistniał działający w branży telekomunikacyjnej Vector S.A., lokując w mieście swoje zakłady. Od 1997 działa tu także filia szwedzkiego koncernu Dellner Couplers AB, zajmującego się produkcją sprzęgów kolejowych i tramwajowych.

Usługi[edytuj | edytuj kod]

W latach 90. XX wieku w Gdyni obok istniejącego od początków miasta przemysłu portowo-stoczniowego zaczął się rozwijać sektor finansowy oraz nowoczesnych technologii. Mają tu swoje siedziby spółki prowadzące działalność o charakterze bankowym (Nordea Bank S.A., oddziały i filie banku o zasięgu ogólnokrajowym), telekomunikacyjnym i informatycznym (Polkomtel S.A., Prokom Investments, Prokom Software S.A., Thomson Reuters, Misys). Branżę telewizji kablowej reprezentują Vectra S.A. oraz Multimedia Polska – dwie kolejne firmy, których siedzibą również jest Gdynia.

Handel[edytuj | edytuj kod]

W Gdyni znajduje się szereg centrów handlowych: Centrum Handlowe "Riviera" (poprzednia nazwa „Wzgórze”), Centrum Handlowe Kwiatkowskiego, Centrum Handlowe Szperk, Centrum Handlowe Witawa, Dom Handlowy „Batory”, Dom Towarowy „Chylonia”, Trójmiejskie Centrum Handlowe „Klif” oraz zespół Miejskich Hal Targowych.

Budżet[edytuj | edytuj kod]

Roczny dochód budżetu miasta w przeliczeniu na jednego mieszkańca w 2006 wyniósł 3103,60 zł. Taki poziom dochodów budżetowych sytuuje miasto powyżej średnich dla wszystkich podregionów województwa pomorskiego, dla całego województwa oraz dla całego kraju. Średni zarobek jednego mieszkańca wynosił 2914,02 zł.

  • Budżet na rok 2007:
    • dochody: 886 618 337 zł[9]
    • wydatki: 1 044 051 122 zł[10]
  • Budżet na rok 2008:
    • dochody: 884 459 850 zł[11]
    • wydatki: 1 058 673 004 zł[12]
  • Budżet na rok 2009:
    • dochody: 924 958 471 zł[13]
    • wydatki: 1 103 080 045 zł[14]

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Ludność[edytuj | edytuj kod]

Pod koniec 2012 w Gdyni mieszkało 248 726 mieszkańców. Gęstość zaludnienia Gdyni wyniosła więc 1841 osób na km². Na 100 mężczyzn w mieście przypadało 111 kobiet. Przyrost naturalny w Gdyni jest ujemny i w 2012 wynosił -175 osób. Saldo migracji według tych samych danych było również ujemne i wynosiło -340 osób[15]. Struktura wiekowa uwidacznia, zgodne z ogólnokrajową tendencją, stopniowe starzenie się ludności miasta – pod koniec 2008 ludność w wieku poprodukcyjnym stanowiła 18,8% całkowitej liczby mieszkańców, zaś wartości dla ludności w wieku przedprodukcyjnym oraz produkcyjnym osiągnęły odpowiednio 16,5% i 64,7%[16]. Liczba zawartych związków małżeńskich w 2012 wyniosła 1122[15]. Pod koniec grudnia 2013 bezrobocie w Gdyni wynosiło 6,4%[17].

  • Wykres liczby ludności Gdyni na przestrzeni ostatnich 140 lat

Największą populację Gdynia odnotowała w 1998 roku – według danych GUS 253 521 mieszkańców[18].

Wspólnoty religijne[edytuj | edytuj kod]

Cmentarz w Gdyni Witominie

W Gdyni dominuje wyznanie rzymskokatolickie. Znajduje się tu ponad 30 kościołów katolickich (z których najstarszy – zabytkowy pw. św. Michała Archanioła w Oksywiu – pochodzi z XIII wieku), a także polskokatolicki pw. Wniebowzięcia NMP (parafialny). W mieście znajdują się także zbory różnych kościołów protestanckich, w tym: dwóch kościołów zielonoświątkowych, zbór Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego, baptystów, Wspólnoty Kościołów Chrystusowych, Kościoła Chrześcijańskiego „Słowo Wiary” i Chrześcijańskiego Centrum „Nowa Fala”. Spośród innych kościołów w Gdyni działają także Kościół Jezusa Chrystusa Świętych Dni Ostatnich oraz Kościół Nowoapostolski. Działalność kaznodziejską prowadzi też 8 zborów Świadków Jehowy korzystających z dwóch Sal Królestwa w Gdyni i jednej w Gdańsku[19].

Na religijnej mapie miasta pojawiają się też dwie świątynie wyznań zakorzenionych w Azji: buddyzmu oraz ruchu Hare Kryszna, reprezentowanego przez Międzynarodowe Towarzystwo Świadomości Kryszny[potrzebne źródło].

Gdynia dysponuje 3 cmentarzami komunalnymi: w Witominie, Kosakowie i Małym Kacku.

Na terenie miasta działalność religijna prowadzą następujące kościoły i związki wyznaniowe:

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Transport w Gdyni.

Według projektu Hermanna „Planu zabudowy gminy Gdynia” (Beabaungsplan der Gemeinde Gdingen) z 1913 Drogą Oksywską (obecnie ul. Świętojańska) miał jeździć tramwaj konny[20]. Początki komunikacji miejskiej w Gdyni sięgają 1927. Współcześnie transport miejski organizowany jest przez samorząd, natomiast wykonują go wyłaniane w przetargach spółki komunalne i prywatne. Ponadto w Gdyni znajduje się stacja kolejowa Gdynia Główna, na której zatrzymują się pociągi SKM oraz dalekobieżne.

Komunikacja morska[edytuj | edytuj kod]

Obiekty przystosowane dla jednostek pływających w Gdyni:

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Kultura w Gdyni.

Kina[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Kina w Gdyni.

W Gdyni istnieją 2 multipleksy: Multikino oraz otwarty w październiku 2013 Helios. Pozostałe obiekty w ograniczonym stopniu zajmują się projekcją filmów. Są nimi DKF Żyrafa[26] działająca przy Klubie Filmowym, DKF Pod wiszącą skałą w IX Liceum Ogólnokształcącym w Gdyni[27], oraz Grom. Historyczne kina, takie jak Goplana czy istniejące od okresu międzywojennego Warszawa zostały zamknięte i przekształcone w budynki pełniące inne funkcje.

Teatry[edytuj | edytuj kod]

  • Teatr Muzyczny im. Danuty Baduszkowej - największy teatr w Gdyni, istnieje od 1958, obiekt dysponuje drugą pod względem wielkości sceną w kraju. Instytucja prowadzona jest wspólnie przez miasto i samorząd województwa pomorskiego. Prócz ramowych spektakli odbywa się w nim corocznie Gdynia Film Festival, Ladies’ Jazz Festival oraz okazjonalnie spektakle Festiwalu Szekspirowskiego.
  • Teatr Miejski im. Witolda Gombrowicza - funkcjonuje od 1991
    • Funkcjonuje przy nim Scena Letnia TM, wystawiająca dla publiczności w lipcu i sierpniu spektakle na plaży w Orłowie.
  • Scena teatralna przy Centrum Kultury w Gdyni (w lecie sztuki wystawiane są na scenie letniej na plaży w Orłowie)
    • Grupa teatralna SAM (przy Centrum Kultury w Gdyni)
    • Grupa teatralna Scena 138 (teatr amatorski)
  • Teatr Gdynia Główna - scena teatralna na terenie dworca Gdynia Główna, zorganizowana w 2013 roku
  • Fundacja Teatru Czwarte Miasto (grupa teatralna bez stałej siedziby)
  • Teatr Portowy - impresariat, spektakle odbywają się w Sali Koncertowej Portu Gdynia
  • Teatr Gościnny - impresariat, istnieje przy Klubie Muzycznym „Ucho”.

Galerie[edytuj | edytuj kod]

Dom w Gdyni-Orłowie, gdzie w 1920 mieszkał Stefan Żeromski, a obecnie mieści się także galeria
  • Debiut
  • Desa
  • Domek Żeromskiego
  • Galeria „Tygiel”
  • Galeria 78
  • Galeria Engel
  • Galeria obrazów „Urszula”
  • Galeria Tiffany
  • Graffiti
  • Profile
  • Salon Sztuki Orientalnej
  • Strych
  • Towarzystwo Miłośników Gdyni
  • Galeria Sojo-Art
  • Galeria sztuki współczesnej „od czasu do czasu”

Muzea[edytuj | edytuj kod]

ORP „Błyskawica

Do Nabrzeża Pomorskiego przycumowane są dwie jednostki pływające, które pełnią funkcje pływających obiektów muzealnych.

  • Niszczyciel ORP „Błyskawica”, funkcję okrętu muzeum pełni od 1976. Wybudowana w brytyjskiej stoczni jednostka służyła w Marynarce Wojennej RP w latach 1939-1946, powróciła do Polski w 1947 i służyła w Marynarce Wojennej do 1969. W 1976 przycumowała w Gdyni jako pływające muzeum.
  • Żaglowiec „Dar Pomorza”, funkcję statku muzeum pełni od 1983. W 1929 został zakupiony we Francji i pełnił funkcję fregaty szkolnej Szkoły Morskiej w Gdyni.

Biblioteki[edytuj | edytuj kod]

  • Miejska Biblioteka Publiczna

Inne instytucje kultury[edytuj | edytuj kod]

Film[edytuj | edytuj kod]

  • Od 1986 r. w Gdyni odbywa się Gdynia Film Festival (od 2010 r. w maju, wcześniejsze edycje miały miejsce we wrześniu). Podczas festiwalu w Teatrze Muzycznym wyświetlane są filmy fabularne produkcji polskiej, a najlepszym z nich przyznawane są Złote Lwy. W mieście działa Gdyńska Szkoła Filmowa, która w 2015 roku wejdzie w skład Gdyńskiego Centrum Filmowego usytuowanego w Kompleksie Forum Kultury[29].
  • Pomorskie Warsztaty Filmowe (ogranizowane przez Pomorską Fundację Filmową w Gdyni)

Teatr[edytuj | edytuj kod]

  • Teatr Miejski od 2006 r. gości Festiwal Polskich Sztuk Współczesnych R@port. W jego ramach odbywają się inscenizacje sztuk współczesnych polskich autorów, a najlepszym spektaklom przyznawane są nagrody pieniężne.
  • W poprzednich latach w Gdyni odbywał się też Festiwal Teatrów Muzycznych.

Muzyka i taniec[edytuj | edytuj kod]

W Gdyni organizuje się festiwale muzyki popularnej jak i muzyki poważnej.

Sztuki wizualne[edytuj | edytuj kod]

Do gdyńskich festiwali z zakesu szeroko rozumianych sztuk wizualnych zaliczyć można festiwal form multimedialnych Transvizualia oraz plenerowy festiwal rytmu i ognia Frog.

Literatura i pokrewne[edytuj | edytuj kod]

  • Od 2006 r. wręczana jest Nagroda Literacka Gdynia, z którą związane są także imprezy cykliczne: festiwal literacki „Literaturomanie” oraz Jesienne Spotkania z Laureatami. Nagroda w formie pamiątkowych statuetek (Kostek Literackich) przyznawana jest autorom najlepszych książek z dziedziny prozy, poezji i eseistyki.
  • Ogólnopolski Konkurs Recytatorski

Imprezy masowe i plenerowe[edytuj | edytuj kod]

Red Bull Air Race Gdynia - 2014

Do większych imprez kulturalnych, które odbywają się co roku, należy zaliczyć CudaWianki – cykl wydarzeń, tj. koncerty, parady i happeningi, które inaugurują sezon letni w Gdyni.

Media[edytuj | edytuj kod]

W Gdyni wydawane są tytuły prasowe związane z tematyką morską („Bandera”, Namiary na Morze i Handel, Przegląd Hydrograficzny) oraz lokalne gazety – Dziennik Bałtycki oraz Nasze Miasto. Swoją siedzibę mają tu dwaj liczący się operatorzy telewizji kablowej – Vectra oraz Multimedia Polska i należąca do tej spółki telewizja Tele-Top. O istotnych gdyńskich wydarzeniach również na bieżąco informuje telewizja regionalna Pomorska.TV. W przeszłości z Gdyni nadawały również dwie lokalne rozgłośnie radiowe: Eska Nord i Radio Hello.
Od listopada 2009 r. w Gdyni ukazuje się „Bliza” – gdyński kwartalnik artystyczny, którego redaktorem naczelnym jest pisarz Paweł Huelle[30].

Ochrona zdrowia[edytuj | edytuj kod]

Uniwersyteckie Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej GUM

Szpitale publiczne[31][edytuj | edytuj kod]

  • Uniwersyteckie Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni
  • Szpital Morski im. PCK w Gdyni
  • Szpital św. Wincentego a Paulo Sp. z o.o. (d. Szpital Miejski im. J.Brudzińskiego w Gdyni)

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Akademia Morska w Gdyni, widok na reprezentacyjną fasadę nad basenem jachtowym imienia generała Mariusza Zaruskiego.
Akademia Morska - gmach główny przy ul. Morskiej 83

W Gdyni istnieje 46 przedszkoli, 41 szkół podstawowych, 33 gimnazja, 19 liceów, 25 techników, 10 szkół zawodowych oraz 52 szkoły o charakterze pomaturalnym[32]. Wśród tej ostatniej kategorii jest 8 szkół wyższych.

Organizacje pozarządowe[edytuj | edytuj kod]

Fundacja Gospodarcza powstała w 1990 roku. Jako jedna z pierwszych organizacji pozarządowych w Polsce rozpoczęła działalność na rzecz wspierania przedsiębiorczości, podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników, przeciwdziałania bezrobociu. Obecnie Fundacja prowadzi głównie działalność szkoleniową, m.in. kursy spawania i egzaminy na uprawnienia PRS Polski Rejestr Statków i DNV Det Norske Veritas. Jest też operatorem Pomorskiego Miasteczka Zawodów.

Integrowaniem i koordynowaniem współpracy Gdyni z organizacjami pozarządowymi, szeroko rozumianą animacją społeczną oraz promowaniem działań NGO’sów zajmuje się powołane w 1996 r. Gdyńskie Centrum Organizacji Pozarządowych. W jego ramach realizowany jest obecnie m.in. projekt „DOKI – gdyński inkubator aktywności”, mający na celu zachęcenie młodych gdynian do wolontariatu i większej aktywności w przestrzeni miejskiej, kampania społeczna „1% Mały procent, wielka sprawa”, mająca na celu promocję przekazywania 1% podatku na gdyńskie organizacje pożytku publicznego oraz Gdyńskie Warsztaty Podróżnicze „Szerokie Horyzonty”.

Szkoły wyższe[edytuj | edytuj kod]

Największymi państwowymi uczelniami w mieście są Akademia Marynarki Wojennej oraz Akademia Morska, które związane są z nadmorskim charakterem Gdyni. Pierwsza z nich, została zlokalizowana na Oksywiu w 1946 decyzją marsz. polski Michała Rola-Żymierskiego. Podlega Ministrowi Obrony Narodowej, kształci oficerów i podchorążych oraz osoby cywilne. Druga, która została przeniesiona w 1930 z Tczewa do Gdyni, edukuje przyszłych oficerów marynarki handlowej, jak i specjalistów związanych z gospodarką morską. Ponadto w Śródmieściu znajdują się dwa z wydziałów Uniwersytetu Gdańskiego. Są nimi Wydział Biologii oraz Wydział Oceanografii i Geografii. Rozbudowa ich siedziby, mieszczącej się w jednym budynku, została ukończona w 2004.

W Gdyni funkcjonują też uczelnie prywatne, takie jak Pomorska Wyższa Szkoła Humanistyczna, Wyższa Szkoła Administracji i Biznesu im. Eugeniusza Kwiatkowskiego, Wyższa Szkoła Komunikacji Społecznej, Wyższa Szkoła Międzynarodowych Stosunków Gospodarczych i Politycznych oraz Wyższa Szkoła Bankowa w Gdańsku Wydział Ekonomii i Zarządzania w Gdyni.

W styczniu 2010 roku z inicjatywy środowiska filmowego w mieście powstała też Gdyńska Szkoła Filmowa. Jej program nauczania obejmuje zarówno zajęcia z filmu fabularnego, jak i filmu dokumentalnego, prowadzone szczególnie pod kątem nauczania reżyserii i sztuki operatorskiej filmu[33].

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Molo w Orłowie

Gdynia posiada rozległe nadmorskie tereny spacerowe. Zalicza się do nich Molo Południowe, będące przedłużeniem Skweru Kościuszki – cumują tam jednostki muzealne – niszczyciel ORP „Błyskawica” oraz żaglowiec „Dar Pomorza”. Na Molu Południowym znajduje się także Akwarium Gdyńskie, a do Helu, Jastarni, Gdańska, Sopotu i Kaliningradu pływają z niego statki białej floty (w tym Tramwaj wodny ZKM w Gdyni). W gdyńskiej marinie prowadzone są szkolenia żeglarskie, można także czarterować jachty. Trasy spacerowe mieszkańców to Bulwar Nadmorski oraz kilka kilometrów piaszczystych plaż, które ciągną się do Sopotu i dalej do Gdańska. Dostępny jest również port – przy Nabrzeżu Francuskim, gdzie stawały polskie transatlantyki, w sezonie cumują duże wycieczkowce. Okolice Kapitanatu Portu są dostępne dla każdego. Z Nabrzeża Pilotowego można obserwować wchodzące i wychodzące statki oraz rzucić okiem na port wojenny na Oksywiu. Panoramę Gdyni podziwiać można z Kamiennej Góry, willowo-parkowej dzielnicy Gdyni. W północnej części miasta – w dzielnicy Babie Doły, ok. 300 metrów od brzegu, znajdują się ruiny niemieckiej torpedowni (druga torpedownia na Oksywiu należy do Marynarki Wojennej). Gdynia jest skomunikowana z resztą Trójmiasta – kolejką SKM z Gdyni Głównej jedzie się – do Sopotu 14 minut, a do Gdańska 35 minut. Posiada także stale rozbudowywaną sieć trolejbusową, co w skali polskiej jest obecnie rzadkością.

W Gdyni nad morzem wyznaczono 4 strzeżone letnie kąpieliska: Gdynia Śródmieście, Gdynia Redłowo, Gdynia Orłowo, Gdynia Babie Doły[34].

W administracyjnych granicach Gdyni, jak i wokół miasta znajdują się lasy i tereny zielone oraz pagórkowaty krajobraz, będący pozostałością polodowcowej pradoliny.

Hotele[edytuj | edytuj kod]

Baza hotelowa miasta Gdyni w 2008 składała się z 1 obiektu czterogwiazdkowego (Hotel Nadmorski), 7 obiektów trzygwiazdkowych (Hotel Kuracyjny, Hotel Willa Lubicz, Orbis Gdynia, Hotel Blick, Hotel Hotton, Hotel Neptun, Hotel Różany Gaj), 4 obiektów dwugwiazdkowych (Hotel Antares, Hotel Dom Marynarza, Hotel Morski, Hotel Witomino) oraz obiektów nieskategoryzowanych (Dworek Mitro, Villa Gdynia itp). Na 2014 rok planowane jest otwarcie hotelu sieci Marriott Courtyard.

Szlaki[edytuj | edytuj kod]

szlak turystyczny żółty Szlak Trójmiejski (45,9 km) → trasa: Gdynia Dworzec PKP – Gdańsk Dworzec PKP
szlak turystyczny czerwony Szlak Wejherowski (55 km) → trasa: Sopot Kamienny Potok SKM – Wejherowo Dworzec PKP
szlak turystyczny czarny Szlak Zagórskiej Strugi (56 km) → trasa: Gdynia Wzgórze Św. Maksymiliana SKM – Wejherowo Dworzec PKP
szlak turystyczny czarny Szlak Źródło Marii (10,5 km) → trasa: Gdynia Wielki Kack – Gdańsk Osowa PKP

Ścieżki rowerowe[edytuj | edytuj kod]

Ścieżki na terenach leśnych[35]

Łącznie: 70,4 km

Ścieżki komunikacyjne[35]

Łącznie: 27,18 km

Spotkania podróżników[edytuj | edytuj kod]

Na początku wiosny od 2002 roku odbywają się ogólnopolskie spotkania podróżników, żeglarzy i alpinistów – Kolosy.

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

Parki i rezerwaty[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Pomniki przyrody w Gdyni.
Trójmiejski Park Krajobrazowy
Został utworzony w 1979. Jego ogólna powierzchnia wynosi 20 104 ha. Park obejmuje część wysoczyzny morenowej wraz z jej strefą krawędziową, w obrębie której występują liczne rozcięcia erozyjne z bardzo atrakcyjnymi geomorfologicznie i krajobrazowo dolinami. Występującymi najczęściej zbiorowiskami roślinności są fitocenozy lasów bukowo-dębowych, bukowych i grądowych, w dnach rozcięć spotyka się lasy łęgowe olszowo – jesionowe. Na terenie Parku w granicach administracyjnych Gdyni znajdują się dwa rezerwaty przyrody i kilkanaście pomników przyrody. Położenie Parku i nagromadzenie w nim obiektów przyrodniczych czyni go jednym z najbardziej interesujących rejonów dla badań przyrodniczych i ochrony środowiska.
Rezerwat Kępa Redłowska
Stanowi utworzony w 1938 rezerwat krajobrazowy o powierzchni 118,16 ha. Położony w granicach administracyjnych Gdyni, między Orłowem a Kamienną Górą. Celem ochrony jest zachowanie naturalnych lasów bukowych oraz stanowisk jarzęba szwedzkiego. Rezerwat daje możliwość obserwacji panoramy Gdyni, występowanie charakterystycznych roślin (rokitnik zwyczajny) oraz uwarunkowania do obserwowania procesów abrazji morskiej. Jest to pierwszy rezerwat utworzony w byłym województwie gdańskim i jeden z najstarszych w Polsce.
Rezerwat przyrody Kacze Łęgi
Jest to rezerwat leśno – florystyczny o powierzchni 8,97 ha utworzony w 1983, leżący w dolinie rzeki Kaczej. Obejmuje odcinek potoku z niewielkim dopływem oraz dobrze zachowany fragment lasu łęgowego z okazałym drzewostanem i wieloma drzewami pomnikowymi. Rezerwat chroni pozostałość dawnej szaty roślinnej dolin rzecznych (łęg wiązowy) w formie typowej dla roślinności dna dolin niewielkich rzek.
Rezerwat Cisowa
Rezerwat leśny o powierzchni 24,76 ha, utworzony w 1983 w celu zachowania fragmentów buczyny i łęgu jesionowo – olszowego oraz stanowisk roślin chronionych i rzadkich.
Klif Orłowski

Klify[edytuj | edytuj kod]

Strukturami przyrodniczymi występującymi tylko w strefie nadmorskiej, a także najbardziej naturalnymi miejscami pierwotnymi są klify. Warunki siedliskowe spowodowały wykształcenie tu fitocenoz z wieloma gatunkami roślin rzadkich i chronionych. Klify aktywne, w szczególności Klif Orłowski, stanowią naoczne źródło wiedzy geologicznej. Zarówno klify aktywne, jak i martwe posiadają walory krajobrazowe, co może je kwalifikować do ochrony także jako zespoły przyrodniczo-krajobrazowe. Klif Redłowski ma wysokość 60 m.

Miasto – ogród Kamienna Góra[edytuj | edytuj kod]

Zespół obejmuje obszar Kamiennej Góry, na który składają się park „Kamienna Góra”, skarpy klifów od strony Zatoki oraz dzielnica domów jednorodzinnych – rezydencji pochodzących głównie z okresu międzywojennego. Na terenach zielonych występują fragmenty naturalnych drzewostanów porastających klify i niektóre fragmenty zboczy. Wśród drzew dominują buki, klony, często spotyka się dęby, czereśnie, jarzębiny i graby. Licznie występują drzewa i krzewy gatunków i odmian ozdobnych, np. klon jesionolistny, cypryśniki, żywotniki, cisy i jałowce. Wśród terenów zielonych duże obszary zajmują skwery i zieleńce. Ten fragment Gdyni zaliczany jest do dobrze zagospodarowanych.

Zespół dworsko-parkowy[edytuj | edytuj kod]

Znajduje się przy ul. Folwarcznej 2 w Orłowie. Drzewostan tworzą w nim głównie drzewa rodzime jak: buki, klony, graby, olsze, wierzby, cisy i topole, a z gatunków obcych występują tu między innymi kasztanowce, daglezje i grochodrzewy. Na jego terenie znajdują się dwa pomniki przyrody (kasztanowce) oraz wiele drzew o rozmiarach drzew pomnikowych (np. buk o średnicy 135 cm.).

Stajnie w Kolibkach

Zespół dworsko-parkowy Kolibki[edytuj | edytuj kod]

Umiejscowiony jest przy al. Zwycięstwa 291 (OrłowoKolibki). W skład jego wchodzą – zespół budynków i tzw. „Park Marysieńki”. Obecnie jest tu szkółka jeździecka. Wśród drzew występujących na tym terenie dominują gatunki rodzimego pochodzenia (klon zwyczajny, buk zwyczajny, dąb szypułkowy, lipa drobnolistna, jesion wyniosły, klon, jawor) z niewielką domieszką drzew obcych (np. kasztanowiec). We wschodniej części parku występuje także bardzo stary jesion wyniosły, posiadający rozmiary drzewa pomnikowego (średnica 173 cm).

Skwer Plymouth[edytuj | edytuj kod]

Położony jest u zbiegu Ulicy Świętojańskiej i Alei Piłsudskiego, naprzeciwko gmachu Urzędu Miasta. Swoją nazwę zawdzięcza jednemu z siostrzanych miast – brytyjskiemu Plymouth. W nawiązaniu do nazwy skweru w jego krajobraz wkomponowane zostały żonkile sprowadzone z Anglii oraz charakterystyczna brytyjska budka telefoniczna.

Park Rady Europy[edytuj | edytuj kod]

Jest to obszar zieleni położony między Teatrem Muzycznym a Skwerem Kościuszki, nieopodal Hotelu Gdynia. Łączy on miasto z Bulwarem Nadmorskim i miejską plażą.

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Fontanna między Skwerem Kościuszki a Molem Południowym, w tle budynki Sea Towers
Information icon.svg Osobny artykuł: Architektura Gdyni.

Gdynia jako miasto powstałe dopiero w okresie międzywojennym jest pozbawiona stylów architektonicznych cechujących starsze miasta. Zbudowana w stylu modernizmu była nazywana białym miastem. W okresie działań wojennych zabudowa nie uległa poważniejszym zniszczeniom, dzięki czemu zachowało się historyczne Śródmieście. W latach 70. i 80. XX w. zaczęły się pojawiać budynki z wielkiej płyty. Na obszarze Gdyni znajduje się również kilka wieżowców, m.in. zespół Sea Towers.

Bezpieczeństwo[edytuj | edytuj kod]

Przestępczość[edytuj | edytuj kod]

W okresie od stycznia do września 2007 zarejestrowano w Gdyni 6145 przestępstw, o 859 przestępstw (tj. o 12,3%) mniej niż w 2006, co wskazuje na poprawę stanu bezpieczeństwa w Gdyni. W dalszym ciągu utrzymuje się korzystna tendencja, według której Gdynia jest najbezpieczniejszym z miast wchodzących w skład Trójmiasta[36]. Wskaźnik wykrywalności przestępstw był niższy od średniej wojewódzkiej, wyniósł 50,3%. Najwyższy udział (85,7%) wśród stwierdzonych przestępstw miały trudne do wykrycia przestępstwa kryminalne, których wykrywalność wyniosła 50,8%. W okresie od stycznia do września 2007 stwierdzono 103 kradzieży samochodów osobowych, tj. mniej o 137 (o 57,1%) od dokonanych w 2006. Osobny problem stanowią wypadki drogowe z ofiarami w ludziach (48) w rejonie gdyńskim – ich liczba była o 6 wyższa w porównaniu do I kwartału 2006. W wypadkach poszkodowanych zostało 61 osób, w tym dwie zginęły na miejscu wypadku. Większość gdyńskich przestępstw zostało popełnionych w Chyloni. Notowane są tu częste przypadki kradzieży czy pobicia.

Komenda Portu Wojennego Gdynia

Wojsko[edytuj | edytuj kod]

W mieście funkcjonują jednostki związane z Marynarką Wojenną i jednostkami pomocniczymi oraz przynależące do Sił Powietrznych. Port wojenny Gdynia stanowi jedną z baz morskich NATO. Stacjonujące w nim okręty biorą udział w organizowanych corocznie manewrach głównie na obszarze Morza Bałtyckiego.

Information icon.svg Osobny artykuł: Garnizon Gdynia.

Sport[edytuj | edytuj kod]

W Gdyni funkcjonują sekcje i kluby sportowe reprezentujące różne dyscypliny sportu – od piłki nożnej, przez koszykówkę, na żeglarstwie skończywszy. Dla mieszkańców oddano też do użytku kilka basenów. Jeden działa przy Akademii Morskiej, 4 udostępniono na terenie placówek edukacyjnych a 3 pozostałe istnieją samodzielnie.

Kluby sportowe[edytuj | edytuj kod]

Gdynia jest reprezentowana przez kilka klubów piłkarskich, do najstarszych należą Arka Gdynia (Puchar Polski w 1979) oraz Bałtyk Gdynia. Inne istniejące kluby to powstały w 2006 Klub Piłkarski Gdynia oraz NKS Błyskawica Gdynia założony w 2008[potrzebne źródło]. Istnieje także klub rugby RC Arka Gdynia (Puchar Europy Regionów w 2005). Z Gdynią związana jest drużyna koszykarska Lotos Gdynia, która występuje w PLKK i od 1999 w Eurolidze kobiet. W latach 2000-2007 istniała też męska drużyna koszykówki Viking Gdynia. Z przyczyn finansowych jej działalność została zamknięta 11 października[37]. Od sezonu 2009/2010 Gdynię reprezentuje drużyna Asseco Prokom Gdynia, która przeniosła swoją siedzibę z Sopotu. Piłka ręczna jest reprezentowana przez żeński zespół piłkarek Vistal Łączpol Gdynia, który w maju 2003 wywalczył awans do I ligi. Uczniowski Klub Sportowy Morświn powstał w celu popularyzowania łucznictwa wśród dzieci, młodzieży i dorosłych. Lekkoatletyką zajmuje się Klub Sportowy Zorza. Prowadzi on szkolenia w konkurencjach biegowych od 400 m i finansuje go budżet gminy Gdynia. Lekkoatletyka jest również domeną Klubu Lekkoatletycznego Gdynia. Jego członkowie biorą udział w zawodach o zasięgu wojewódzkim, krajowym, jak i międzynarodowym. Klub Sportowy Złoty Tur zrzesza w sobie zawodników trenujących armwrestling. Amatorzy, jak i zawodowcy paralotniarstwa mogą zrzeszać się od 2002 w Glide Club Gdynia. Klub prowadzi działalność w Gdyni i w okolicach (również na Kaszubach). Treningiem judo trudni się Uczniowski Klub Sportowy Viking. Do innych klubów, które również zajmują się judo i których zawodnicy biorą udział w zawodach należą Galeon Gdynia, Skra Gdynia, Opty Gdynia, Cisowa Gdynia oraz Flota Gdynia. Ticada wprowadza w tajniki profesjonalnego nurkowania i aktywnych form turystyki. Prócz szkoleniem nurków zajęła się dodatkowo szkoleniem narciarskim, strzeleckim i spadochronowym oraz prowadzeniem sklepu ze specjalistycznym sprzętem.

Do działalności sportowej należy GOSiR (Gdyński Ośrodek Sportu i Rekreacji). Dysponuje on kilkoma obiektami do gry, w tym Stadionem Miejskim do gry w piłkę nożną (z którego korzysta m.in. Arka i Bałtyk Gdynia) i stadionem rugby. Na przyległej działce znajduje się będąca własnością Urzędu Miasta Gdyni Hala Sportowo-Widowiskowa, z której korzystają m.in. Asseco Prokom, Lotos Gdynia i Łączpol Gdynia.

Ulokowanie Gdyni nad morzem przyczyniło do pojawienia się klubów żeglarskich, jak Jacht Klub Morski – Gryf i Yacht Klub Polska Gdynia. Oba kluby mają przedwojenną tradycję – pierwszy istnieje od 1928 a drugi powstał w 1924. YKP Gdynia funkcjonował pierwotnie w Warszawie i jego pierwszym komandorem był gen. Mariusz Zaruski.

Przy Marynarce Wojennej, ale poza strukturą Wojska Polskiego działa Wojskowy Klub Sportowy „Flota” Gdynia. Podzielony jest na sekcje – od podnoszenia ciężarów po tenis ziemny.

W Gdyni istnieje również gdyński klub hokejowy – GKH Gdynia. Nieoficjalną datą powstania klubu jest 23 grudnia 2001 r. (godz.13.00). Tego dnia otwarto pierwsze sztuczne lodowisko w Gdyni. Nie miało ono pełnego wymiaru, pozwoliło jednak na pierwsze treningi Gdyńskiej drużyny. GKH Gdynia uczestniczy w trójmiejskiej amatorskiej lidze hokejowej od samego początku, czyli od roku 2005. Największym sukcesem gdyńskiej drużyny było wicemistrzostwo ligi w sezonie 2007/2008 kiedy to ulegli w wielkim finale drużynie Golwell Gdańsk 2-4

Nauta Gdynia[edytuj | edytuj kod]

Towarzystwo Krzewienia Kultury Fizycznej „Nauta Gdynia” to klub piłkarski założony w 1983, występujący w niższych ligach piłkarskich okręgu gdańskiego. Klub powstał z inicjatywy braci Jerzego i Andrzeja Kwidzyńskich i opierał się na bazie pracowników stoczniowego Zakładu Transportu Samochodowego. Blisko drużyny przez cały okres istnienia klubu był jej prezes oraz kierownik Wiesław Grota. Przez wiele lat o obliczu zespołu decydowali bracia: Stefan i Marian Rozengart oraz Krzysztof i Sławomir Wiśniewscy. Sezon 2000/2001 zakończył się sukcesem w postaci awansu Nauty do V ligi, który to awans był wkładem w obchody 75-lecia Stoczni Remontowej „Nauta” SA. Sezon 2002/2003 klub zakończył na 5 miejscu w rozgrywkach V ligi, co było jego największym sukcesem. W przerwie zimowej sezonu 2003/2004, na skutek braku finansowego zaplecza, zespół wycofał się z rozgrywek i został rozwiązany. Drużyna Nauty swoje mecze rozgrywała na boisku Ogniska TKKF Checz w Gdyni Chyloni. Brak własnego boiska oraz zaplecza finansowego, w sposób zasadniczy uniemożliwiało założenie drużyn młodzieżowych oraz utrudniało funkcjonowanie drużyny. Przez drużynę Nauty przewinęło się wielu znanych na Wybrzeżu[przez kogo?] zawodników i wychowanków Arki bądź Bałtyku Gdynia, m.in. wieloletni trener zespołu Zbigniew Bieliński.

Cykliczne imprezy sportowe[edytuj | edytuj kod]

  • Operacja Żagle Gdyni (zlot żaglowców z całego świata)
  • Herbalife Triathlon Gdynia
  • PTC Gdynia Open - zawody snooker'a

W 2014 roku odbędą się też zawody RedBull Air Race.

Gdynia w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Donald Pleasence, jeden z odtwórców roli Ernsta Stavro Blofelda
  • W 1927 roku w Gdyni, Gdańsku i Pucku nakręcono film sensacyjny Zew morza w reż. Henryka Szaro. Ten pierwszy polski film sensacyjny i pierwszy nagrany na morzu został zrekonstruowany cyfrowo w 2013 roku.
  • W powieści Operacja Piorun pióra Iana Fleminga Gdynia jest miejscem narodzin Ernsta Stavro Blofelda. Szefa WIDMO, jednego z najgroźniejszych przeciwników Jamesa Bonda. Miało to miejsce w roku 1908. Należy przypomnieć, że tak naprawdę, miasto jeszcze nie istniało. Warto nadmienić, że w ekranizacji tego dzieła nie wspomina się w ogóle o młodości Blofelda.
  • W Gdyni rozgrywa się akcja odcinka serialu 07 zgłoś się pt. Dlaczego pan zabił moją mamę?.
  • O powstaniu Gdyni jest film fabularny Miasto z morza.
  • W Gdyni rozgrywa się akcja serialu kryminalnego Krew z krwi.
  • Losy Gdyni od założenia, aż po wojnę opisuje Trylogia "Tak Trzymać!"

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Gdynia utrzymuje kontakty partnerskie z następującymi miastami[38]:

Miasto Państwo Data podpisania porozumienia
Aalborg  Dania 1987-08-044 sierpnia 1987
Baranowicze  Białoruś 1993-02-066 lutego 1993
Brooklyn  Stany Zjednoczone 1991-02-1414 lutego 1991
Haikou  Chiny 2006-04-2424 kwietnia 2006
Kaliningrad  Rosja 1994-10-2727 października 1994
Karlskrona  Szwecja 1990-03-2929 marca 1990
Kilonia  Niemcy 1985-06-2525 czerwca 1985
Kłajpeda  Litwa 1993-01-1212 stycznia 1993
Kotka  Finlandia 1988-03-099 marca 1988
Kristiansand  Norwegia 1991-09-2121 września 1991
Kunda  Estonia 2001-02-2424 lutego 2001
Lipawa  Łotwa 1999-10-1212 października 1999
Plymouth  Wielka Brytania 1976-09-1111 września 1976
Seattle  Stany Zjednoczone 1994-04-2323 kwietnia 1994
Związek Wybrzeża Opalowego  Francja 2004-11-2525 listopada 2004

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

2002 r.

  • kwiecień – Nagroda Europy od Rady Europy
  • 25 maja – I miejsce w konkursie „Profesjonalna gmina przyjazna inwestorom”
  • 25 września – Honorowe Wyróżnienie w konkursie „Gmina Fair Play
  • wrzesień – Główna Nagroda Ministra Infrastruktury za zrealizowany projekt modernizacji ulicy Świętojańskiej

2003 r.

  • 14 października – wyróżnienie za organizację regat „The Cutty Sark Tall Ships’ Races 2003”
  • 17 listopada – IV miejsce w Wielkim Rankingu Miast

2004 r.

  • 6 marca – Nagroda Honorowa Polskiego Związku Żeglarskiego Rejs Roku 2003 za zorganizowanie The Cutty Sark Tall Ships 2003
  • 16 kwietnia – I miejsce konkursie na najlepszą promocję turystyki w kategorii „Impreza”
  • 24 kwietnia – I miejsce w konkursie „Samorząd przyjazny oświacie”
  • maj – nagroda Magazynu Sportów Wodnych „Żagle” im. Leonida Teligi.
  • lipiec/sierpień – I miejsce w konkursie „Nad wodą bezpiecznie”
  • 27 sierpnia – nagroda w wakacyjnym Turnieju Miast „Dziennika Bałtyckiego”

2005 r.

  • 13 stycznia – nagroda za „Żeglarską Imprezę Roku 2004”
  • I kwartał – laureat konkursu „Europrodukt – Inicjatywa samorządowa – 2004”
  • I kwartał – nagroda Złotej Strony Miesiąca
  • I kwartał – wyróżnienie za Lotne Miejskie Punkty Informacji Turystycznej
  • 8-10 kwietnia – nagroda główna w konkursie „Najlepsza impreza turystyczna w 2004 roku”

2006 r.

  • 10 marca – nagroda za najlepszą imprezę roku 2005
  • 24 kwietnia – I miejsce w konkursie „Bramy Kraju”
  • kwiecień – wyróżnienie za modernizację Mariny Gdynia
  • kwiecień – wyróżnienie za święto ul. Świętojańskiej
  • 11 maja – I miejsce w konkursie „Samorząd Przyjazny Oświacie”
  • 18 września – I miejsce w konkursie „Innowacyjna gmina”
  • listopad – III miejsce w rankingu „Sukces kadencji 2002 – 2006”

2007 r.

  • 6 stycznia – nagroda „Wektora 2006” dla Wojciecha Szczurka
  • 18 kwietnia – wyróżnienie w konkursie „Złote Formaty”
  • 4 czerwca – I miejsce w rankingu miesięcznika „Forbes”
  • 13 lipca – IV miejsce w rankingu samorządów „Rzeczpospolitej”
  • 15 lipca – II miejsce w konkursie „Na najlepiej oświetloną gminę i miasto 2007 roku”
  • 15 lipca – II miejsce w konkursie „Oświetlenie wnętrz obiektów użyteczności publicznej”
  • październik – I miejsce w badaniu socjologicznym Diagnoza Społeczna 2007
  • 23 listopada – I miejsce w konkursie „Samorząd Przyjazny Przedsiębiorczości”

2008 r.

  • 14 lutego – I miejsce w rankingu miesięcznika „Forbes”
  • 31 marca – nagroda „Cała Polska czyta dzieciom” dla Wojciecha Szczurka
  • 19 kwietnia – wyróżnienie w konkursie „Najlepsza promocja turystyki województwa pomorskiego 2007”
  • 19 kwietnia – I miejsce w konkursie „Samorząd przyjazny oświacie”
  • 23 czerwca – statuetka „Najatrakcyjniejsze miasto dla biznesu w Polsce” według miesięcznika Forbes
  • 17 lipca – III miejsce w konkursie „Najlepsze miasto” według tygodnika „Rzeczpospolita
  • Sierpień – Gdynia znalazła się na międzynarodowej planszy gry Monopoly, w wyniku głosowania mieszkańców miasta za pomocą internetu, walka o miejsce na planszy gry z tzw. dzikiej karty.
  • 14 listopada – Wojciech Szczurek najlepszym prezydentem w Polsce
  • Grudzień – najlepiej umeblowane miasto w Polsce
  • 8 grudnia – Gdynia została okrzyknięta Innowacyjną Gminą w konkursie Krajowi Liderzy Innowacji 2008.

2009 r.

  • 17 kwietnia – Nagroda Główna w Konkursie Publiczności w kategorii Miasto za najatrakcyjniejsze stoisko 12 – tych Gdańskich Targów Turystycznych
  • 23 kwietnia – Nagroda Specjalna Magazynu Elle za imprezę „Gdynia Design Days 2008”.
  • 24 kwietnia – Gdynia zajęła pierwsze miejsce w kategorii „miast od 150 do 300 tys. mieszkańców” w rankingu magazynu Forbes’a „Miasta najatrakcyjniejsze dla biznesu”.
  • 25 maja – wyróżnienie Gdyńskiej Kampanii 1% przez tygodnik Newsweek Polska
  • 8 czerwca – wyróżnienie honorowe Gdyni przez Krajową Radę Izby Urbanistów za najlepszy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, uchwalony w latach 2004-2007
  • Według raportu przedstawionego w 2007 przez prof. Janusza Czapińskiego na podstawie badań[39], standard życia w Gdyni jest najwyższy w Polsce.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Główny Urząd Statystyczny. Baza Demografia. Ludność. Stan, ruch naturalny i wędrówki ludności w II kwartale 2014 r., stan na 30.06.2014. [1]
  2. „Rocznik Demograficzny”, s. 46, 2013. Główny Urząd Statystyczny. ISSN 1505-6716 (pol.). 
  3. Gdynia w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom II (Derenek – Gżack) z 1881 r.
  4. Dz. U. z 1926 r. Nr 21, poz. 127.
  5. Stanisław Rospond, Słownik etymologiczny miast i gmin PRL, Wrocław 1984, s. 87-89.
  6. Gdynia w liczbach.
  7. Kraj24.pl „Gdynia”, dostęp z dn. 13.07.2010 r.
  8. World Port Source,„Port of Gdynia” opis portu w Gdyni (ang.).
  9. Dochody Gdynia: Biuletyn Informacji Publicznej.
  10. Wydatki budżetu miasta na 2007 rok Gdynia: Biuletyn Informacji Publicznej.
  11. Dochody Gdynia: Biuletyn Informacji Publicznej.
  12. Wydatki budżetu miasta na 2008 rok Gdynia: Biuletyn Informacji Publicznej.
  13. Dochody Gdynia: Biuletyn Informacji Publicznej.
  14. Wydatki budżetu miasta na 2009 rok Gdynia: Biuletyn Informacji Publicznej.
  15. 15,0 15,1 Gdynia: Mieszkańcy - demografia (Opracowanie: Biuro Rozwoju Miasta UM Gdyni na podstawie danych GUS)
  16. Gdynia: Mieszkańcy - struktura wieku (Opracowanie: Biuro Rozwoju Miasta UM Gdyni na podstawie danych GUS)
  17. GUS: Bezrobotni oraz stopa bezrobocia wg województw, podregionów i powiatów (Stan na koniec grudnia 2013 r.). [dostęp 2014-02-16].
  18. GUS: Bank Danych Lokalnych, faktyczne miejsce zamieszkania, stan na 31 XII 1998.
  19. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 8 stycznia 2014.
  20. Na styku dwóch epok: architektura gdyńskich kamienic okresu międzywojennego; Maria Sołtysik.
  21. Zarządzenie Nr 8 Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 5 września 2003 r. ws. określenia granicy lądowej dla morskiej przystani „Dalmor” w Gdyni (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2003 r. Nr 109, poz. 1975).
  22. Zarządzenie Nr 9 Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 17 października 2003 r. ws. ustalenia granicy lądowej dla morskiej przystani „Żegluga Gdańska” w Gdyni (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2003 r. Nr 128, poz. 2245).
  23. Zarządzenie Nr 24 Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 10 listopada 2005 r. ws. określenia granicy dla przystani morskiej „Marina Gdynia” w Gdyni (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2005 r. Nr 119, poz. 2424).
  24. Zarządzenie Nr 1 Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 11 stycznia 2011 r. ws. określenia granicy lądowej dla morskiej przystani rybackiej „Gdynia-Oksywie” (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2011 r., Nr 10, poz. 278).
  25. Zarządzenie Nr 2 Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z dnia 11 stycznia 2011 r. ws. określenia granicy lądowej dla morskiej przystani rybackiej „Gdynia-Obłuże” (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2011 r., Nr 10, poz. 269).
  26. trojmiasto.pl: DKF Żyrafa.
  27. DKF Pod wiszącą skałą.
  28. gdynia-portal.pl: Otwarcie Muzeum Miasta Gdyni 14.11.2007.
  29. Gdyńskie Centrum Filmowe, http://gdyniakulturalna.pl/gdynskie-centrum-filmowe/.
  30. „Bliza” – gdyński kwartalnik artystyczny, dostęp z dn. 13.07.2010 r.
  31. Wszystkie szpitale w Województwie Pomorskim.
  32. Gdyńskie szkoły.
  33. Gdyńska Szkoła Filmowa, dostęp z dn. 13.07.2010 r.
  34. Uchwała Nr VII/121/11 Rady Miasta Gdyni z dnia 27 kwietnia 2011 r. (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2011 r. Nr 74 poz. 1560).
  35. 35,0 35,1 Wykaz ścieżek rowerowych na stronie Gdyni. [dostęp 2011-08-03].
  36. Statystyki.
  37. Oświadczenie dyrekcji Viking Gdynia Gdynia, 11.10.2007 Adam Prabucki.
  38. Współpraca z miastami siostrzanymi. [dostęp 2011-08-03].
  39. Diagnoza Społeczna 2007: Warunki i jakość życia Polaków Rada Monitoringu Społecznego, Warszawa 10 września 2007.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]