Adam Szymański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Adam Szymański
Adam Szymanski.jpg
Data i miejsce urodzenia 16 lipca 1852
Hruszniew
Data i miejsce śmierci 6 kwietnia 1916
Moskwa
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura
Ważne dzieła Szkice
Źródła Adam Szymański w Wikiźródłach

Adam Szymański (pseud. A. Lach[1], ur. 16 lipca 1852 w Hruszniewie[2], zm. 6 kwietnia 1916 w Moskwie[3]) pisarz, publicysta, prawnik.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

W latach 1872–1877 uczęszczał do gimnazjum w Siedlcach. Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim do 1877 roku. Był więziony w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej w latach 1878-1879[4] za działalność w Rządzie Narodowym[2], a także zapewne za założenie i prowadzenie wraz z Janem Ludwikiem Popławskim Związku Synów Ojczyzny od 1877[5], następnie zesłany na Syberię, gdzie prowadził m.in. badania geograficzne, a także badania etnograficzne nad Jakutami[6]. Początkowo przebywał w Jakucku, od 1882 roku w Kireńsku i Bałagańsku[7]. Od 1885[6] lub 1886[7] roku mógł przebywać, dzięki Lorisowi Melikowi w europejskiej części Rosji poza terenami dawnej Polski. W tym samym roku został członkiem Cesarskiego Rosyjskiego Towarzystwa Geograficznego. Powrócił z Syberii w 1895 roku, zamieszkał w Warszawie, a od 1902 mieszkał w Krakowie[6]. W latach 1904-1913[8] wydawał i redagował czasopismo "Reforma Szkolna"[9]. Mąż Nadieżdy Smeckiej, miał jednego syna, Jana (1881-1953), który odziedziczył po ojcu bibliotekę[10].

Twórczość (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • Srul z Lubartowa [1](1885) - opowiadanie, weszło w skład tomu Szkice, pierwodruk w czasopiśmie "Kraj"
  • Szkice T. 1T. 2 (1887) - opowiadania
  • Unter Ansiedlern und Verschickten (pol. Wśród osadników i deportowanych)(1894)
  • Maciej Mazur: szkic z Syberyi [2] (1904) - pamiętniki
  • Wśród Słoweńców: szkice z życia uspolecznionych pobratymców [3] (1907)
  • Z jakuckiego Olimpu: baśń [4] (1910)
  • Aksinja: Opowiadanie z życia moskiewskiej Lechii [5] (1911)
  • Lew Tołstoj: Istota jego działalności [6] (1911) - broszura, zaw. "zagajenie" ku czci pisarza

Przypisy

  1. Encyklopedia PWN. Hasło: Adam Szymański. [dostęp 2012-05-24].
  2. 2,0 2,1 Hruszniew na stronie polinow.pl. [dostęp 2012-05-24].
  3. Adam Szymański: Szkice. Lwów - Warszawa - Kraków: Wydawnictwo Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, 1921, s. wklejka przy s. 1.
  4. Jerzy Wągrodzki. Cytadela Warszawska - przesionek Syberii. „Zesłaniec”. 43, s. 15, 2010. Warszawa: Zarząd Główny Związku Sybiraków. 
  5. Mateusz Werner: Jan Ludwik Popławski – Zarys myśli politycznej. 2010-06-25. [dostęp 2012-05-24].
  6. 6,0 6,1 6,2 Hasło: Adam Szymański w serwisie edukateria.pl. [dostęp 2012-05-24].
  7. 7,0 7,1 Srul Z Lubartowa - ebook. [dostęp 2012-05-24].
  8. Hasło: Szymański w Encyklopedii Powszechnek Wydawnictwa Gutenberga. Wydawnictwo Gutenberga.
  9. Kazimierz Konarski: Konrad Prószyński (Kazimierz Promyk) url = http://www.konradproszynski.pl/kazimierz_konarski_5.asp. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1948.
  10. Rafał Charłampowicz. Listy Bronisława Piłsudskiego do Marii Żarnowskiej. „Rocznik Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie”. Rok XLVIII, 2003. Kraków. ISSN 0079-3140. 

Książki o autorze[edytuj | edytuj kod]

  • Hanna Maria Małgowska: Adam Szymański a rosyjscy epicy wygnania: analogie i różnice. Olsztyn: Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Olsztynie, 1989.
  • Bogdan Burdziej: Inny świat ludzkiej nadziei: "Szkice" Adama Szymańskiego na tle literatury zsyłkowej. Nakładem autora, 1991.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]