Akcja Wyborcza Polaków na Litwie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
AWPL
Lider Waldemar Tomaszewski
Data założenia 28 sierpnia 1994
Adres siedziby ul. Zamkowa 16,
LT-01123 Wilno
Deklarowana
ideologia polityczna
Polacy na Litwie, chrześcijańska demokracja[1]
Członkostwo
międzynarodowe
brak
Europejska Grupa
Parlamentarna
Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy
Barwy      biel      czerwień
Obecni posłowie
8 / 141
Obecni eurodeputowani
1 / 12
http://www.awpl.lt/
Litwa
Godło Litwy
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Litwy

Wikiprojekt Polityka

Akcja Wyborcza Polaków na Litwie (AWPL) (lit. Lietuvos lenkų rinkimų akcija, LLRA) – regionalna litewska partia polityczna reprezentująca Polaków mieszkających na Wileńszczyźnie.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1994 na Litwie została przyjęta ustawa o organizacjach społecznych, na mocy której organizacja społeczno-polityczna Związek Polaków na Litwie miała przekształcić się w organizację społeczną albo w partię polityczną. Społeczność polska, chcąc zachować własną organizację społeczną oraz mieć udział w życiu politycznym Litwy powinna była powołać własną partię polityczną. 14 sierpnia zwołano V Nadzwyczajny Zjazd ZPL, podczas którego przyjęta była decyzja o przekształceniu ZPL w organizację społeczną i utworzenie partii pod nazwą Akcja Wyborcza ZPL. 23 października po naciskach litewskiego Ministerstwa Sprawiedliwości w sprawie usunięcia z nazwy wyrazu "Związek" została zarejestrowana Akcja Wyborcza Polaków na Litwie. Na zjazdach AWPL z lat 1994 i 1997 w głosowaniu prezesem partii został Jan Sienkiewicz, natomiast w 1999 – Waldemar Tomaszewski, ponownie wybierany na prezesa również na IV i na V zjeździe AWPL. W ciągu ostatnich lat AWPL stoczyła wiele zwycięskich batalii o interesy mniejszości Polskiej na Litwie. Obecnie do AWPL należy 1212 członków.

Udział w wyborach do organów państwa litewskiego i Unii Europejskiej[edytuj | edytuj kod]

AWPL staje do wyborów samorządowych, parlamentarnych i europarlamentarnych. W Sejmie VI kadencji (1996–2000) Akcję reprezentowali Gabriel Jan Mincewicz i Jan Sienkiewicz. Na zmniejszenie się polskiej reprezentacji w stosunku do kadencji 1992–1996 wpłynęło wprowadzenie klauzuli zaporowej 5% dla podziału mandatów z listy krajowej. Dwóch kandydatów AWPL uzyskało mandaty w okręgach jednomandatowych: Wilno-Soleczniki i Wilno-Szyrwinty.

W wyborach z 2000 AWPL uzyskała 1,85% głosów. Dwa miejsca w tych samych okręgach co poprzednio zdobyli: Waldemar Tomaszewski oraz Gabriel Mincewicz. W wyborach z 2004 Akcja wystartowała z przedstawicielami mniejszości rosyjskiej i białoruskiej, co przełożyło się na 3,8% głosów i 2 mandaty. Posłami zostali Waldemar Tomaszewski i Leokadia Poczykowska. W wyborach parlamentarnych z 2008 AWPL zdobyła 4,79% głosów, czyli uzyskała wynik zbliżony do klauzuli zaporowej 5%. W okręgach jednomandatowych po raz pierwszy zdobyła trzy, a nie dwa mandaty, które przypadły: Waldemarowi Tomaszewskiemu (Wilno–Soleczniki), Michałowi Mackiewiczowi (Szyrwinty–Wilno) i Jarosławowi Narkiewiczowi (Wilno–Troki). Do uzyskania czwartego mandatu w okręgu Nowa Wilejka zabrakło niewielkiej liczby głosów. W wyborach parlamentarnych z 2012 AWPL zdobyła 5,83% głosów i po raz pierwszy przekroczyła pięcioprocentowy próg wyborczy. Z listy krajowej mandaty poselskie zdobyli: Wanda Krawczonok, Józef Kwiatkowski, Michał Mackiewicz oraz Zbigniew Jedziński i Irina Rozowa (po rezygnacji z objęcia mandatów przez Waldemara Tomaszewskiego i Zdzisława Palewicza). W okręgach jednomandatowych mandaty poselskie zdobyli: Jarosław Narkiewicz, Leonard Talmont i Rita Tamašunienė.

Obecność w samorządach Wileńszczyzny[edytuj | edytuj kod]

AWPL od lat reprezentowana jest w samorządach na Wileńszczyźnie. Zdobywała kolejno: 69 mandatów (1995)[2], 59 (1997), 53 (2000), 50 (2002) i 53 mandaty (2007). W wyborach samorządowych 2011 AWPL wraz z koalicyjnym Sojuszem Rosyjskim otrzymała poparcie 6,50% głosujących (o 1,08% więcej niż w poprzednich wyborach samorządowych), wprowadzając do samorządów 65 radnych (o 12 więcej niż w wyborach z 2007), z czego Akcji Wyborczej Polaków na Litwie przypadły 62 mandaty, a Sojuszowi Rosyjskiemu – 3.

Wyniki koalicji i AWPL w poszczególnych rejonach[3]:

Od 1995 AWPL sprawuje samodzielnie władzę w rejonach wileńskim i solecznickim. W Wilnie AWPL była w latach 2007–2009 w koalicji rządzącej z Litewską Partią Socjaldemokratyczną oraz Partią "Porządek i Sprawiedliwość". We władzach miasta społeczność polską reprezentował wówczas Artur Ludkowski jako wicemer Wilna. Od 2010 wiceburmistrzem z ramienia AWPL jest Jarosław Kamiński.

Obecność w Parlamencie Europejskim[edytuj | edytuj kod]

W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2004 AWPL kandydowała w koalicji ze Związkiem Rosjan na Litwie i uzyskała 5,71% głosów, jednak nie przekroczyła progu wyborczego wymaganego dla koalicji (7%) i nie otrzymała żadnego z trzynastu mandatów przewidzianych dla Litwy. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2009 AWPL startowała razem z Sojuszem Rosyjskim. Uzyskała 8,46 proc. poparcia i zdobyła mandat, który otrzymał Waldemar Tomaszewski. AWPL wygrała w czterech okręgach wyborczych na Wileńszczyźnie. W rejonie solecznickim partia polska uzyskała 80,5% głosów, w wileńskim – 71,0%, w trockim – 31,6%, a w święciańskim – 22,4%. W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2014 Akcja Wyborcza Polaków na Litwie oraz Sojusz Rosyjski utworzyły koalicję "Blok Waldemara Tomaszewskiego". Koalicja uzyskała 8,06% głosów i zdobyła mandat, który ponownie otrzymał Waldemar Tomaszewski. "Blok Waldemara Tomaszewskiego" wygrał w czterech rejonach: solecznickim - 74,8%, wileńskim - 54,6%, miejskim Wisaginia - 32,9% i trockim - 22,4%.

Poparcie w wyborach[edytuj | edytuj kod]

Wyniki w wyborach parlamentarnych
Wybory Poparcie (lista krajowa) Zmiana punktów procentowych Lista krajowa Zmiana Okręgi jednomandatowe Zmiana Suma
1996 2.98% - 0 - 1 - 1[4]
2000 1,85% Red Arrow Down.svg 1,13 0 - 2 Green Arrow Up Darker.svg1 2
2004 3,79% Green Arrow Up Darker.svg1,94 0 - 2 - 2
2008 4,79% Green Arrow Up Darker.svg1,00 0 - 3 Green Arrow Up Darker.svg1 3
2012 5,83% Green Arrow Up Darker.svg1,04 5 Green Arrow Up Darker.svg5 3 - 8
Wyniki w wyborach do Parlamentu Europejskiego
Wybory Poparcie Zmiana punktów procentowych Mandaty Zmiana L. miejsc dla Litwy
2004 5,71% 0 13
2009 8,42% Green Arrow Up Darker.svg 2,71 1 Green Arrow Up Darker.svg 1 12
2014 8,06% Red Arrow Down.svg 0,36 1 - 11
Wyniki w wyborach prezydenckich
Wybory Kandydat Głosowanie Poparcie Zmiana Uwagi
2009
Waldemar Tomaszewski I tura 4,74% - Druga tura się nie odbyła
2014
Waldemar Tomaszewski I tura 8,23% Green Arrow Up Darker.svg3,49 Nie zakwalifikował się do drugiej tury

Struktura organizacji[edytuj | edytuj kod]

Prezesem rady naczelnej jest Waldemar Tomaszewski. Szefami oddziałów są: Wanda Krawczonok (Wilno), Waldemar Tomaszewski (wileński), Maria Pucz (trocki), Zdzisław Palewicz (solecznicki), Zbigniew Jedziński (święciański), Rita Tamašunienė (szyrwincki).

Przypisy

  1. [1]
  2. W liczbę tę wliczone są również mandaty wywalczone przez pozostałe mniejszości słowiańskie np. w Kłajpedzie (4) i Wisagini (6)
  3. Balsavimo rezultatai Lietuvoje. Balsavimo rezultatai savivaldybėse
  4. Na skutek wyborów w marcu 1997, AWPL zwiększyła stan posiadania do 2 posłów

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]