Kłajpeda
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Kłajpeda Klaipėda |
|||||
 Panorama miasta |
|||||
|
|||||
| Państwo |  Litwa |
||||
| Okręg |  kłajpedzki |
||||
| Burmistrz | Vytautas Grubliauskas | ||||
| Powierzchnia | 98,35 km² | ||||
| Populacja (2011) • liczba ludności • gęstość |
177 812[1] 1814,4 os./km² |
||||
| Nr kierunkowy | (+370) 46 | ||||
| Tablice rejestracyjne | L | ||||
|
Położenie na mapie Litwy
  Kłajpeda
|
|||||
 55°42′N 21°08′E / 55.7, 21.133333333333Na mapach: 55°42′N 21°08′E / 55.7, 21.133333333333 |
|||||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||||
| Strona internetowa | |||||
Kłajpeda (lit. Klaipėda wymowa, niem. Memel) – miasto na wybrzeżu Morza Bałtyckiego nad Zalewem Kurońskim, w zachodniej części Litwy, położone u ujścia rzeki Dangi do Zalewu Kurońskiego, połączone kanałem z ujściem rzeki Niemen.
Spis treści |
Historia [edytuj]
- 1252 – budowa zamku krzyżackiego Memelburg
- 1254 – lokacja miasta na prawie lubeckim
- 1323 – najazd wojsk litewskich Giedymina spustoszył miasto
- 1466-1657 – wraz z Prusami Książęcymi Kłajpeda lennem Polski
- 1475 – miasto uzyskało prawo chełmińskie
- 1525 – miasto przyjęło luteranizm
- 1540 – pożar zniszczył znaczną część miasta
- 1629-1635 – okupacja szwedzka w czasie wojny z Rzecząpospolitą
- 1672 – ścięcie Krystiana Kalksteina-Stolińskiego
- 1709-1711 – wielka epidemia dżumy
- 1757-1762 – okupacja rosyjska w czasie wojny siedmioletniej
- 1762 – powrót miasta do Prus
- 1806-1807 – Kłajpeda tymczasową stolicą Prus, schronił się tu wraz z dworem król Fryderyk Wilhelm III
- 1871 – miasto wraz z Prusami wchodzi w skład zjednoczonych Niemiec
- 1919-1923 – z ramienia Ligi Narodów miastem administrowała Francja
- 1923-1939 – w ramach niepodległej Litwy (stolica autonomicznego Okręgu Kłajpedy)
- 21 marca 1939 – przyłączenie do III Rzeszy
- 1945 – przyłączenie do ZSRR (Litewska SRR)
- od marca 1990 roku ponownie w granicach Litwy
Do zabytków należą kościół ewangelicki z XVIII w., ruiny zamku z XIV w, spichlerze z XVIII w. oraz teatr z 2 poł. XIX w.
Gospodarka [edytuj]
- ważny terminal promowy, port handlowy i rybacki (najważniejszy na Litwie)
- przemysł stoczniowy
Demografia [edytuj]
| Historyczna populacja | ||
|---|---|---|
| Rok | Populacja | |
|
|
||
| 1992 | 207 100 | |
| 1999 | 203 300 | |
| 2003 | 190 906 | |
| 2004 | 189 477 | |
| 2005 | 188 042 | |
| 2006 | 187 316 | |
| 2007 | 185 899 | |
W roku 2006 liczba mieszkańców Kłajpedy wynosiła 187 316 osób – 86 308 z nich stanowili mężczyźni a 101 008 kobiety.
Struktura wiekowa:
- lata 0-14 – 15,1%
- lata 15-59 – 66,5%
- lata 60+ – 18,40%
Struktura etniczna:
- Litwini: 63%
- Rosjanie: 28,2%
- Polacy: 4,8%
- Białorusini: 0,5%
- Inni: 3,5%
Powierzchnia miasta wynosi 98 km², 38% powierzchni zajmują budynki, 1,4% drogi, 8,45% użytki rolne, 14,08% wody, pozostałe 38% jest „innego użytku”. W Kłajpedzie znajduje się 17 urzędów pocztowych, stacja kolejowa, port, 20 hoteli, 4 kościoły katolickie, 3 cerkwie prawosławne[2], synagoga, 10 muzeów, 4 teatry i 15 ośrodków sportowych.
Ludzie [edytuj]
Miasta partnerskie [edytuj]
Cleveland
Czerepowiec
Debreczyn
Dystrykt North Tyneside
Gdynia- Kaliningrad
Karlskrona
Kotka
Køge
Kuji
Lipawa
Lipsk- Lubeka
- Mannheim
Mohylew- Nidzica
Odessa
Qingdao- Szczecin
- Wyspa Rugia
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Statistikos Departamentas (ang.). [dostęp 07.2012].
- ↑ Szlewis G., Православные храмы Литвы, Свято-Духов Монастыр, Vilnius 2006, ISBN 9986-559-62-6, s. 559.
Bibliografia [edytuj]
- K.S., « Memel zamiast Kłajpedy » w : Morze i Kolonie. Organ Ligi Morskiej i Kolonialnej. Nr 4 (Kwiecień 1939). Rok I (XVI), str.2-3.
- Georg Dehio, Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler, neu bearb. von Ernst Gall, Deutschordensland Preussen, unter Mitw. von Bernhard Schmid und Grete Tiemann, München; Berlin, Deutscher Kunstverlag, 1952.
- Handbuch der historischen Stätten, Ost- und Westpreussen, hrsg. von Erich Weise, Stuttgart, Kröner, 1981, ISBN 3-520-31701-X (unveränd. Nachdr. d. 1. Aufl. 1966).
- Carl von Lorck, Dome, Kirchen und Klöster in Ost- und Westpreussen. Nach alten Vorlagen, 2. unver. Aufl., Frankfurt am Main, Weidlich, 1982, ISBN 3-8035-1163-1.
- Dehio-Handbuch der Kunstdenkmäler West- und Ostpreussen. Die ehemaligen Provinzen West- und Ostpreussen (Deutschordensland Preussen) mit Bütower und Lauenburger Land, bearb. von Michael Antoni, München; Berlin, Dt. Kunstverl., 1993, ISBN 3-422-03025-5.
- Juri Iwanow, Königsberg und Umgebung, Dülmen, Laumann-Verl., 1994, ISBN 3-87466-185-7.
- Jarosław Swajdo [i in.], Litwa, Łotwa, Estonia i obwód kaliningradzki, Bielsko-Biała, Pascal, 2000, ISBN 83-88355-30-9.
- Adam Dylewski, Litwa. Przewodnik ilustrowany, Bielsko-Biała, Pascal, 2007, ISBN 978-83-7304-981-9.
Linki zewnętrzne [edytuj]
|
||||||||||
