Antoine Galland

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Antoine Galland (ur. 4 kwietnia 1646 w Rollot w Pikardii, zm. 17 lutego 1715 w Paryżu) – francuski orientalista, archeolog i numizmatyk, pierwszy europejski tłumacz arabskiego zbioru opowieści Tysiąc i jedna noc.

Zbiór ten wydano w dwunastu tomach w latach 1704–1717; zaznaczył się on ogromnym wpływem tak w europejskiej historii literatury, jak i w nastawieniach Europejczyków do świata islamu.

Życie[edytuj | edytuj kod]

Galland studiował w Collège Royal i na Sorbonie w Paryżu. Jego znakomita znajomość greki spowodowała, że ówczesny poseł francuski, Marquis de Nointel, namówił Gallanda w 1670 roku do przyjazdu do Konstantynopola, gdzie ten pozostał pięć lat; tamże zdobył nowe umiejętności językowe, oraz położył podwaliny pod swój znaczący zbiór monet.

W 1676 roku pojechał Galland do Jerozolimy by zbadać, opisać i naszkicować stare zabytki i napisy. W takimże celu pojechał do Lewantu na zlecenie Francuskiej Kompanii Wschodnio-Indyjskiej (Compagnie française des Indes orientales).

Po powrocie w 1701 roku został członkiem Akademii Napisów i Pisarstwa (Académie des Inscriptions et Belles-Lettres) zaś w 1709 roku mianowano go profesorem języka arabskiego przy Collège de France. Zmarł 19 lutego 1715 roku w Paryżu.

Tłumaczenie Baśni z tysiąca i jednej nocy[edytuj | edytuj kod]

Galland natknął się na rękopis Opowieści o Sindbadzie żeglarzu ok. 1690 i w 1701 opublikował swoje tłumaczenie na francuski. Sukces tej publikacji zachęcił go do podjęcia się tłumaczenia 14-wiecznego syryjskiego manuskryptu zawierającego zbiór opowiadań pt. Tysiąc i Jedna Noc, znanej obecnie w Polsce pod tytułem Baśnie z tysiąca i jednej nocy. Pierwsze dwa tomy tej pracy, pod francuskim tytułem Les mille et une nuits, ukazały się w 1704 r. Dwunasty - i ostatni tom - opublikowano w 1717 r., już po jego śmierci. Pierwsza część jego pracy była tłumaczeniem wyłącznie z syryjskiego rękopisu, ale w 25 marca 1709 poznał, za pośrednictwem podróżnika Paula Lucasa, chrześcijańskiego mnicha z kościoła maronickiego w Aleppo, Hanna Diaba, który przytoczył mu z pamięci czternaście kolejnych historii. Galland postanowił włączyć siedem spośród nich do swojej wersji Tysiąca Nocy. W swoim francuskim wydaniu Baśni z tysiąca i jednej nocy umieścił też opowieści, których nie było w arabskim oryginale, mianowicie między innymi Aladyn i cudowna lampa oraz Ali Baba i czterdziestu rozbójników. Co więcej opowieści te nie występują w żadnym znanym arabskim manuskrypcie z okresu przed tłumaczeniami Gallanda. Dlatego też, niektórzy badacze uważają, że Galland po prostu sam wymyślił te historie oraz że późniejsze arabskie wersje są tylko tłumaczeniami pierwotnych wersji francuskich.