Aralia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Aralia
Morfologia (Aralia cordata)
Morfologia (Aralia cordata)
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad astrowych
Rząd selerowce
Rodzina araliowate
Rodzaj aralia
Nazwa systematyczna
Aralia L.
Sp. Pl. 1 : 273. 1753
"(systm)" Systematyka w Wikispecies
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Aralia elata

Aralia (Aralia L.) – rodzaj roślin należący do rodziny araliowatych (Araliaceae Juss.). Zalicza się do niego około 35-40 gatunków występujących w Azji (głównie południowo-wschodniej) i w obu Amerykach.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pędy
Zazwyczaj wzniesione, często opatrzone kolcami. U gatunków drzewiastych stosunkowo grube, z dużym białym rdzeniem.
Liście
Pierzaste (czasem wielokrotnie), skrętoległe; oś liścia czasem z kolcami. Listków 3-20, o brzegu gładkim, drobno piłkowanym, piłkowanym, karbowanym, lub falistym. Przylistki zrośnięte w dolnej części z ogonkami liściowymi. U gatunków drzewiastych liście zebrane często na końcach pędów.
Kwiatostany
Na szczytach pędów lub bocznie, zazwyczaj złożone w formie wiech, baldachogron lub baldachów, składających się z pojedynczych baldaszków, główek, lub gron; rzadziej w kształcie pojedynczych baldachów. Szypułki kwiatowe rozszerzone pod zalążnią.
Kwiaty
Drobne, 5-krotne, zwykle białe. Szypułki kwiatowe (dług. 7-12 mm) i kwiatostanowe owłosione. Krawędź kielicha z 5 ząbkami lub równa. Płatków korony 5, w pączku zachodzących na siebie, w dojrzałym kwiecie rozłożonych. Pręcików 5, krótkich, naprzemianległych do płatków. W zalążni 5(6) owocolistków, wyjątkowo tylko 3. Szyjek słupka 5 czasem zrośniętych u podstawy.
Owoce
Okrągłe, czasem spłaszczone jagody, 3-5-kątne w przekroju. Nasiona bocznie spłaszczone. Mezokarp jednolity.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Małe drzewa, krzewy lub kłączowe byliy. Kwiaty obupłciowe lub jednopłciowe (rośliny jednopienne). Głównie rośliny leśne, często higrofilne. Rośliny trujące.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Synonimy[2]

Acanthophora Merr., Coemansia Marchal, Coudenbergia Marchal, Cwangayana Rauschert, Dimorphanthus Miq., Neoacanthophora Bennet , Parapentapanax Hutch.

Pozycja systematyczna według APweb (2001...)

Rodzaj należący do podrodziny Aralioideae, rodziny araliowatych ((Araliaceae Juss. .), rzędu selerowców (Apiales Lindl.) , kladu astrowych w obrębie okrytonasiennych [1].

Pozycja w systemie Reveala (!993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa dereniowe (Cornidae Frohne & U. Jensen ex Reveal), nadrząd Aralianae Takht., rząd araliowce (Araliales Reveal), rodzina araliowate (Araliaceae Juss.), podrodzina Aralioideae Eaton, plemię Aralieae Rchb., rodzaj aralia (Aralia L.)[3].

Wybrane gatunki

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Rośliny ozdobne: Kilka gatunków jest w Polsce rzadko uprawianych w ogrodach i parkach. Wytrzymałość na mrozy większości gatunków niedostateczna.
  • Rośliny lecznicze: Korzenie i kłącza kilku gatunków są wykorzystywane w medycynie jako środek tonizujący.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-16].
  2. Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-05].
  3. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Aralia (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 23-12-2008].
  4. 4,0 4,1 4,2 Ludmiła (red.) Karpowiczowa: Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.