Aralia
| Aralia | |
|---|---|
 Morfologia (Aralia cordata)
|
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | Euphyllophyta |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | klad astrowych |
| Rząd | selerowce |
| Rodzina | araliowate |
| Rodzaj | aralia |
| Nazwa systematyczna | |
| Aralia L. Sp. Pl. 1 : 273. 1753 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Aralia (Aralia L.) – rodzaj roślin należący do rodziny araliowatych (Araliaceae Juss.). Zalicza się do niego około 35-40 gatunków występujących w Azji (głównie południowo-wschodniej) i w obu Amerykach.
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Pędy
- Zazwyczaj wzniesione, często opatrzone kolcami. U gatunków drzewiastych stosunkowo grube, z dużym białym rdzeniem.
- Liście
- Pierzaste (czasem wielokrotnie), skrętoległe; oś liścia czasem z kolcami. Listków 3-20, o brzegu gładkim, drobno piłkowanym, piłkowanym, karbowanym, lub falistym. Przylistki zrośnięte w dolnej części z ogonkami liściowymi. U gatunków drzewiastych liście zebrane często na końcach pędów.
- Kwiatostany
- Na szczytach pędów lub bocznie, zazwyczaj złożone w formie wiech, baldachogron lub baldachów, składających się z pojedynczych baldaszków, główek, lub gron; rzadziej w kształcie pojedynczych baldachów. Szypułki kwiatowe rozszerzone pod zalążnią.
- Kwiaty
- Drobne, 5-krotne, zwykle białe. Szypułki kwiatowe (dług. 7-12 mm) i kwiatostanowe owłosione. Krawędź kielicha z 5 ząbkami lub równa. Płatków korony 5, w pączku zachodzących na siebie, w dojrzałym kwiecie rozłożonych. Pręcików 5, krótkich, naprzemianległych do płatków. W zalążni 5(6) owocolistków, wyjątkowo tylko 3. Szyjek słupka 5 czasem zrośniętych u podstawy.
- Owoce
- Okrągłe, czasem spłaszczone jagody, 3-5-kątne w przekroju. Nasiona bocznie spłaszczone. Mezokarp jednolity.
Biologia i ekologia [edytuj]
Małe drzewa, krzewy lub kłączowe byliy. Kwiaty obupłciowe lub jednopłciowe (rośliny jednopienne). Głównie rośliny leśne, często higrofilne. Rośliny trujące.
Systematyka [edytuj]
Acanthophora Merr., Coemansia Marchal, Coudenbergia Marchal, Cwangayana Rauschert, Dimorphanthus Miq., Neoacanthophora Bennet , Parapentapanax Hutch.
- Pozycja systematyczna wg APweb (2001...)
Rodzaj należący do podrodziny Aralioideae, rodziny araliowatych ((Araliaceae Juss. .), rzędu selerowców (Apiales Lindl.) , kladu astrowych w obrębie okrytonasiennych [1].
- Pozycja w systemie Reveala (!993-1999)
Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa dereniowe (Cornidae Frohne & U. Jensen ex Reveal), nadrząd Aralianae Takht., rząd araliowce (Araliales Reveal), rodzina araliowate (Araliaceae Juss.), podrodzina Aralioideae Eaton, plemię Aralieae Rchb., rodzaj aralia (Aralia L.)[3].
- Wybrane gatunki
- aralia chińska – Aralia chinensis L.
- aralia wysoka – Aralia elata (Miq.) Seem.
- aralia szorstka[4], a. szczeciniasta – Aralia hispida Vent.
- aralia bezbronna – Aralia nudicaulis L.
- aralia kolczasta – Aralia spinosa L.
- aralia sercowata[4] – Aralia cordata Thunb.
- aralia groniasta[4] – Aralia racemosa L.
- Aralia cachemirica Dcne.
- Aralia continentalis Kitag.
- Aralia stipulata
Zastosowanie [edytuj]
- Rośliny ozdobne: Kilka gatunków jest w Polsce rzadko uprawianych w ogrodach i parkach. Wytrzymałość na mrozy większości gatunków niedostateczna.
- Rośliny lecznicze: Korzenie i kłącza kilku gatunków są wykorzystywane w medycynie jako środek tonizujący.
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-04-16].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-05-05].
- ↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Aralia (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 23-12-2008].
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Ludmiła (red.) Karpowiczowa: Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.
