Pręcik (botanika)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Budowa pręcika
1. nitka pręcika (filamentum)
2. główka (anthera) złożona z 2 pylników
3. łącznik (connectivum)
4. komora pyłkowa

Pręcik (łac. stamen) – męski organ płciowy w kwiecie, bardzo silnie zredukowany i zmieniony liść. Ponieważ każdy pylnik (theca) ma połączone po dwa woreczki pyłkowe, pręcik okrytozalążkowych jest mikrosporofilem o 4 mikrosporangiach lub 2 synangiach dwusporangiowych. U roślin okrytonasiennych składa się z nitki pręcikowej (filamentum) i główki (anthera), która jest zróżnicowana na dwa pylniki (thecae) połączone płonnym łącznikiem (connectivum). W pylnikach znajdują się komory pyłkowe zawierające tkankę wyściełającą (tzw. tapetum) oraz tkankę zarodnikotwórczą (tzw. archespor), która wytwarza ziarna pyłku kwiatowego lub pyłkowiny. Dojrzałe pylniki pękają, pyłek się wysypuje i zostaje on dalej przenoszony przez wiatr, owady, zwierzęta, a następnie osadza się na znamionach słupków innych kwiatów (następuje zapylenie). Istnieją także rośliny o kwiatach samopylnych.

Główka pręcika rzodkiewnika (pęknięte pylniki z wysypującym się pyłkiem)

Pręciki zazwyczaj zebrane są w okółki, tworząc pręcikowie (łac. androeceum).

Mogą one występować w różnej liczbie w kwiecie, mogą być wolne, zrośnięte ze sobą lub przyrośnięte do okwiatu.

U niektórych roślin występują szczątkowe pręciki, nie wytwarzające pylników – tzw. prątniczki (łac. staminodium), które czasem przemieniają się w miodniki (łac. nectaria).

Długość pręcików może być niejednakowa. W rodzinie jasnotowatych (Lamiacae) w kwiatach znajdują się cztery pręciki, z których dwa są długie, a dwa krótkie. Takie pręciki określane są mianem dwusilnych. W rodzinie kapustowatych (Brassicaceae) cztery pręciki są długie, a dwa krótkie – określane są mianem czterosilnych.

U roślin nagonasiennych nie ma typowych pręcików tylko mikrosporangia (zwane pylnikami) na łuskowatych mikrosporofilach, tworzących zwykle szyszkowate twory zwane kwiatostanami męskimi lub mikrostrobilami[1][2].

Przypisy

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg