Białko G

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Struktura przestrzenna białka G

Białko G (starsza, obecnie niestosowana nazwa – białka N²) – białko adaptorowe dla receptora metabotropowego. Generalnie nazwą białka G określa się dużą grupę polimorficznych białek, które charakteryzują się aktywnością GTPazy, tj. katalizujących hydrolizę GTPGDP. Wyróżnia się kilkanaście podtypów tych białek, które różnią się sposobem pobudzenia i efektorem, jaki pobudzają. Biorą udział w przekaźnictwie hormonalnym i mogą pobudzać lub hamować.

Białko G jest heterotrimerem zbudowanym z podjednostek:

  • α – połączonej z GDP;
  • β;
  • γ;

Rodzaje[edytuj | edytuj kod]

Gs – stymulujące

  • dołącza się do receptora Rs
  • podjednostka αs wiąże nukleotyd guanylanowy i ma aktywność GTPazy; pobudza cyklazę adenylanową zwiększając tworzenie cAMP
  • podjednostki β i γ tworzą kompleks do którego przyłącza się podjednostka α po oddaniu GMP

Gi – inhibitorowe

  • podjednostka αi wiąże kompleks guanylanowy i ma aktywność GTPazy; hamuje działanie cyklazy adenylowej zmniejszając wytwarzanie cAMP
  • podjednostki β i γ są takie same jak w Gs

Działanie[edytuj | edytuj kod]

Cykl pracy białka G. Opis w tekście

Do zmienionej przez ligand zewnętrzny konformacji części wewnętrznej receptora metabotropowego przyłącza się podjednostka α, co powoduje aktywację białka G, czego efekty są następujące:

  • GDP związany z podjednostką α zostaje wymieniony na GTP (34), po czym podjednostka α oddysocjowuje od heterotrimerycznego kompleksu i tworzy zaktywowaną podjednostkę α (45);
  • "osamotniony" heterodimer – kompleks βγ również staje się aktywny;

Obydwie aktywowane części rozdysocjowanego białka G napotykają specyficzne dla siebie białka efektorowe, uaktywniając je. Zaktywowana podjednostka α po przyłączeniu się do efektora, poprzez swoją aktywność GTPazy hydrolizuje GTP (56) i w efekcie:

  • powstaje GDP;
  • podjednostka α staje się nieaktywna i:
  • przyłącza napotkany kompleks βγ, dezaktywując go (61);

Odtworzone, nieaktywne białko G jest gotowe do związania się z częścią wewnętrzną receptora metabotropowego (12) i rozpoczęcia kolejnego cyklu przekazywania sygnału.

Znaczenie kliniczne[edytuj | edytuj kod]

Zaburzenia w metabolizmie białka G występują w takich schorzeniach, jak rzekoma niedoczynność przytarczyc, cholera lub krztusiec.

Pierwsze białko G zostało odkryte przez fizjologa amerykańskiego Alfreda Gilmana w końcu lat 70. XX wieku.

W 1994 roku Alfred Gilman i Martin Rodbell otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny za odkrycie i badania nad białkiem G.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons