Bitwa pod Aljubarrota
| Bitwa pod Aljubarotta najazd kastylijski na Portugalię |
|||||||||||||||||
| Czas | 14 sierpnia 1385 | ||||||||||||||||
| Miejsce | Aljubarrota, ok. 100 km na północ od Lizbony | ||||||||||||||||
| Terytorium | Portugalia | ||||||||||||||||
| Przyczyna | pretensje króla Kastylii do tronu portugalskiego | ||||||||||||||||
| Wynik | zwycięstwo Portugalii | ||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||
|
Wojna Dwóch Piotrów - I wojna kastylijska (1366-1369) - Nájera (1367) - Montiel (1369) - II wojna kastylijska (1372-1373) - Lizbona (1373) - III wojna kastylijska (1380-1385) - Saltes (1380) - Atoleiros (1384) - Lizbona (1384) - Tag (1384) - Leça (1384) - Tejo (1384) - Transoco (1385) - Aljubarrota (1385) - Valverde (1385) |
Bitwa pod Aljubarotta – starcie zbrojne pomiędzy wojskami portugalskimi króla Jana I Wielkiego a armią Jana I Kastylijskiego, które miało miejsce 14 sierpnia 1385 r.
Spis treści |
Tło [edytuj]
Podłożem konfliktu był pretensje króla Kastylii do tronu portugalskiego po śmierci króla Portugalii Ferdynanda I. Następcą zmarłego króla został Jan I, wcześniej mistrz zakonu Avis. Na wieść o tym wyborze król Kastylii Jan I wtargnął na czele swoich wojsk do Portugalii i szedł przez Coimbrę na Lizbonę. Armia portugalska dowodzona przez króla Jana I Wielkiego oraz konstabla królestwa i naczelnego wodza Nuno Alvaresa Pereirę, ruszyła z Abrantes naprzeciw Kastylijczykom.
Siły przeciwników [edytuj]
Armia kastylijska liczyła 18 000 żołnierzy (6 500 piechoty, 6 750 jazdy i 5 000 kuszników) i ok. 10 000 zbrojnego pospólstwa, a portugalska – ok. 7 000 żołnierzy (4 000 piechoty, 1 700 jazdy, 800 kuszników, 700 łuczników) i ok. 5 000 zbrojnego pospólstwa. W oddziałach kastylijskich walczyli rycerze francuscy, a Portugalczyków wspierał oddział kuszników angielskich.
Przebieg bitwy [edytuj]
Bitwa rozpoczęła się po południu i trwała kilka godzin. Kastylijczycy byli znużeni marszem i upałem, a ich dowództwo nieudolne, natomiast Portugalczycy mieli świetnego dowódcę, który wybrał do walki znakomitą pozycję na stoku płaskowyżu i osłonił ją przed atakiem jazdy palisadą i wilczymi dołami. Pewna siebie kastylijska straż przednia, składająca się z ciężkozbrojnych rycerzy francuskich, uderzyła na pozycję portugalską, wbijając się klinem w jej środek, ale po krótkiej walce została otoczona i zniszczona. Widząc to Jan I Kastylijski wprowadził do walki swe główne siły co spowodowało chwilowy kryzys armii portugalskiej, atakowanej ze wszystkich stron przez przeważającego liczebnie przeciwnika. W decydującym momencie bitwy król Portugalii ze swoim strategicznym odwodem liczącym 700 rycerzy uderzył na główne siły wroga, a w tym czasie Pereira uderzył z obu flanek, zamykając Kastylijczyków w okrążeniu. Oddziały portugalskich zwolenników króla Kastylii, będące na zewnątrz pierścienia okrążenia, starały się wywalczyć przejście dla sił głównych, lecz zostały odparte. W końcu żołnierze kastylijscy rzucili się do ucieczki, ścigani przez Portugalczyków.
Konsekwencje [edytuj]
Straty Kastylijczyków wyniosły ok. 10000, a Portugalczyków ok. 2000 zabitych i rannych. Dalekosiężnym skutkiem tej bitwy była i jest niepodległość Portugalii. W podzięce za zwycięstwo w pobliskiej miejscowości Batalha (port. bitwa) postawiono w latach 1388 - 1434 gotycki zespół klasztorny.