Bitwa pod Kasabem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Bitwa pod Kasabem
Wojna domowa w Syrii
Czas 21 marca - 5 maja 2014
12 - 15 czerwca 2014
Miejsce Kasab, Muhafaza Latakia
Terytorium Syria
Wynik Zajęcie Kasabu przez rebeliantów w wyniku marcowej ofensywy. Odbicie miasta przez wojsko po czerwcowej kontroofensywie
Strony konfliktu
Flag of Jihad.svg Dżabhat an-Nusra
Flag of the Islamic Front (Syria) (Black).svg Front Islamski:

Flag of Jihad.svg Harakat Szam al-Islam
Flag of Syria (1932-1958; 1961-1963).svg Wolna Armia Syrii
Flag of Syria (1932-1958; 1961-1963).svg Syryjski Front Rewolucyjny[1]


Wsparcie:
 Turcja[2]

Syria Syria (siły rządowe)
Syria Siły Obrony Narodowej (NDF)
Liban Hezbollah
Dowódcy
Flag of Jihad.svg Abu Ahmad at-Turkmani
Flag of Jihad.svg Ibrahim ibn Szakran†
Flag of Syria (1932-1958; 1961-1963).svg Abu Malik
Flag of Syria (1932-1958; 1961-1963).svg Dżabal Maruf
Syria Hilal al-Asad †
Syria Mihraç Ural
Siły
4 tys. rebeliantów[3] Nieznane
Straty
ponad 500 zabitych (wg rebeliantów)
2700 zabitych (wg rządu)
ponad 480 zabitych (wg rebeliantów)
50 zabitych (wg rządu)
1 strącony MiG-23
Wojna domowa w Syrii

Przebieg wojny domowej w Syrii:
DaraHimsDżisr asz-SzughurHamaBaba AmrIdlibPlan AnnanaHulaAt-TrimsaDamaszek (Darajja) – AleppoFront kurdyjskiMa’arrat an-NumanFront damasceńskiHama (Akrab) – Ar-RakkaAl-KusajrDżudajdat al-FadlBanijasChan al-AsalSalmaGhutaMalulaPustynna DrogaSadadGóry Kalamun (Arsal) – Front islamski (SyriaIrak) – Front południowyChan SzajchunKasabHamaAl-Ukajriszi
Reakcje międzynarodowe

Bitwa pod Kasabem – starcie zbrojne toczone od 21 marca do 15 kwietnia 2014 przez opozycyjne siły zbrojne reprezentowane przez Dżabhat an-Nusra oraz ugrupowania wchodzące w skład Frontu Islamskiego i Wolnej Armii Syrii, przeciwko oddziałom wojska syryjskiego i lojalnym mu milicjom na kontrolowanych przez syryjski rząd terenach pod miastem Kasab, leżącym w mufahazie Latakia, podczas wojny domowej. Walki z przełomu marca i kwietnia, zakończyły się częściowym zwycięstwem rebeliantów, którzy zajęli Kasab oraz pobliskie miejscowości takie jak: Dżabal an-Nisr, An-Nab'in, Nab an-Nisr oraz Al-Budrusija. Po dwumiesięcznym pacie na froncie w czerwcu 2014 armia przeszła do kontrataku, w wyniku którego po czterech dniach oczyszczono całkowicie utracone wcześniej tereny.

Tło[edytuj | edytuj kod]

Muhafaza Latakia leżąca nad Morzem Śródziemnym to silny bastion rządu Baszszara al-Asada, ze względu na fakt zamieszkiwania jej przez Alawitów, grupy wyznaniowej, z której wywodzi się skupiona wokół al-Asada syryjska elita władzy, a także przez Ormian w pobliżu miasta Kasab[4].

Information icon.svg Osobny artykuł: Bitwa pod Salmą.

Do pierwszej ofensywy rebeliantów w tym rejonie doszło w sierpniu 2013. Wówczas doszło do bitwy między sunnickimi rebeliantami, a siłami bezpieczeństwa pod Salmą. W trakcie walk, ekstremiści dopuścili się masakry według Human Rights Watch na 190 cywilów[5]. Po tych wydarzeniach interweniowało wojsko syryjskie, które wypchnęło radykalnych islamistów spod Salmy[6].

Przebieg bitwy[edytuj | edytuj kod]

Natarcie rebeliantów[edytuj | edytuj kod]

Wśród grup sunnickich rebeliantów największy odsetek stanowili ekstremiści z ugrupowania Dżabhat an-Nusra. Ogłosili oni, iż działania w mateczniku Asada będą prowadzić pod kryptonimem "Al-Anfal" ("łupy wojenne"). Z kolei bojówki skupione wokół Wolnej Armii Syrii działały pod kryptonimem "Męczenników Matki". W operacjach udział brały takie ugrupowania wchodzące w skład Frontu Islamskiego takie jak Ahrar asz-Szam czy Ansar asz-Szam. W walkach nie byli zaangażowali dżihadyści z Islamskiego Państwa w Iraku i Lewancie ze względu na toczącą się rywalizację między islamistami na północy Syrii. Celem ofensywy było przejecie terenów leżących na wybrzeżu Morza Śródziemnego[4].

Bitwa pod Kasabem rozpoczęła się 21 marca 2014 o godz 5:45[7], po tym jak rebelianci pod dowództwem Dżabhat an-Nusra przekroczyli granicę turecko-syryjską w pięciu różnych miejscach i dokonali szturmu na Kasab. Przygotowania do ofensywy czyniono w tureckiej miejscowości Gözlekçiler, co budziło szereg kontrowersji, iż Turcja przyzwalała na pobyt sunnickich rebeliantów na swoim terytorium i nie reagowała by zapobiec atakowi na ziemie zamieszkiwane przez Ormian na terytorium Syrii[8]. W związku z tym swoje zaniepokojenie wyraziły władze Armenii, które podkreśliły, iż Ormianie pod Kasab znaleźli się po ludobójstwie dokonanym przez Turków Osmańskich w latach 1915-1917[9].

Rebelianci przejęli kontrolę nad kilkoma posterunkami granicznymi oraz na Wzgórzem As-Sachra. Dokonano również ataku moździerzowego na miejscowość Karsana. Bojownicy tymczasowo przejęli kontrolę nad wzgórzem Dżabal an-Nisr, jednak zostało ono odbite przez siły rządowe. W walkach zginęły 24 osoby, w tym 17 rebeliantów i dowódca Dżabhat an-Nusra z muhafazy Latakia[10]. 22 marca 2014 rebelianci podeszli pod Kasab. Walki koncentrowały się głównie na obszarach wiejskich. Armia syryjska podjęła także wysiłki na rzecz odbicia utraconych posterunków granicznych. Z kolei rebelianci skoncentrowali się na wzgórzu znanym jako "Obserwatorium 45", który jest najwyższym szczytem w regionie. Syryjskie Arabskie Siły Lotnicze koordynowały kontrofensywę wojsk lądowych, dokonując nalotów na pozycje rebeliantów. Drugiego dnia walk zginęło 50 rebeliantów i 26 żołnierzy[11][12].

Sytuacja na froncie pod Kasabem

Trzeciego dnia walk tureckie samoloty bojowe F-16 zestrzeliły syryjski samolot wojskowy MiG-23, który naruszył turecką przestrzeń powietrzną. Pilot zestrzelonej maszyny ocalił życie[13]. W międzyczasie rebelianci atakowali wioskę Charbas Sulas, leżącą 25 km na południe od Kasab[14]. Źródła opozycyjne informowały również, iż 20 żołnierzy złożyło broń po trzygodzinnym oblężeniu wioski Nab al-Murr. Rebelianci przejęli wioskę An-Nab'in i okolice Dżabal an-Nisr, z kolei armia odbiła sam szczyt i wzmocniła pozycję pod wzgórzem "Obserwatorium 45" i w wiosce As-Samra[15][16].

Tymczasem w walkach w Kasab, podczas ataku rakietowego z wykorzystaniem pocisków typu Grad, zginął lider milicji pod nazwą Siły Obrony Narodowej (NDF) i kuzyn prezydenta i dowódca sił rządowych uczestniczących w bitwie pod Salmą - Hilal al-Asada, a także siedmiu innych milicjantów[15]. Rebelianci z Frontu Islamskiego i Dżabhat an-Nusra przedostali się na główny plac Kasabu, co umożliwiło im 24 marca 2014 przejęcia kontroli nad większa częścią miasta[17]. Jednak nie był to koniec potyczki, gdyż bojownicy walczyli nadal na obrzeżach miejscowości[18]. W samym mieście rebelianci dopuścili się zbezczeszczenia trzech ormiańskich kościołów oraz wzięli jedną ormiańską rodzinę za zakładników. Przed rozpoczęciem bezpośrednich walk w Kasab, z miasta ewakuowano 670 ormiańskich rodzin. W Kasab zginęło dotąd 80 osób[7]. 24 marca 2014 armia zdołała odbić wioskę Nab al-Murr[16]. Tymczasem Wolna Armia Syrii, skierowała swoich bojowników na front pod Kasab z muhafazy Idlib[19].

Kolejnym krokiem rebeliantów było odbicie miejscowości As-Samra w dniu 25 marca 2014. Islamiści osiągnęli również wybrzeże Morza Śródziemnego[20]. W międzyczasie bojownicy musieli odpierać ataki armii w Kasabie. Miasto zostało w południe czterokrotnie zbombardowane[21]. W wyniku kontrataku, część opozycyjnych grup bojowych opuściło miasto[22]. W odwecie dokonano samobójczego zamachu pod "Obserwatorium 45", w wyniku czego śmierć poniosło kilku żołnierzy. Po zamachu toczyły się tam zacięte walki, dzięki którym rebelianci chwilowo kontrolowali wzgórze[23]. Wojsko dokonało ataku artyleryjskiego na wzgórze Dżabal an-Nisr kontrolowane przez rebeliantów. Armia odbiła także miejscowość An-Nab'in[24].

26 marca 2014 rebelianci zaatakowali miasto Kastal Maaf, wyprowadzając natarcie spod "Obserwatorium 45". Starcia wybuchły ponownie w An-Nab'in. Walki były opisywane przez świadków jako chaotyczne z obustronnymi atakami i wycofaniami[25]. W tym samym czasie, walki były kontynuowane w okolicach Kasab, "Obserwatorium 45" i As-Samrze[26] wraz ze zwiększoną intensywnością ostrzeliwania Kasabu oraz as-Samry. Rząd zmobilizował tysiące żołnierzy i milicjantów NDF oraz zwolenników rządu na czele z Alawitami, aby odbili tereny zajęte przez rebeliantów[27]. Wojska ewakuowały się także z Nab an-Nisr, czego powodem było poddanie się wobec ostrzałów prowadzonych przez islamistów z "Obserwatorium 45" i Dżabal an-Nisr. Wobec tego armia podjęła kolejne uderzenie na "Obserwatorium 45" pokonując rebeliantów. Według komunikatu syryjskich sił zbrojnych w walce zginęło 75 bojowników. Żołnierze nie pozostawili na nim garnizonu, przez co na wzgórze ponownie przeniknęli rebelianci[16]. Również opanowano uderzenie bojowników na Kastal Maaf oraz An-Nab'in[28]. W ciągu pięciu dni walk według prorządowych źródeł zginęło 500 rebeliantów oraz 50 żołnierzy[28], z kolei Syryjskie Obserwatorium Praw Człowieka informowało o stu ofiarach po każdej ze stron[29]. Syryjskie władze zaapelowały do ONZ o powstrzymania Turcji przed zaangażowaniem w walkach pod Kasab. Według Damaszku, Ankara zbroiła i finansowała rebeliantów, którzy prowadzili ofensywę na froncie latakijskim[30].

Po tym jak 27 marca 2014 ekstremiści z Dżabhat an-Nusra ponownie podeszli pod "Obserwatorium 45", armia wykorzystała helikoptery, z których bombardowano ich pozycje[31]. W trakcie bombardowań zginęło 13 rebeliantów[32]. Armia wraz z siłami NDF, po opanowaniu sytuacji na linii Kastal Maaf - "Obserwatorium 45" - An-Nab'in, rozpoczęła marsz na Kasab, jednak rebelianci dokonali uderzenia na wojsko na drodze z An-Nab'in do Kasabu. Bojownicy tymczasowo przejęli kontrolę nad An-Nab'in, pozbawiając życia w tracie starcia 23 żołnierzy i milicjantów NDF[32]. Po porażce w An-Nab'ine, z frontu uciekł szef syryjskiego wywiadu w muhafazie Latakia. Na miejsce posiłki sił rządowych przybyły 29 marca 2014, kiedy to toczyły się starcia na obrzeżach An-Nab'inu[33]. Tymczasem w Kasabie ofiarą masakry, podczas islamskiej okupacji, padło 80 chrześcijan, a kolei 2 tys. osób uciekło z miasta[34].

Wyhamowanie ofensywy rebeliantów i kontrataki armii syryjskiej[edytuj | edytuj kod]

Po tym jak rebelianci przejęli kontrolę nad As-Samrą, armia intensywnie bombardowała ich w tej wiosce[27]. Od 27 marca 2014 miejscowość została oblężona[35]. W międzyczasie rebelianci zablokowali kilka prób wysłania przez wojsko posiłków na front, wysyłanych m. in. z Tartusu[36]. 29 marca 2014, syryjskie siły zbrojne podjęły próbę odbicia "Obserwatorium 45", jednak atak się nie powiódł, gdyż celu nie osiągnięto i stracono 10 milicjantów. Ponadto na froncie zauważono, iż armię wspierali bojownicy libańskiego Hezbollahu[37]. 31 marca 2014 armia podjęła ponowny atak na "Obserwatorium 45", dzięki któremu zajęto je i zainstalowano tam wyrzutnie rakietowe[38]. Jednak według SOHR starcia wciąż trwały na szczycie[39]. Tymczasem na wioskę Bahlulija, leżącą po rządowej stronie linii frontu, spadło siedem rakiet Grad, wystrzelone przez rebeliantów[40]. Ponadto Turcja odpowiedziała nadgranicznym ogniem artyleryjskim, po tym jak jedna z rakiet spadła na tureckie terytorium, raniąc Syryjkę, przebywającą w obozie dla uchodźców[41].

W trakcie trwania walk, Rosja oskarżyła Turcję, Zachód oraz kraje Zatoki Perskiej o wspieranie rebeliantów, którzy dopuszczali się masakr na Ormianach w Kasab. Stanowisko Rosji zostało wsparte przez Szanghajską Organizację Współpracy oraz prezydenta Republiki Czeczeńskiej Razmana Kadyrowa[42]. Ponadto Moskwa przygotowała materiały o działaniach bojowników w Kasab, który został w całości odrzucony przez zachodnich dyplomatów[43].

Ostatniego dnia miesiąca, SOHR podało, iż podczas dziecięciu dniach walk, po obu stronach łącznie zginęło 1052 osób, w tym nie mniej niż 194 żołnierzy, w tym 27 oficerów[44]. 1 kwietnia 2014 rebeliantów w Kasabie odwiedził Ahmad al-Dżarba, lider opozycyjnej Syryjskiej Koalicji Narodowej na rzecz Opozycji i Sił Rewolucyjnych[39]. Następnego dnia islamiści zajęli pas ziem pod wioską Al-Badrusija, leżącą nad Morzem Śródziemnym. W trakcie walk pod "Obserwatorium 45" śmierć poniósł lider Harakat Szam al-Islam, Marokańczyk Ibrahim ibn Szakran, weteran wojny w Afganistanie[45]. Rebelianci twierdzili, że mimo tego odparli ataki pod strategicznym wzgórzem. Według ich niepotwierdzonych źródeł pojmali także 11 bojowników Hezbollahu[46]. 3 kwietnia 2014 SOHR podał, iż rebelianci odbili "Obserwatorium 45", tracąc w walkach nie mniej niż 11 ludzi[47]. Jednak później Al Dżazirainformowała, że wzgórze było nadal pod kontrolą wojska[48]. SOHR dodał, że w walkach zginęło kolejnych dziewięciu rebeliantów[49].

4 kwietnia 2014 obie strony zaciekle ostrzeliwały się na strategicznym wzgórzu. Łącznie w dniach 2-4 kwietnia 2014 podczas bitwy o "Obserwatorium 45" śmierć poniosło 72 rebeliantów, w tym 35 zagranicznych oraz 43 żołnierzy i milicjantów[50][51]. Na tureckie miasto Yayladadi ponownie spadło sześć rakiet, przez co tamtejsze wojsko odpowiedziało ogniem[52]. 5 kwietnia 2014 tuż po północy, wojska rządowe złapały w zasadzkę grupę rebeliantów na drodze do An-Nab'in[53]. W ciągu dnia w czasie walk w Kasab zginęło dwóch marokańskich dowódców polowych ugrupowania Ahrar asz-Szam, wchodzącego w skład Frontu Islamskiego[54].

7 kwietnia 2014 walki wybuchły pod wzgórzem Dżabal al-Haramiją. Pierwszego dnia starć przewagę uzyskali islamiści, jednak zostali pokonani przez armię dnia kolejnego[55]. W kolejnych dnia zanotowano stagnację na froncie. Dopiero 12 kwietnia 2014 do starcia doszło na linii frontu między Nab al-Murr i An-Nab'in[56]. Kolejnego dnia armia wraz z sojuszniczymi milicjami ludowymi napierała na An-Nab'in, lecz silny opór rebeliantów pod dowództwem Dżabhat an-Nusra, uniemożliwiło im zdobycie miejscowości[57]. 14 kwietnia 2014 armia zajęła wzgórze Sal Darin leżące u podnóża Kasab. Nadal działania zbrojne toczono na "Obserwatorium 45"[58]. 15 kwietnia 2014 dowódca sił Wolnej Armii Syrii, Abu Malik, przyznał, iż ofensywa rebeliantów wyhamowała z powodu dużych strat i brak w uzbrojeniu oraz dostępu do amunicji[59]. Trzy dni później inny opozycyjny dowódca skrytykował Syryjską Koalicję Narodową na rzecz Opozycji i Sił Rewolucyjnych o niedostateczne wsparcie finansowe i militarne bojowników uczestniczących w bitwie[60].

Siły rządowe działania w rejonie Kasabu wznowiły 27 kwietnia 2014, kiedy wojsko lądowe zajęło posterunek bojowników pod As-Samrą. Następnie wysadzono desant morski na plaże[61], dzięki czemu wieczorem udało się zmusić rebeliantów do odwrotu z As-Samry[62]. W kolejnych dnia armia prowadziła kontrnatarcie na An-Nab'in i Dżabal an-Nisr, zajmując po drodze poszczególne wzgórza. 4 maja 2014 wybuchły walki w pierwszej z wyżej wymienionych miejscowości. Dzień później islamiści podjęli nieudaną próbę zdobycia "Obserwatorium 45"[63], mimo użycia amerykańskich przeciwpancernych pocisków kierowanych BGM-71 TOW[64]. W połowie maja 2014 rebeliantom udało się przechwycić wzgórza 724, 53, 1013 o mniejszym znaczeniu strategicznym[65].

Odbicie Kasabu przez wojsko[edytuj | edytuj kod]

12 czerwca 2014 siły zbrojne Syrii wznowiły ofensywę pod Kasabem. Kolejnego dnia zajęły wzgórza 714, 767, 803 oraz Dżabal an-Nisr, okalające miasto. 14 czerwca 2014 osłabiony garnizon Kasabu rozpoczął ewakuację. Tymczasem armia wspierana przez libański Hezbollah nacierała w kierunku miasta, odbijając wcześniej utracone miejscowości w tym Al-Nab'in oraz Nab al-Murr[66]. 15 czerwca 2014 armia weszła do Kasabu, przejmując bez większych przeszkód nad miastem całkowitą kontrolę. Ostatecznie w ciągu czterodniowej ofensywy armia odbiła wszystkie tereny stracone w wyniku natarcia rebeliantów z przełomu marca i kwietnia 2014[67].

Chronologia zajmowania miejscowości pod Kasabem[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość Data zdobycia przez rebeliantów Data odbicia przez armię
Dżabal an-Nisr
21 marca 2014
23 marca 2014
21 marca 2014
13 czerwca 2014
Nab al-Murr
23 marca 2014
24 marca 2014
14 czerwca 2014
An-Nab'in
23 marca 2014
27 marca 2014
25 marca 2014
14 czerwca 2014
Kasab
24 marca 2014
15 czerwca 2014
As-Samra
25 marca 2014
27 kwietnia 2014
"Obserwatorium 45"
25 marca 2014
31 marca 2014
Nab an-Nisr
26 marca 2014
14 czerwca 2014
Al-Badrusija
1 kwietnia 2014
14 czerwca 2014
Dżabal al-Haramija
7 kwietnia 2014
8 kwietnia 2014

Przypisy

  1. Raport: Zaangażowanie Turcji w syryjską wojnę (pol.). xportal.pl, 2014-03-30. [dostęp 2014-04-16].
  2. Syrian rebels allowed to attack Latakia from Turkish soil under Turkish air cover. Iran raises Cain in Ankara (ang.). debka.com, 2014-03-29. [dostęp 2014-04-20].
  3. Syrian rebels allowed to attack Latakia from Turkish soil under Turkish air cover. Iran raises Cain in Ankara (ang.). debka.com, 2014=03-30. [dostęp 2014-04-16].
  4. 4,0 4,1 Rebels Reopen the Latakia Front. Institute for the Study of War, 2014-04-09. [dostęp 2014-04-13].
  5. You Can Still See Their Blood. Human Rights Watch, 2013-10-11. [dostęp 2013-10-13].
  6. Syrian army recaptures all rebel positions in Latakia. France 24, 2013-08-19. [dostęp 2013-08-20].
  7. 7,0 7,1 Reports cite 80 dead in Kessab; Churches desecrated. armradio.am, 2014-03-24. [dostęp 2014-04-14].
  8. Fear of war grips Turkish border province. Al Monitor, 2014-03-25. [dostęp 2014-04-13].
  9. Serzh Sargsyan makes press statement on Kessab in The Hague. panorama.am, 2014-03-25. [dostęp 2014-04-13].
  10. 24 killed as rebels fight to take Syria border post. maannews.net, 2014-03-22. [dostęp 2014-04-13].
  11. Syrian troops and rebels clash near Turkish border. nujournal.com, 2014-03-22. [dostęp 2014-04-13].
  12. Third day of fighting at Syria-Turkey border crossing. dailystar.com.lb, 2014-03-23. [dostęp 2014-04-13].
  13. Turcja zestrzeliła syryjski samolot. "Naruszył przestrzeń powietrzną" (ang.). gazeta.pl. [dostęp 24 marca 2014].
  14. Turkey shoots down Syrian plane it says violated air space. Reuters, 2014-03-23. [dostęp 2014-04-13].
  15. 15,0 15,1 Syrian paramilitary commander killed in Latakia. kuna.net.kw, 2014-03-23. [dostęp 2014-04-13].
  16. 16,0 16,1 16,2 Kassab falls to Syrian opposition gunmen. al-monitor.com, 2014-03-24. [dostęp 2014-04-13].
  17. Syrian forces battle rebels near Turkey border crossing. Reuters, 2014-03-24. [dostęp 2014-04-14].
  18. Syrian rebels capture town near Turkish border. dailystar.com.lb, 2014-03-24. [dostęp 2014-04-14].
  19. Syria rebels launch northern offensive after heavy losses. dailystar.com.lb, 2014-03-25. [dostęp 2014-04-14].
  20. Syria rebels take coastal village in Al Assad heartland — NGO. dailystar.com.lb, 2014-03-25. [dostęp 2014-04-14].
  21. Free Syrian Army marches on to Lazkiya . worldbulletin.net, 2014-03-25. [dostęp 2014-04-14].
  22. Syrian army ousts militants from border town of Kesab. worldbulletin.net, 2014-03-25. [dostęp 2014-04-14].
  23. Over 500 rebels killed in Syria's Latakia battles (ang.). worldbulletin.net, 2014-03-25. [dostęp 2014-04-14].
  24. القيدادي السعودي البارز عبد الله المحيسني يتحدث من قمة المرصد (arab.). SOHR, 2014-03-25. [dostęp 2014-04-14].
  25. Syrian Rebels and Army Clash Over Coastal Town. ABC News, 2014-03-26. [dostęp 2014-04-14].
  26. Fierce fighting raging in Syria's Latakia. AFP, 2014-03-26. [dostęp 2014-04-16].
  27. 27,0 27,1 Syria forces in heavy counterattack on rebels in Latakia. dailystar.com.lb, 2014-03-26. [dostęp 2014-04-16].
  28. 28,0 28,1 Over 500 rebels killed in Syria's Latakia battles. xinhuanet.com, 2014-03-26. [dostęp 2014-04-16].
  29. Syria forces in heavy counterattack on rebels in Latakia. dailystar.com.lb, 2014-03-26. [dostęp 2014-04-16].
  30. Syria complains to the UN over Turkish "aggression. SOHR, 2014-03-27. [dostęp 2014-04-16].
  31. Clashes continue in Lattakia countryside. SOHR, 2014-03-27. [dostęp 2014-04-16].
  32. 32,0 32,1 Regime fights back against rebel gains in Latakia. dailystar.com.lb, 2014-03-27. [dostęp 2014-04-16].
  33. Continuing clashes in Rural Damascus and Latakia. syriahr.com, 2014-03-27. [dostęp 2014-04-16].
  34. Syrian Islamists Kill 80 Christians, Displace Thousands More. syriahr.com, 2014-03-31. [dostęp 2014-04-16].
  35. Hot battles continue in surrounding of Samra village. armenpress.am, 2014-03-27. [dostęp 2014-04-16].
  36. Syrians rally in support of rebels’ coastal offensive. dailystar.com.lb, 2014-03-27. [dostęp 2014-04-16].
  37. Ten regime fighters killed while trying to capture Observatory 45. akhbar.alaan.tv, 2014-03-29. [dostęp 2014-04-16].
  38. Turkey fires into Syria after shelling damages mosque. SOHR, 2014-03-31. [dostęp 2014-04-16].
  39. 39,0 39,1 Syria opposition says chief visits Latakia. dailystar.com.lb, 2014-04-01. [dostęp 2014-04-16].
  40. Regime tries to rally on coast after taking Qalamoun villages. SOHR, 2014-03-31. [dostęp 2014-04-16].
  41. Turkey fires artillery into Syria in border incident. dailystar.com.lb, 2014-03-31. [dostęp 2014-04-16].
  42. Russia Denounced War on Syria and Ethnic Cleansing of Armenian Syrians in Kessab and Lattakia. dailystar.com.lb, 2014-04-01. [dostęp 2014-04-16].
  43. ECAG: Analityk: 'Za masakrę w Kesap odpowiada Zachód'. geopolityka.org, 2014-04-05. [dostęp 2014-04-16].
  44. More than 1000 fighters killed in Lattakia clashes. SOHR, 2014-03-31. [dostęp 2014-04-16].
  45. Abu Ahmad al-Maghrebi (Ibrahim Bencheqroun), un vétéran du Jihad mort en Syrie Jihad veteran killed in Syria. arab-chronicle.com, 2014-04-02. [dostęp 2014-04-16].
  46. Violence flares around Damascus. dailystar.com.lb/, 2014-04-03. [dostęp 2014-04-16].
  47. استعادة مقاتلون من شام الاسلام السيطرة على مباني بالمرصد (arab.). SOHR, 2014-04-03. [dostęp 2014-04-16].
  48. استعادةBattle for Latakia: (arab.). SOHR, 2014-04-03. [dostęp 2014-04-16].
  49. Fighting rages in Syria's Latakia: activists (ang.). SOHR, 2014-04-03. [dostęp 2014-04-16].
  50. The Long War Journal (ang.). longwarjournal.org, 2014-04-04. [dostęp 2014-04-16].
  51. مقتل 8 عناصر من القوات النظامية وجرح اكثر من 15 في اللاذقية (arab.). SOHR, 2014-04-04. [dostęp 2014-04-16].
  52. Rebels take northern town on main highway (ang.). dailystar.com.lb, 2014-04-04. [dostęp 2014-04-16].
  53. قصف واشتباكات في اللاذقية (arab.). SOHR, 2014-04-05. [dostęp 2014-04-16].
  54. The Long War Journal (ang.). longwarjournal.org, 2014-04-05. [dostęp 2014-04-16].
  55. Syrian army seizes strategic mountain in Latakia (ang.). Press TV, 2014-04-07. [dostęp 2014-04-16].
  56. Syrian Observatory for Human Rights (ang.). SOHR, 2014-04-12. [dostęp 2014-04-16].
  57. Clashes continue in Lattakia and Homs (ang.). SOHR, 2014-04-13. [dostęp 2014-04-16].
  58. Syria in Last 24 Hours: Army Takes Back Strategic Mountains in Eastern Syria (ang.). SOHR, 2014-04-13. [dostęp 2014-04-16].
  59. قيادي بالجيش السوري الحر: معركة “الساحل” دخلت مرحلة من الجمود (arab.). SOHR, 2014-04-15. [dostęp 2014-04-16].
  60. قائد الجبهة الغربية والوسطى:: 398 ألف دولار قُدِّمت لمعارك الساحل (arab.). SOHR, 2014-04-18. [dostęp 2014-04-19].
  61. Aleppo violence claims dozens of lives (ang.). dailystar.com.lb, 2014-04-27. [dostęp 2014-05-16].
  62. IMPORTANT - #Samra village (west to #Kassab) is under loyalist control tonight as the islamic coalition forced to retreat after 1-day battle (ang.). Twitter, 2014-04-27. [dostęp 2014-05-16].
  63. I2/ #Syria #Kessab: (ang.). Twitter, 2014-05-04. [dostęp 2014-05-16].
  64. Video: US-Made TOW Anti-Tank Missiles Now in Latakia Province? (ang.). eaworldview.com, 2014-05-01. [dostęp 2014-05-16].
  65. 1/ #BreakingNews #Syria #Kessab #Lattakia: Rebels managed to re-take hills 724, 53, 1013 and Seriatel Hill from #SAA. (ang.). twitter.com, 2014-05-16. [dostęp 2014-06-03].
  66. Al-Nusra jihadists pull out Syria's Kesab city seized in March (ang.). Voice of Russia, 2014-06-15. [dostęp 2014-08-29].
  67. SYRIAN ARMY CRUSHES REBEL PUSH NEAR TURKISH BORDER (ang.). AFP, 2014-06-15. [dostęp 2014-08-29].