Hezbollah

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Flagi Hezbollahu na ulicach Baalbeku

Hezbollah (arab. حزب الله – Hizb-allah, „Partia Boga”) – libańska partia polityczna islamskich szyitów, która została utworzona w roku 1982[1]. Od początku była wspierana i finansowana przez Iran, Syrię, a także przez dotacje ich zwolenników[2].

Nazwa Organizacji Hezbollah pochodzi od słów „Partia Boga” i są to słowa z Koranu (58:22): „On wprowadzi ich do Ogrodów, gdzie w dole płyną strumyki; oni będą tam przebywać na wieki. Bóg znalazł w nich upodobanie i oni mają upodobanie w Nim. Oni stanowią partię Boga. O, tak! Zaprawdę, partię Boga – oni są szczęśliwi!”

Hezbollah jest uważany przez część państw za organizację terrorystyczną, przede wszystkim przez Stany Zjednoczone[3], Wielką Brytanię, Izrael[4] i Kanadę[5]. Stany Zjednoczone zaczęły określać Hezbollah organizacją terrorystyczną po jego atakach na amerykańskie bazy wojskowe i ambasadę amerykańską w Libanie w czasie wojny między Libanem, Izraelem i USA w latach osiemdziesiątych[6]. Natomiast Unia Europejska wpisała na listę organizacji terrorystycznych zbrojne skrzydło Hezbollahu (w reakcji m.in. na zamach w Burgas z 2012 roku), utrzymując zarazem dialog ze współtworzonym przez Hezbollah libańskim rządem[7].

Początki Hezbollahu[edytuj | edytuj kod]

Propaganda Hezbollahu: gablota poświęcona poległemu bojownikowi

Hezbollah powstał w 1982 roku, podczas libańskiej wojny domowej, kiedy to władze irańskie wysłały do okupowanego przez wojska izraelskie Libanu 1200-osobowy kontyngent instruktorów z elitarnych oddziałów Strażników Rewolucji (Sepah-e Pasdaran-e Enghelab-e Islami). Mieli oni za zadanie tworzenie antyizraelskiego ruchu oporu w południowym Libanie.

Wkrótce organizacja zaczęła skupiać wokół siebie miejscowych ochotników, pomniejsze partie szyickie oraz niektórych członków milicji Amal. W libańskiej wojnie domowej Hezbollah walczył zarówno z Siłami Obronnymi Izraela, jak i podlegającą jej Armią Południowego Libanu. Rozpoczął tez indoktrynację, wspieranie finansowe, szkolenie i uzbrajanie miejscowej ludności.

Kierownictwo i struktura organizacji[edytuj | edytuj kod]

Duchowym ojcem Hezbollahu był zmarły 4 lipca 2010 szejk Mohammed Hussein Fadlallah natomiast obecnym przywódcą jest Hassan Nasrallah.

Organizacja kierowana jest przez szurę czyli radę, w skład której wchodzi dwunastu duchownych, wraz z wyspecjalizowanymi komitetami zajmującymi się sprawami ideologicznymi, politycznymi, propagandowymi, wojskowymi i sądowymi. W głównych rejonach działania Hezbollahu (dolina Bekaa, południowy Bejrut i południowy Liban) istnieją mniejsze rady i komitety podlegające radzie głównej, która przekazuje im ogólne dyrektywy do swych pomniejszych organów, zaś te formułują konkretne decyzje i dopilnowują wykonania ich w terenie.

Państwo w państwie[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Libanu Hezbollah zbudował swego rodzaju państwo w państwie, które znajduje się de facto poza kontrolą władz Libanu. Hezbollah zajmuje się ekstensywnym programem rozwoju socjalnego. Prowadzi przynajmniej cztery szpitale, 12 klinik, 12 szkół i dwa centra agro-gospodarcze. Pomoc medyczna organizowana przez Hezbollah jest tańsza niż w większości szpitali prywatnych w Libanie[8]. Ta charytatywna działalność Hezbollahu istnieje jednak wyłącznie dzięki hojnemu wsparciu zagranicznemu – partia nie musi, tak jak legalny rząd Libanu, bilansować wydatków i martwić się o braki funduszy w swoim budżecie.[9]

Ideologia[edytuj | edytuj kod]

Propaganda Hezbollahu: Wielki Szatan (USA) i Mały Szatan (Izrael)

Ideologia Hezbollahu jest silnie antyizraelska i antyzachodnia. Po pojawieniu się na scenie politycznej w 1985 roku, partia przedstawiła swój manifest. Zakładał on:

  • Ustanowienie w Libanie republiki islamskiej na wzór Iranu.
  • Doprowadzenie do wycofania się z terytorium Libanu sił ONZ, głównie amerykańskich i francuskich.
  • Zwalczanie wszelkich wpływów świata zachodniego.
  • Doprowadzenie do wycofania się wojsk izraelskich, następnie zniszczenie państwa Izrael (którego Hezbollah postrzega jako tzw. „małego szatana”) i ustanowienie rządów islamskich nad Palestyną a zwłaszcza nad Jerozolimą.

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

Hezbollah jest najbardziej wpływową partią szyicką w Libanie. Cieszy się poparciem przede wszystkim ubogiej ludności wiejskiej i miejskiej. Jednak ze względu na skomplikowaną ordynację wyborczą, dyskryminującą szyitów, partia ta zdobywa jedynie kilkanaście mandatów w 128-osobowym libańskim parlamencie[10]. Hezbollah wraz ze świeckim Amalem utworzył prosyryjski Blok Rozwoju i Oporu, który wszedł razem z chrześcijańskim Blokiem Zmian i Reform w skład tzw. Sojuszu 8 Marca. Przewodniczącym klubu parlamentarnego jest Mohammad Raad.

Działalność terrorystyczna[edytuj | edytuj kod]

Zamachy[edytuj | edytuj kod]

Model rakiety wystrzeliwanej na Izrael

Hezbollah postrzega terroryzm jako metodę walki słabych i uciśnionych przeciwko silniejszym agresorom. Tego typu działalność prowadził głównie podczas wojny domowej. Wtedy celem ataku nie były tylko siły izraelskie, ale również wojska i placówka ONZ. W kwietniu 1983 roku dokonano zamachu terrorystycznego na ambasadę USA w Bejrucie, w którym zginęło 49 osób. Hezbollah obwinia się także o atak na koszary Korpusu Amerykańskiej Piechoty Morskiej. Zginęło wówczas 240 żołnierzy marines. W tym samym czasie przeprowadzono ataki na francuskich spadochroniarzy w Bejrucie (60 zabitych) oraz dowództwo armii izraelskiej w Tyrze (50 zabitych).

Niektórzy przypisują Hezbollahowi udział w zamachu na ambasadę Izraela w Buenos Aires w roku 1992[11], mimo że nie ma na to niezbitych dowodów.

Porwania[edytuj | edytuj kod]

Od 1984 roku Hezbollah rozpoczął dokonywać porwania na szeroka skalę. Porywanymi okazywali się obywatele amerykańscy, francuscy, brytyjscy i niemieccy. Część z nich została później zwolniona, jednakże niektórych z nich (np. amerykańskiego pułkownika Higginsa) stracono.

Stosunek Hezbollahu do zamachów z 11 września[edytuj | edytuj kod]

Hezbollah w ostatnim czasie stara się robić wrażenie ugrupowania umiarkowanego. Duchowy przywódca Hezbollahu szejk Mohammed Hussein Fadlallah potępił zamach na World Trade Center, a przywódcy Partii Boga wielokrotnie podkreślali, że są dalecy od fanatyzmu reprezentowanego przez ludzi z organizacji Osamy bin Ladena[potrzebne źródło].

Walka zbrojna[edytuj | edytuj kod]

Hezbollah dysponuje własnymi oddziałami zbrojnymi zwanymi Al-Muqawama al-Islamiyya (pol. Islamski Opór). W skład struktury militarnej wchodzi osiem pionów wojskowych wraz z własną służbą zdrowia oraz oddziałami samobójców i obsługą baterii katiuszy.

Po wyciągnięciu wniosków z wcześniejszej klęski Palestyńczyków, których taktyka opierała głównie na prowadzenie wojnie pozycyjnej, Hezbollah obrał walkę partyzancką. Jego oddziały są w ciągłym ruchu i przeprowadzają ataki nocą. Bojownicy są wyposażeni w najnowocześniejszy sprzęt (m.in. w noktowizory). Dużą rolę odgrywają siły rakietowe i artyleria. W latach 90. rozpoczęto silne ostrzeliwanie stref bezpieczeństwa oraz północnego Izraela.

Walka Hezbollahu z Izraelem[potrzebne źródło], miała na celu spowodowanie wycofania się wojsk izraelskich z Libanu (co nastąpiło do 2000 r.)[12]. Od tego roku ramię militarne Hezbollahu pozostało w południowym Libanie deklarując cel ochrony kraju[13], uwolnienie libańskich więźniów w Izraelu i odzyskanie terytorium farmy Shebaa[14], które obecnie jest okupowane przez Izrael (według ONZ obszar ten nigdy nie należał do Libanu, gdyż jest częścią Syrii). Liderzy Hezbollahu deklarują także solidarność z palestyńskim ruchem oporu i wspierają destrukcję państwa izraelskiego[15].

Information icon.svg Osobny artykuł: II wojna libańska.

12 lipca 2006 roku w odpowiedzi na izraelską operację w Strefie Gazy nazywaną „summer rain” (czyli 'letni deszcz') Hezbollah uprowadził (z terytorium Izraela) dwóch izraelskich żołnierzy. Incydent ten sprowokował wojska izraelskie do ataku na cele w Libanie (faktyczne i domniemane siedziby Hezbollahu, elementy infrastruktury komunikacyjnej Libanu, takie jak: mosty, lotniska, drogi), co doprowadziło do intensywnego konfliktu.

Information icon.svg Osobny artykuł: Zamach w Burgas.

18 lipca 2012 Hezbollah dokonał zamachu na lotnisku w bułgarskim mieście Burgas wymierzony w izraelskich turystów.

Information icon.svg Osobny artykuł: Wojna domowa w Syrii.

Jesienią 2012 Hezbollah rozpoczął interwencję w Syrii po stronie sił rządowych, którzy zmagali się z tamtejszymi powstańcami i sunnickimi radykalnymi islamistami. Bojówki zbrojnego ramienia Hezbollahu specjalizowały się w walkach miejskich oraz zabójstwach. Na terenie Syrii na początku interwencji operowało 2 tys. szyickich bojowników. W 2013 liczba bojowników wzrosła do 10 tys. W zamian za wsparcie, rząd w Syrii uzbroił Hezbollah w rakiety dalekiego zasięgu Scud-B oraz ciężką broń[16]. Oficjalnie libańskie bojówki przyznały się do interwencji w Syrii podczas zwycięskiej bitwy o Al-Kusajr, która była największym sukcesem szyickich bojówkarzy. Na froncie walczyło ok. 3-5 tys. szyickich bojowników z czego do maja 2013 poległo ponad stu. Oprócz pogranicza syryjsko-libańskiego, bojownicy Hezbollahu walczyli również w Hims, pod Damaszkiem i w Aleppo[17]. Interwencja Hezbollahu w Syrii zmieniła charakter wojny domowej ze społeczno-politycznej na religijną między szyitami i sunnitami, oraz alawitami od początku lat siedemdziesiątych XX w. rządzącymi Syrią. Konflikt ten narasta także w samym Libanie, gdzie sytuacja jest coraz bardziej napięta i dochodzi wybuchów przemocy, które mogą zmusić Hezbollach do wycofania się z Syrii i obrony swoich libańskich pozycji przed sunnitami[18].

Przypisy

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]