Blok handlowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Blok handlowy to rodzaj międzynarodowego porozumienia, często część regionalnej organizacji międzyrządowej, w którym lokalne bariery handlowe (cła i bariery pozacelne) są zredukowane lub zniesione pomiędzy uczestniczącymi w porozumieniu krajami[1].

Opis[edytuj | edytuj kod]

Jednym z pierwszych bloków gospodarczych był Niemiecki Związek Celny, zainicjowany w 1834 roku, uformowany na bazie Związku Niemieckiego, a następnie, od 1871 roku, Cesarstwa Niemieckiego. Zwiększone natężenie formowania się bloków handlowych widoczne było w latach 60. i 70. XX wieku, a także w latach dziewięćdziesiątych, po upadku komunizmu. Do 1997 roku ponad 50% światowego handlu było zdane na łaskę regionalnych bloków handlowych[2]. Ekonomista Jeffrey J. Scott z Instytutu Petersona ds. Ekonomiki Międzynarodowej odnotowuje, że członkowie bloków handlowych, które odniosły sukces, zwykle mają cztery wspólne cechy:

  1. podobny poziom produktu narodowego brutto na osobę;
  2. sąsiedztwo geograficzne;
  3. podobne lub takie same reżimy handlowe;
  4. polityczne zaangażowanie w regionalne organizacje[1].

Obrońcy światowego wolnego handlu generalnie są przeciwko blokom handlowym, które, jak twierdzą, wzmacniają handel lokalny jako przeciwieństwo ogólnoświatowego[3]. Naukowcy i ekonomiści stale debatują, czy regionalne bloki handlowe prowadzą do podziału w światowej gospodarce, czy ... rozszerzanie istniejącego globalnego, multilateralnego systemu handlu[2][4]. Bloki handlowe mogą być samodzielnymi porozumieniami między poszczególnymi państwami (jak NAFTA) lub stanowić część organizacji regionalnej (jak Unia Europejska). W zależności od poziomu integracji gospodarczej, bloki handlowe mogą byc zaliczane do różnych kategorii, takich jak[4]: strefy handlu preferencyjnego, strefy wolnego handlu, unie celne, wspólne rynki oraz unie ekonomiczne i walutowe.

Lista bloków handlowych[edytuj | edytuj kod]

Lista opracowana dla danych Statistics Division.

Blok handlowy Ludność PKB(w dolarach)
2006 2007 wzrost per capita
Unie ekonomiczne i walutowe
UDEAC/CEMAC 39,278,645 51,265,460,685 58,519,380,755 14.15% 1,490
UGW 324,879,195 10,685,946,928,310 12,225,304,229,686 14.41% 37,630
OECS 593,905 3,752,679,562 3,998,281,731 6.54% 6,732
IEDOM 504,476 12,264,278,329 14,165,953,200 15.51% 28,081
ECOWAS 90,299,945 50,395,629,494 58,453,871,283 15.99% 647
Wspólne rynki
CACM 37,388,063 87,209,524,889 97,718,800,794 12.05% 2,614
AMC 96,924,486 281,269,141,372 334,172,968,648 18.81% 3,448
CARICOM 6,418,417 39,616,485,623 43,967,600,765 10.98% 6,850
EOG 499,620,521 14,924,076,504,592 17,186,876,431,709 15.16% 34,400
Unie celne
EAC 127,107,838 49,882,030,443 61,345,180,041 22.98% 483
EaWG 207,033,990 1,125,634,333,117 1,465,256,182,498 30.17% 7,077
EUCU 574,602,745 15,331,827,900,202 17,679,376,474,719 15.31% 30,768
GCC 36,154,528 724,460,151,595 802,641,302,477 10.79% 22,200
MERCOSUR 55,681,675 277,544,834,196 305,692,671,540 10.14% 5,490
UCAP 268,445,656 1,499,811,549,187 1,848,337,158,281 23.24% 6,885
Strefy wolnego handlu
ASEAN 2,085,858,841 10,216,029,899,764 11,323,947,181,804 10.84% 5,429
ALADI 499,807,662 2,823,198,095,131 3,292,088,771,480 16.61% 6,587
AFTZ (SADC+EAC+COMESA) 553,915,405 643,541,709,413 739,927,625,273 14.98% 1,336
APTA 2,714,464,027 4,868,614,302,744 5,828,692,637,764 19.72% 2,147
CARICOM-EUCU-OCTs 592,083,950 15,437,771,092,522 17,798,283,524,961 15.29% 30,060
CEFTA 27,968,711 110,263,802,023 135,404,501,031 22.80% 4,841
CIS 272,897,834 1,271,909,586,018 1,661,429,920,721 30.62% 6,088
CAFTA 356,964,477 13,345,469,865,037 14,008,686,684,089 4.97% 39,244
ECOWAS 283,096,250 215,999,071,943 255,784,634,128 18.42% 904
EFTA-UCAP 68,199,991 1,021,509,931,918 1,139,385,636,888 11.54% 16,707
NAFTA 449,227,672 15,337,094,304,218 16,189,097,801,318 5.56% 36,038
APEC 25,639,622 401,810,366,865 468,101,167,294 16.50% 18,257
SAARC 1,567,187,373 1,162,684,650,544 1,428,392,756,312 22.85% 911
SPARTECA 35,079,659 918,557,785,031 1,102,745,750,172 20.05% 31,435

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Schott, 1991
  2. 2,0 2,1 Milner, 2002
  3. O'Loughlin i Anselin, 1996
  4. 4,0 4,1 Mansfield i Milner, 2005

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mansfield, Edward D. and Helen V. Milner: The New Wave of Regionalism. (en)
  • Milner, Helen V.: International Trade. (en)
  • O'Loughlin, John; Luc Anselin: Geo-Economic Competition and Trade Bloc Formation: United States, German, and Japanese Exports, 1968-1992. (en)
  • Schott, Jeffrey J.: Trading blocs and the world trading system. (en)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]