Borsuk
 |
Ten artykuł od 2010-03 wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji. Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte. Aby uczynić artykuł weryfikowalnym, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach. |
| Borsuk | |
 |
|
| Systematyka | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | zwierzęta |
| Typ | strunowce |
| Podtyp | kręgowce |
| Gromada | ssaki |
| Podgromada | ssaki żyworodne |
| Szczep | łożyskowce |
| Rząd | drapieżne |
| Rodzina | łasicowate |
| Rodzaj | Meles |
| Gatunek | borsuk |
| Nazwa systematyczna | |
| Meles meles[1] | |
| (Linnaeus, 1758) | |
| Podgatunki | |
|
zobacz opis w tekście |
|
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 |
|
| Zasięg występowania | |
 |
|
 Systematyka w Wikispecies |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
Borsuk, jaźwiec, (Meles meles) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny łasicowatych.
Spis treści |
[edytuj] Cechy
- silna budowa
- sierść sztywna
- grzbiet szary, brzuch i nogi czarne
- na głowie 2 czarne pręgi
- oczy i uszy małe
- ogon (typu kwiat) krótki
- łapy zakończone pięcioma palcami i długimi pazurami
- długość ciała do około 90 cm, wysokość do 30 cm
- waga 12-20 kg (czasami więcej).
[edytuj] Odżywianie
Borsuk jest wszystkożerny, choć wraz z niedźwiedziem brunatnym jest najmniej mięsożernym przedstawicielem rzędu Carnivora[3]. Jest oportunistycznym wszystkożercą, łatwo przystosowując się do zasobów pokarmowych w okolicy siedliska - jego dieta obejmuje wiele roślin i zwierząt. Dżdżownice stanowią najważniejsze źródło pożywienia borsuka; do ważnych należą także duże owady, małe i młode ssaki, padlina, zboża i owoce. Ssaki, na które poluje to m.in. króliki, szczury, myszy, norniki, ryjówki, krety i jeże. Do owadów zalicza się chrząszcze, w tym biegaczowate i gnojarzowate, gąsienice, komarnice oraz gniazda os i trzmieli. Ze zbóż preferuje: pszenicę, owies, kukurydzę oraz sporadycznie jęczmień. Do owoców, które zjada należą: dojrzałe jabłka, gruszki i śliwki, które same spadną na ziemię, jeżyny, borówki, maliny, truskawki, żołędzie, buczynę i dzikie bulwy roślin z rodzaju Arum. Sporadycznie zjada także ptaki gniazdujące na ziemi, żaby, ropuchy, traszki, węże, jaszczurki, ślimaki, grzyby i zieleninę - koniczynę i trawy - zwłaszcza w zimie i podczas suszy[4].
[edytuj] Występowanie i biotop
Borsuk występuje w lasach Eurazji (w całej Polsce). Za ostoję obiera okolice lesiste, w szczególności lasy mieszane i liściaste z bogatym podszytem, otoczone urodzajnymi polami. Uwielbia przebywać w pobliżu terenów podmokłych i wody[potrzebne źródło].
[edytuj] Rozmnażanie
Okres godowy borsuka trwa od lutego do października. Najczęściej do kopulacji dochodzi w sierpniu. Zagnieżdżenie się zapłodnionych jajeczek może być opóźnione na okres 7-15 miesięcy[5], jeżeli warunki środowiskowe są nieodpowiednie dla samicy[6]. Po implantacji ciąża trwa 7-8 tygodni[7] i po tym okresie rodzi się 1 do 5 młodych. Narodziny odbywają się w specjalnie przygotowanej norze. Tutaj młode borsuki pozostają przez 8 tygodni. Karmione są mlekiem matki, a ssać przestają po 4 miesiącach życia.
[edytuj] Nora
Borsuk prowadzi życie nocne, dzień przesiaduje w norze, a właściwie w komorze nory. Nora ma często bardzo skomplikowaną budowę[8]. Do głównej komory prowadzi często kilka krętych korytarzy, a wejścia do nich z zewnątrz są od siebie znacznie oddalone. Jest bardzo czysta w odróżnieniu od nory lisiej. Wszystkie nieczystości z nory wyrzuca na zewnątrz, a swoje odchody wydala do małych dołków zwanych latrynami, których nie zakopuje. Latryny wykopuje w pobliżu nory. Z nastaniem mrozów borsuk zasypia w norze. Zimowy sen nie jest ciągły, gdyż w dniach ocieplenia budzi się i wychodzi z nory, by zaspokoić pragnienie lub coś złowić. W czasie zimowego snu borsuk żyje nagromadzonym w organizmie tłuszczem, przez co traci na wadze do 7 kg.
[edytuj] Podgatunki
Wyróżnia się kilka podgatunków borsuka[9]:
- M. meles arcalus Miller, 1907
- M. meles canescens Blanford, 1875
- M. meles heptneri Ognev, 1931
- M. meles marianensis Graells, 1897
- M. meles meles (Linnaeus, 1758)
- M. meles milleri Baryshnikov, Puzachenko & Abramov, 2003
- M. meles rhodius Festa, 1914
- M. meles severzovi Heptner, 1940
[edytuj] Ochrona
Ze względu na tryb życia i niewielką atrakcyjność dla myśliwych, borsuki nie są poważnie zagrożone. Są jednak często zabijane przez człowieka jako zwierzęta przenoszące wściekliznę. Jego naturalnymi wrogami są wilki i rysie. Na borsuki można polować od dnia 1 września do dnia 30 listopada, a na terenach obwodów łowieckich, na których występuje głuszec - przez cały rok[10].
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Meles meles w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
- ↑ Meles meles. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
- ↑ V. G. Geptner, A. A. Sludskii: Mammals of the Soviet Union. Vol. II, part 1b, Carnivores.. Washington, D.C.: Smithsonian Institution Libraries and National Science Foundation, 1989, s. 1265–1268. ISBN 90-04-08876-8.
- ↑ Stephen Harris, Derek William Yalden: Mammals of the British Isles.. Wyd. 4. Southampton: Mammal Society, 2008, s. 432. ISBN 0-906282-65-9. (ang.)
- ↑ Piotr Sumiński, Jacek Goszczyński, Jerzy Romanowski: Ssaki drapieżne Europy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1993. ISBN 83-09-01483-X.
- ↑ Colin Russell Austin Austin, Roger Valentine Short: Hormonal Control of Reproduction: Volume 3, Hormonal Control of Reproduction. Cambridge University Press, 1984, s. 158. ISBN 0521275946.
- ↑ Deborah Ciszek: Meles meles (ang.). Animal Diversity Web. [dostęp 27 września 2010].
- ↑ Mała Encyklopedia Leśna. PWN, Warszawa, 1991. ISBN 83-01-08938-5.
- ↑ Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Meles meles. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 6 września 2009]
- ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 kwietnia 2001 r. w sprawie ustalenia listy gatunków zwierząt łownych oraz określenia okresów polowań na te zwierzęta Dz. U. z 2001 r. Nr 43, poz. 488
|
||||||||||||||
