Choroba Whipple'a

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy jednostki chorobowej. Zobacz też: triada Whipple'a w przebiegu insulinomy.
Choroba Whipple'a
morbus Whipple
ICD-10 K90.8

Choroba Whipple'a (lipodystrofia jelitowa) – układowa infekcja bakteryjna przebiegająca głównie z zajęciem jelita cienkiego. Została po raz pierwszy opisana w 1907 roku przez George'a Hoyta Whipple'a.

Epidemiologia[edytuj | edytuj kod]

Występuje bardzo rzadko. Na całym świecie notuje się ok. 30 zachorowań rocznie. Od 1907 roku opisano niespełna 200 przypadków. Większość pochodzi z Europy i Ameryki Północnej. Chorują głównie mężczyźni. Szczyt zachorowalności przypada na ok. 50 rok życia. Tylko pojedyncze przypadki występują u innych ras niż biała.

Z badań wynika, że u 26% pacjentów występują antygeny HLA B27.

Etiopatogeneza[edytuj | edytuj kod]

Chorobę Whipple'a wywołują Gram-dodatnie laseczki zbliżone antygenowo do paciorkowców grup B i D, oraz do Shigelli flexneri. W 1991 roku zidentyfikowano drobnoustrój, nadając mu nazwę Tropheryma whipplei. Dziewięć lat później, czyli w roku 2000, udało się tę bakterię wyhodować.
Zakażenie następuje drogą pokarmową.

Choroba Whipple'a polega na zakażeniu kilku narządów lub układów. Najczęściej dotknięte są:

Zmiany polegają na nacieku błony śluzowej jelita cienkiego przez charakterystyczne P.A.S.-dodatnie makrofagi. Siedliskiem zmian jest prawie zawsze przewód pokarmowy. Krezka jelita cienkiego jest pogrubiała i zawiera liczne powiększone węzły chłonne.

Objawy kliniczne[edytuj | edytuj kod]

Najczęściej występują:

  • bóle brzucha
  • biegunka – zwykle o charakterze tłuszczowym
  • chudnięcie – znacznego stopnia, nawet do kilkudziesięciu kilogramów
  • bóle stawów – o charakterze wędrującym, dotyczą zazwyczaj dużych stawów. Mogą o wiele lat poprzedzać wystąpienie zmian jelitowych.
  • powiększenie obwodowych węzłów chłonnych

Rzadziej występują:

Rozpoznanie[edytuj | edytuj kod]

Jelito cienkie w chorobie Whipple'a: powiększone kosmki z licznymi makrofagami.

O rozpoznaniu przesądza obecność P.A.S.-dodatnich makrofagów w blaszce właściwej błony śluzowej jelita cienkiego (tzw. komórki SPC = ang. sicleform particles containing cells = komórki z półksiężycowatymi wtrętami w cytoplazmie). Wycinki pobiera się w trakcie duodenoskopii lub za pomocą kapsułki Crosby'ego z okolicy więzadła Treitza. Obecność Tropheryma whipplei w wycinku można potwierdzić metodą PCR.

Badania pomocnicze[edytuj | edytuj kod]

Rozpoznanie różnicowe[edytuj | edytuj kod]

Leczenie[edytuj | edytuj kod]

Leczenie skojarzone penicyliną i streptomycyną. W zapaleniu mózgu (encephalitis) również ceftriaksonem lub chloramfenikolem (szybko przenika do płynu mózgowo-rdzeniowego). W profilaktyce nawrotów kotrimoksazol co najmniej przez 1 rok[1].

Rokowanie[edytuj | edytuj kod]

Przy prawidłowym leczeniu rokowanie krótkotrwałe jest dobre. Pogarszają je:

  • zajęcie OUN
  • nawroty choroby

Przy nawrocie obowiązuje ten sam schemat leczenia, kontynuowany przez 6-12 miesięcy. Przy nawrocie ze strony OUN obowiązuje wprowadzenie do terapii leków przenikających do płynu mózgowo-rdzeniowego, na przykład chloramfenikolu.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Włodzimierz Januszewicz, Franciszek Kokot, Witold Bartnik: Interna. 1. Warszawa: Wydaw. Lekarskie PZWL, 2004. ISBN 83-200-2871-X (t. 1).
  • "Choroby wewnętrzne" pod redakcją prof. dr hab. med. Andrzeja Szczeklika ISBN 83-7430-031-0
  • Gerd Herold, Jan Duława: Medycyna wewnętrzna : repetytorium dla studentów medycyny i lekarzy. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2005. ISBN 83-200-3322-5.
  • Zdzisław Dziubek: Choroby zakaźne i pasożytnicze. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2000. ISBN 83-200-2393-9.

Przypisy

  1. B. Neumeister i wsp.: Klinikleitfeden Labordiagnostik

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.